# Aşağıda Başlangıç Meridyeninin doğusunda aynı enlem üzerinde yer alan dört merkezde Güneş’in aynı andaki konumları gösterilmiştir. Merkezlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

**URL:** <https://sorumatik.co/t/asagida-baslangic-meridyeninin-dogusunda-ayni-enlem-uzerinde-yer-alan-dort-merkezde-gunes-in-ayni-andaki-konumlari-gosterilmistir-merkezlerle-ilgili-asagidakilerden-hangisi-soylenemez/611981>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ocak 21, 2026, 2:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagida-baslangic-meridyeninin-dogusunda-ayni-enlem-uzerinde-yer-alan-dort-merkezde-gunes-in-ayni-andaki-konumlari-gosterilmistir-merkezlerle-ilgili-asagidakilerden-hangisi-soylenemez/611981 "2026-01-21T14:41:18Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/aysegul_huzmeli/32/206215_2.png) [@Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/u/Aysegul_Huzmeli)\
**Post date:** [Ocak 21, 2026, 2:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagida-baslangic-meridyeninin-dogusunda-ayni-enlem-uzerinde-yer-alan-dort-merkezde-gunes-in-ayni-andaki-konumlari-gosterilmistir-merkezlerle-ilgili-asagidakilerden-hangisi-soylenemez/611981/1 "2026-01-21T14:41:18Z")

</div>

![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/0/0/00c87e6f80f018442a3c9f22dc6665993c38ad71.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 21, 2026, 2:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagida-baslangic-meridyeninin-dogusunda-ayni-enlem-uzerinde-yer-alan-dort-merkezde-gunes-in-ayni-andaki-konumlari-gosterilmistir-merkezlerle-ilgili-asagidakilerden-hangisi-soylenemez/611981/2 "2026-01-21T14:41:43Z")

</div>

## 17.41 Soru Analizi ve Cevap Açıklaması

### Önemli Noktalar

- **Güneş’in konumu** ve **yerel saat farkları** , boylam derecesiyle doğrudan ilişkilidir.
- Aynı enlem üzerindeki merkezler için, güneşin gölge uzunluğu en küçüktür.
- Yerel saat doğuya doğru ilerler, boylam arttıkça saat daha ileri olur.
- Boylam farkı arttıkça yerel saat farkı artar.

**Bu soru** , aynı enlem üzerindeki dört merkezdeki Güneş’in konumu göz önüne alınarak doğru ve yanlış ifadeleri sorgulamaktadır.

### İçindekiler

1. [Güneş’in Konumu ve Boylam Arasındaki İlişki](#ykstyt-sun-position-boyle)
2. [Yerel Saat ve Boylam İlişkisi](#ykstyt-local-time-longitude)
3. [Gölge Uzunluğu ve Güneş Yüksekliği](#ykstyt-shadow-length-sun-height)
4. [Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması](#ykstyt-question-answer)

* * *

## Güneş’in Konumu ve Boylam Arasındaki İlişki

- Aynı enlem üzerindeki merkezlerde, Güneş tam tepe noktasında (zenit) olan merkez, **boylamı daha küçüktür** çünkü doğuya doğru gidildikçe Güneş daha erken doğar ve hareket eder.
- Şekillerde sabit enlemde farklı boylamlarda Güneş’in pozisyonu gözlemlendiğinde, Güneş ışınlarının konumu farklı zamanları gösterir.

> 💡 **Pro Tip:** Boylam arttıkça (doğuya gidildikçe) Güneş daha ileri konumdadır ve yerel saat daha ileridir.

* * *

## Yerel Saat ve Boylam İlişkisi

- Yerel saat, boylama bağlıdır. Boylam farkı 15° ise yerel saat farkı 1 saattir.
- Aynı boylam üzerindeki farklı enlemlerde güneşin konumu farklı olabilir ama bu soruda enlem sabit.
- En doğudaki merkezin yerel saati en ileridir. En batı en geride.
- Boylam farkı arttıkça, yerel saat farkı da artar.

⚠ **Uyarı:** En yakın boylamlar arasındaki yerel saat farkı küçüktür (örneğin I ve II arası).

* * *

## Gölge Uzunluğu ve Güneş Yüksekliği

- Güneş ne kadar doğrudansa gölge o kadar uzun olur.
- Güneş yüksekliği ile gölge uzunluğu ters orantılıdır.
- Güneş zenite yaklaştıkça gölge kısalır.
- Boylam gölge uzunluğunu doğrudan etkilemez, enlem belirleyici faktördür. Ancak buradaki merkezlerin aynı enlemde olduğu varsayılırsa gölge uzunluğu Güneşin zenit konumuna yaklaştığı merkezde en kısa olur.

> 🎯 **Anahtar:** Güneş en doğduğu yerde gölge en kısa olur.

* * *

## Sorunun Doğru Cevabı ve Açıklaması

**Soruda hangisi söylenemez?**

Seçenekleri değerlendirelim:

- A) **I merkezin boylam derecesi en küçüktür.** (Doğru; çünkü Güneş en doğduğu yer en küçük boylamdır)
- B) **III merkezin yerel saati en ileridir.** (Yanlış; Güneş en doğuda IV merkezinde)
- C) **I ve II arasında yerel saat farkı en azdır.** (Doğru; çünkü boylamları birbirine en yakın)
- D) **Başlangıç Meridyeni’ne en yakın merkez III’dür.** (Doğru, şekilden görülebilir)
- E) **Gölge boyu en kısa II merkezindedir.** (Yanlış, çünkü en yüksek Güneş pozisyonu en doğudaki merkezde olur, fakat II gölge açısından yakın olabilir, bu ifadeye doğrudan yorum zordur.)

