# Alkinlerin Amonyaklı $AgNO3$ (Tollens Ayıracı) ile Tepkimesi

**URL:** <https://sorumatik.co/t/alkinlerin-amonyakli-agno3-tollens-ayiraci-ile-tepkimesi/663384>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 21, 2026, 4:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/alkinlerin-amonyakli-agno3-tollens-ayiraci-ile-tepkimesi/663384 "2026-05-21T04:50:25Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Abdurrahman2134](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/abdurrahman2134/32/59334_2.png) [@Abdurrahman2134](https://sorumatik.co/u/Abdurrahman2134)\
**Post date:** [Mayıs 21, 2026, 4:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/alkinlerin-amonyakli-agno3-tollens-ayiraci-ile-tepkimesi/663384/1 "2026-05-21T04:50:25Z")

</div>

![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/8/b/8bd8c9aa7ffb37d67539b4b982d6720f531f55c2.png)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Mayıs 21, 2026, 4:50öö UTC](https://sorumatik.co/t/alkinlerin-amonyakli-agno3-tollens-ayiraci-ile-tepkimesi/663384/2 "2026-05-21T04:50:31Z")

</div>

## Alkinlerin Amonyaklı AgNO\_3 (Tollens Ayıracı) ile Tepkimesi

💡 **KULLANILAN KURAL:** Amonyaklı gümüş nitrat (AgNO\_3) çözeltisi, organik kimyada **uç alkinleri** (üçlü bağın uçtaki karbonda olduğu alkinler) tanımak için kullanılır. Tepkime gerçekleşmesi için üçlü bağ karbonuna bağlı en az bir tane **hidrojen atomu** bulunmalıdır.

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Birinci Bileşiğin Analizi: CH\_3-CH\_2-C \equiv C-H (1-Bütin)**  
Bu bileşikte üçlü bağ, zincirin en sonunda yer almaktadır. Üçlü bağ karbonlarından birine doğrudan bir hidrojen atomu bağlıdır. Bu durum onu bir **uç alkin** yapar. Uç alkinler, Tollens ayıracı ile yer değiştirme tepkimesi vererek beyaz çökelek oluşturur.

**Adım 2 — İkinci Bileşiğin Analizi: CH\_3-C \equiv C-CH\_3 (2-Bütin)**  
Bu bileşikte üçlü bağ, zincirin iç kısmında yer almaktadır. Üçlü bağ karbonlarının her ikisine de metil (-CH\_3) grupları bağlıdır ve bu karbonlarda hiç hidrojen atomu yoktur. Bu durum onu bir **iç alkin** yapar. İç alkinler Tollens ayıracı ile tepkime vermezler.

**Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması**

- ✅ **CH\_3-CH\_2-C \equiv C-H** : Tepkime **verir**. (Neden: Uç alkin olması ve asidik hidrojen içermesi.)
- ❌ **CH\_3-C \equiv C-CH\_3** : Tepkime **vermez**. (Neden: İç alkin olması ve üçlü bağ karbonunda hidrojen bulunmaması.)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** Birinci bileşik (1-Bütin) uç alkin olduğu için beyaz çökelek oluşturarak tepkime verir; ikinci bileşik (2-Bütin) iç alkin olduğu için tepkime vermez.  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:**

**1. Uç Alkin (Terminal Alkyne)**

- **Tanım:** Üçlü bağın 1. ve 2. karbonlar arasında bulunduğu alkinlerdir.
- **Bu problemde:** R-C \equiv C-H yapısındaki hidrojen “asidik” karakterdedir ve metal iyonlarıyla yer değiştirebilir.

**2. Tollens Ayıracı (Amonyaklı Gümüş Nitrat)**

- **Tanım:** Gümüş iyonlarının amonyaklı ortamdaki kompleksidir.
- **Bu problemde:** Uç alkinlerdeki hidrojen ile gümüş (Ag^+) yer değiştirerek gümüş asetilenür (beyaz çökelek) oluşturur.

⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:**

**❌ Üçlü Bağın Varlığını Yeterli Görmek**

- **Yanlış:** “Her iki bileşikte de üçlü bağ olduğu için ikisi de tepkime verir.”
- **Doğru:** Sadece üçlü bağa bağlı hidrojen atomu olanlar (uç alkinler) bu tepkimeyi verir.
- **Neden:** Kimyasal tepkime, hidrojenin gümüş iyonuyla yer değiştirmesi prensibine dayanır.

Bu alkinlerin Fehling çözeltisiyle (amonyaklı CuNO\_3) nasıl bir tepkime vereceğini ve hangi renk çökelek oluşturacağını incelememi ister misin?