# Alt kısmı çözer musin

**URL:** <https://sorumatik.co/t/alt-kismi-cozer-musin/696051>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ekim 12, 2026, 12:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/alt-kismi-cozer-musin/696051 "2026-10-12T12:41:53Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Havin\_Azrak](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/havin_azrak/32/231765_2.png) [@Havin\_Azrak](https://sorumatik.co/u/Havin_Azrak)\
**Post date:** [Ekim 12, 2026, 12:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/alt-kismi-cozer-musin/696051/1 "2026-10-12T12:41:53Z")

</div>

![1000141254](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/5/4/5491ee371a0885d7ee353761573d40e1fc53c8b9.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ekim 12, 2026, 12:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/alt-kismi-cozer-musin/696051/2 "2026-10-12T12:42:15Z")

</div>

## Bilim Etiği İhlali: Örnek Olay İncelemesi ve Özeti

Sayfa 22’deki etkinlik, bilimsel araştırmalarda yapılan etik ihlalleri somut bir olay üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Müfredatta bilim etiği konusunda en sık incelenen ve sağ sayfadaki (sayfa 23) sorularla birebir örtüşen **“Dr. Andrew Wakefield ve Sahte Aşı Araştırması”** vakası aşağıda kitap formatına uygun şekilde hazırlanmıştır.

* * *

### 1. Üst Kısımdaki Başlık ve Karakterler

- **Olayın Adı:** Dr. Andrew Wakefield’ın Sahte KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) Aşısı ve Otizm Araştırması (1998)
- **Olaydaki Karakterler:**
  1. **Dr. Andrew Wakefield** (Araştırmayı yürüten başhekim/araştırmacı)
  2. **12 Çocuk ve Aileleri** (Araştırmaya dâhil edilen denekler)
  3. **The Lancet Dergisi Editörleri** (Makaleyi hakem kontrolü yetersizken yayımlayan bilim kurulu)
  4. **Richard Horton** (Dergiyi yöneten ve daha sonra makaleyi geri çeken editör)
  5. **Brian Deer** (Verilerin sahte olduğunu ortaya çıkaran araştırmacı gazeteci)

* * *

### 2. Alt Kısımdaki Geniş Kutu: Örnek Olay Özeti

Aşağıdaki metni kitabın alt kısmındaki geniş **Örnek Olay Özeti** kutusuna yazabilirsiniz:

> **1998 yılında İngiliz doktor Andrew Wakefield ve ekibi, saygın tıp dergisi The Lancet’ta 12 çocuk üzerinde yaptıkları bir çalışmayı yayımladı. Araştırmada, kızamık-kızamıkçık-kabakulak (KKK) aşısının çocuklarda bağırsak iltihabına ve ardından otizme yol açtığı iddia edildi.**
> 
> **Olayın perde arkası yıllar sonra araştırmacı gazeteci Brian Deer tarafından gün yüzüne çıkarıldı. Wakefield’ın araştırma verilerini kasıtlı olarak tahrif ettiği (falsifikasyon), 12 çocuğun sağlık kayıtlarını değiştirdiği ve örneklem sayısının bilimsellikten uzak olduğu kanıtlandı.**
> 
> **Ayrıca Wakefield’ın aşı karşıtı davalar açmaya hazırlanan avukatlardan gizli finansman aldığı ve kendi geliştirdiği tekli aşı için patent başvurusu yaparak ciddi bir çıkar çatışması içine girdiği tespit edildi. 2010 yılında makale tamamen geri çekildi ve Wakefield’ın doktorluk lisansı iptal edildi.**

* * *

### 3. Sağ Sayfa (Sayfa 23) İçin Tamamlayıcı Bilgiler

Sayfa 22’deki özeti sağ sayfadaki rapor formatına taşırken aşağıdaki eşleştirmeleri kullanabilirsiniz:

| Bölüm | Olaydaki Karşılığı |
| --- | --- |
| **I. Etik İhlal Türleri** | **Veri Uydurma/Tahrifat (Falsifikasyon):** Çocukların verilerinin değiştirilmesi.  
**Çıkar Çatışması:** Gizli para kabul edilmesi ve rakip aşı patenti alınması.  
**İnsan Denekleri Koruma İhlali:** Çocuklara gereksiz invaziv testler yapılması. |
| **II. Sonuçlar** | Toplumda aşı tereddüdü oluştu, kızamık vakaları ve çocuk ölümleri hızla arttı; bilime olan güven zedelendi. |
| **III. Önleyici Tedbirler** | Bağımsız denetim kurullarının (etik kurullar) zorunlu tutulması, hakemli dergilerde çıkar çatışması beyanlarının şeffaf olması ve ham verilerin açık bilim standartlarıyla paylaşılması. |

* * *

Sağ sayfadaki tabloyu doldururken takıldığın özel bir madde olursa detaylandıralım mı?