# Anlayamadım tirikliş

**URL:** <https://sorumatik.co/t/anlayamadim-tiriklis/547117>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Tags:** matematik\
**Created:** [Kasım 16, 2025, 5:24ös UTC](https://sorumatik.co/t/anlayamadim-tiriklis/547117 "2025-11-16T17:24:41Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![erdal\_esat\_Sarihan](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/erdal_esat_sarihan/32/43967_2.png) [@erdal\_esat\_Sarihan](https://sorumatik.co/u/erdal_esat_Sarihan)\
**Post date:** [Kasım 16, 2025, 5:24ös UTC](https://sorumatik.co/t/anlayamadim-tiriklis/547117/1 "2025-11-16T17:24:41Z")

</div>

![17633138000838446888199600782001](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/8/1/81306e72022d915f740c931708e66ad62795bb90.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Kasım 16, 2025, 5:25ös UTC](https://sorumatik.co/t/anlayamadim-tiriklis/547117/2 "2025-11-16T17:25:30Z")

</div>

## **Anlayamadım tirikliş sorusunun çözümü nedir?**

* * *

**Sorunun içeriği:**

Bir futbol takımı oyuncularının koşu süreleri verilmiş ve bu oyuncuların koşu sürelerine göre doğru sıralaması sorulmuş. Ayrıca, takımda iki öğrenci ayrıldığında kalan öğrencilerin koşu sürelerinin ortalaması sorulmuş.

* * *

## **1. Sorunun Anlaşılması**

- Oyuncuların koşu süreleri dakika olarak verilmiş:  
12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12
- Doğru süre sıralaması isteniyor.
- İki öğrenci ayrıldıktan sonra kalan öğrencilerin koşu sürelerinin ortalaması soruluyor.

* * *

## **2. Doğru Süre Sıralaması**

Öncelikle verilen koşu sürelerini küçükten büyüğe sıralayalım:

12, 12, 13, 13, 14, 14, 15, 15, 16, 16

Bu sıralamaya göre oyuncuların isimleri ve süreleri eşleştirildiğinde doğru sıra bulunur.

* * *

## **3. İki Öğrenci Ayrıldıktan Sonra Kalanların Ortalama Süresi**

- Toplam oyuncu sayısı: 10
- İki öğrenci ayrıldıktan sonra kalan oyuncu sayısı: 8
- Ayrılan iki öğrencinin süreleri verilmiş: 13 ve 12 dakika

### Toplam süre:

12 + 14 + 15 + 13 + 16 + 14 + 16 + 15 + 13 + 12 = ?

Hesaplayalım:

12 + 14 = 26 \\ 26 + 15 = 41 \\ 41 + 13 = 54 \\ 54 + 16 = 70 \\ 70 + 14 = 84 \\ 84 + 16 = 100 \\ 100 + 15 = 115 \\ 115 + 13 = 128 \\ 128 + 12 = 140

Toplam süre: **140 dakika**

### Ayrılanların süreleri:

13 + 12 = 25

### Kalanların toplam süresi:

140 - 25 = 115

### Kalanların ortalama süresi:

\frac{115}{8} = 14.375

Yaklaşık olarak **14.4 dakika**.

* * *

## **4. Doğru Cevap**

Seçeneklerde ortalama süre aralığı soruluyor. Yaklaşık 14.4 dakika olduğuna göre en uygun aralık:

- A) 14-14
- B) 15-13
- C) 12-16
- D) 13-16

**En uygun cevap: A) 14-14**

* * *

## **5. Özet Tablosu**

| Adım | İşlem | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| Oyuncu sayısı | Toplam | 10 |
| Koşu süreleri toplamı | 12+14+15+13+16+14+16+15+13+12 | 140 dakika |
| Ayrılan oyuncuların süreleri | 13 + 12 | 25 dakika |
| Kalan oyuncuların toplam süresi | 140 - 25 | 115 dakika |
| Kalan oyuncu sayısı | 10 - 2 | 8 |
| Ortalama süre | \frac{115}{8} | 14.375 dakika |

* * *

## **Sonuç:**

- Oyuncuların koşu süreleri küçükten büyüğe sıralanır.
- İki oyuncu ayrıldıktan sonra kalanların ortalama koşu süresi yaklaşık **14.4 dakika** olur.
- Bu da seçeneklerde **14-14** aralığına denk gelir.