Ancak B seçeneği şekle göre C ve IV arasında yerel saat farkı daha büyük, III ise II’den doğuda mı? Şekilde III gölge pozisyonunun II’den geride olduğu görülüyor, bu nedenle III yerel saat en ileride değil.

**Doğru cevap: B** seçeneğidir. Çünkü III merkezin yerel saati en ileri değildir. En doğuda yer alan IV merkezin yerel saati en ileridir.

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Değerlendirme |
| --- | --- |
| **I. Merkezin boylamı** | En küçük (en batıda) |
| **Yerel saat en ileride olan** | IV merkezidir |
| **En küçük yerel saat farkı** | I ve II arasında |
| **Başlangıç Meridyeni’ne en yakın nokta** | III merkezidir |
| **Gölge boyunun en kısa olduğu merkez** | Genellikle en doğudaki (IV) |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Boylam arttıkça yerel saat nasıl değişir?**  
Doğuya doğru gidildikçe yerel saat ileri gider; her 15° boylam farkı 1 saatlik zaman farkı demektir.

**2. Gölge boyu neye bağlıdır?**  
Gölge boyu, Güneşin yüksekliğine bağlıdır. Güneş ne kadar yüksekte ise gölge o kadar kısadır.

**3. Aynı enlem üzerindeki noktaların yerel saatleri farklı olabilir mi?**  
Evet, farklı boylamlarda oldukları için farklı yerel saatlere sahiptirler.

**4. Başlangıç Meridyeni nedir?**  
Boylam sıfır derece olan, dünya saatlerinin referans noktasıdır.

* * *

## Sonraki Adımlar

Bu tür coğrafya sorularında, Güneş’in konumu, yerel saat, boylam ve gölge uzunluğu arasındaki ilişkiyi pekiştirmek ister misiniz? Ayrıca özelleştirilmiş bir harita üstünde yerel saat farklarını inceleyebiliriz.

* * *

@Aysegul_Huzmeli

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 21, 2026, 2:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/asagida-baslangic-meridyeninin-dogusunda-ayni-enlem-uzerinde-yer-alan-dort-merkezde-gunes-in-ayni-andaki-konumlari-gosterilmistir-merkezlerle-ilgili-asagidakilerden-hangisi-soylenemez/611981/3 "2026-01-21T14:42:11Z")

</div>

## **Aşağıda Başlangıç Meridyeninin doğusunda aynı enlem üzerinde yer alan dört merkezde Güneş’in aynı andaki konumları gösterilmiştir. Merkezlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?**

**Önemli Noktalar**

- Aynı enlemde, daha doğu meridyenindeki yerlerin yerel saati **daha ileridir**.
- Güneş’in saat açısı H, yerel zamanı belirler: $$H = 15^\circ \times (\text{Yerel Saat} - 12,\text{h}).$$
- Güneş’in en yüksekte olduğu merkezde (saat açısı |H| en küçük) gölge boyu **en kısadır**.

**Yanıt**  
D seçeneği söylenemez. Çünkü Başlangıç Meridyeni’ne en yakın merkez I, III değil.

İçindekiler

1. [Çözüm Adımları](#17-41-cozum-adimlari)
2. [Merkez Karşılaştırma Tablosu](#17-41-karsilastirma-tablosu)
3. [Özet Tablosu](#17-41-ozet-tablo)
4. [Sıkça Sorulan Sorular](#17-41-faq)

## 1. Çözüm Adımları

1. Güneş’in diürnal yol üzerindeki konumundan saat açısı H bulunur.
  - I: H\approx -45^\circ\ \Rightarrow\ 9\!:\!00
  - II: H\approx -30^\circ\ \Rightarrow\ 10\!:\!00
  - IV: H\approx +30^\circ\ \Rightarrow\ 14\!:\!00
  - III: H\approx +75^\circ\ \Rightarrow\ 17\!:\!00

2. Aynı anda, en doğudaki en ileri yerel saate sahip olur. Dolayısıyla meridyen sırası:  
I \< II \< IV \< III
3. Başlangıç Meridyeni’ne en yakın meridyen, en küçük yerel saat farkına sahip olandır: bu I merkezidir.
4. Gölge boyu, saat açısı |H| en küçük olan merkezde en kısadır (II).

## 2. Merkez Karşılaştırma Tablosu

| Merkez | Saat Açısı H | Yerel Saat | Boylam Sırası | Gölge Uzunluğu |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| I | -45^\circ | 09:00 | 1. (en batı) | Uzun |
| II | -30^\circ | 10:00 | 2. | En kısa |
| IV | +30^\circ | 14:00 | 3. | Uzun karşılaştırılmalı |
| III | +75^\circ | 17:00 | 4. (en doğu) | En uzun |

## 3. Özet Tablosu

| Özellik | Doğru Seçenek Olan İfade |
| --- | --- |
| En küçük boylam derecesi | I merkez |
| En ileri yerel saat | III merkez |
| En küçük yerel saat farkı | I–II merkezler arası |
| Başlangıç Meridyeni’ne en yakın | I merkez |
| En kısa gölge | II merkez |

## 4. Sıkça Sorulan Sorular

1. Yerel saat nasıl hesaplanır?  
Yerel saat, Greenwich 12:00’e L/15^\circ saat eklenerek bulunur.
2. Saat açısı nedir?  
Güneş’in yerel meridyen açısal sapması: H = 15^\circ \times (\text{Yerel Saat} - 12).
3. Gölge boyu ne zaman en kısa olur?  
Güneş tam tepe noktasında (H=0) yani yerel öğle vaktinde.
4. Doğu–Batı arasındaki zaman farkı nasıl bulunur?  
\Delta t = \dfrac{\Delta \lambda}{15^\circ}\, (saat cinsinden).

Konuyu pekiştirmek için 3 ek soru ister misiniz?  
@Aysegul_Huzmeli