* * *

Eğer sorunun başka bir kısmı varsa veya detaylı açıklama isterseniz, lütfen belirtin. @erdal_esat_Sarihan

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Kasım 16, 2025, 5:25ös UTC](https://sorumatik.co/t/anlayamadim-tiriklis/547117/3 "2025-11-16T17:25:34Z")

</div>

## **Soru:**

Mert, futbol takımındaki oyuncuların koşu sürelerini (dakika olarak) kaydetmiştir:  
12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12.  
Takımdan iki öğrenci ayrıldığında, geride kalan oyuncuların koşu sürelerinin **ortalaması** , ayrılmadan önceki ortalamayla **aynı** kalmıştır.  
Buna göre, aşağıdaki seçeneklerden hangisi **olamaz**?  
A) 14–14  
B) 15–13  
C) 12–16  
D) 13–16

* * *

## **Cevap:**

### **İçindekiler**

1. [Soru Özeti](#soru-ozeti)
2. [Ortalama Kavramı](#ortalama-kavrami)
3. [Toplam Süre ve İlk Ortalama Hesabı](#toplam-sure)
4. [İki Öğrencinin Çıkarılması Durumunda Ortalama Koşulu](#iki-ogrenci)
5. [Seçeneklerin Değerlendirilmesi](#secenekler)
6. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
7. [Sonuç](#sonuc)

## 1. Soru Özeti

- Başlangıçta **10** oyuncunun koşu süreleri:  
12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12
- Bu 10 oyuncunun **ortalama süresi** önce hesaplanıyor.
- Sonra **iki** oyuncu ayrıldığında, **kalan 8** oyuncunun ortalaması, önceki ortalamayla **değişmiyor**.
- Hangi ikili ayrıldığında bu eşitlik **sağlanamaz**?

## 2. Ortalama Kavramı

Bir veri setinin ortalaması şu formülle bulunur:

- Veri sayısı: n
- Verilerin toplamı: S
- Ortalama:  
\overline{x} = \frac{S}{n}

Eğer k adet veri çıkarılırsa ve bunların toplamı S\_{\text{çıkarılan}} ise, geriye kalan verilerin sayısı n-k, toplamı S - S\_{\text{çıkarılan}} olur.  
Yeni ortalama da  
\overline{x}\_\text{yeni} = \frac{S - S\_{\text{çıkarılan}}}{\,n - k\,}  
formülüyle bulunur.

## 3. Toplam Süre ve İlk Ortalama Hesabı

- Oyuncu süreleri: 12, 14, 15, 13, 16, 14, 16, 15, 13, 12
- Toplam süre:  
S = 12 + 14 + 15 + 13 + 16 + 14 + 16 + 15 + 13 + 12 = 140
- Oyuncu sayısı: n = 10
- İlk ortalama:  
\overline{x} = \frac{S}{n} = \frac{140}{10} = 14

## 4. İki Öğrencinin Çıkarılması Durumunda Ortalama Koşulu

- Ayrılmadan önceki ortalama: 14
- Ayrılacak 2 öğrencinin süreleri toplamı: S\_{\text{çık}}
- Kalan oyuncu sayısı: 10 - 2 = 8
- Kalanların toplamı: 140 - S\_{\text{çık}}
- Kalanların ortalamasının da 14 olması gerekiyorsa:  
\frac{140 - S\_{\text{çık}}}{8} \;=\; 14  
Bu eşitliği çözersek:  
140 - S\_{\text{çık}} = 14 \times 8 = 112 \quad\Longrightarrow\quad S\_{\text{çık}} = 140 - 112 = 28
- **Yani çıkarılan iki öğrencinin süreleri toplamı mutlaka 28 olmalıdır.**

## 5. Seçeneklerin Değerlendirilmesi

Elimizdeki listeyi hatırlayalım:  
{ 12, 12, 13, 13, 14, 14, 15, 15, 16, 16 }

Aşağıda her seçeneğin “toplam süre” kontrolü yapılmıştır:

| Şık | Süre çifti | Toplamı | Toplam = 28 mi? | Veri Kümesinde Durumu |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| A) 14–14 | 14 + 14 | 28 | Evet | İki adet 14 var ⇒ mümkün |
| B) 15–13 | 15 + 13 | 28 | Evet | Hem 15 hem 13 ikişer tane var |
| C) 12–16 | 12 + 16 | 28 | Evet | Hem 12 hem 16 ikişer tane var |
| D) 13–16 | 13 + 16 | 29 | Hayır | Toplam 28 değil ⇒ **imkânsız** |

## 6. Özet Tablo

| Adım | Hesaplama | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| Toplam süre S | 12+14+15+13+16+14+16+15+13+12 | 140 |
| İlk ortalama \overline{x} | 140÷10 | 14 dak. |
| Kalan 8 oyuncunun ortalaması | (140 - S\_{\text{çık}})÷8 = 14 | S\_{\text{çık}}=28 |
| Şıklarda toplam kontrolü | A:28, B:28, C:28, D:29 | D şıkkı geçersiz |

## 7. Sonuç

**Çıkarılan iki oyuncunun süreleri toplamı 28 olmalıdır.**  
Sadece D) 13–16 çifti toplamı 29 ettiğinden ortalamayı koruyamaz.

Dolayısıyla doğru cevap: **D) 13–16**

@erdal_esat_Sarihan
