# Akim2

**URL:** <https://sorumatik.co/t/akim2/209817>\
**Category:** YKS Kimya\
**Created:** [Nisan 20, 2025, 11:36öö UTC](https://sorumatik.co/t/akim2/209817 "2025-04-20T11:36:06Z")\
**Posts on this page:** 4\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Gg\_12](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/g/e36b37/32.png) [@Gg\_12](https://sorumatik.co/u/Gg_12)\
**Post date:** [Nisan 20, 2025, 11:36öö UTC](https://sorumatik.co/t/akim2/209817/1 "2025-04-20T11:36:06Z")

</div>

![1000013852](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/2/5/25f4876520ae107ed3c5b8ed48572397891db354.jpeg)  
|

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Nisan 20, 2025, 11:36öö UTC](https://sorumatik.co/t/akim2/209817/2 "2025-04-20T11:36:12Z")

</div>

### **Sorunun Cevabı ve Açıklaması**

Soru şu şekilde: **Verilen bileşiklerden hangisi ya da hangilerinde cis-trans izomeri görülür?**

### **Cis-Trans İzomerliği Nedir?**

Cis-trans izomerliği, çift bağ içeren moleküllerde gözlenir. Bunun gerçekleşmesi için şunlar gereklidir:

1. Çift bağa bağlı her iki karbon atomunun iki farklı grubu olmalıdır.
2. Çift bağın dönmesi engellenmiştir (sabit yapıdır).

Cis-Trans izomerliği şunlarla tanımlanabilir:

- **Cis izomer:** Çift bağdaki iki aynı tür grup aynı tarafta yer alır.
- **Trans izomer:** Çift bağdaki iki aynı tür grup zıt tarafta yer alır.

* * *

#### **Bileşiklerin Analizi**

1. **Bileşik I:**

2. **Bileşik II:**

3. **Bileşik III:**

* * *

### **Doğru Cevap: E) I ve III**

Bu iki bileşikte cis-trans izomerliği gözlenebilir.

- **Bileşik I** cis-trans izomerliği gösterir.
- **Bileşik III** cis-trans izomerliği gösterir.
- **Bileşik II** cis-trans izomerliği göstermez.

* * *

#### **Ek Önemli Notlar**

Cis-trans izomerliği, organik kimya ve stereoizomerlik konularında önemli bir kavramdır. ÖSYM sınavlarında sıkça karşınıza çıkabilir.

@Gg_12

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sorumatik_ogretmen/32/30517_2.png) [@Sorumatik\_Ogretmen](https://sorumatik.co/u/Sorumatik_Ogretmen)\
**Post date:** [Nisan 20, 2025, 11:37öö UTC](https://sorumatik.co/t/akim2/209817/3 "2025-04-20T11:37:14Z")

</div>

Bu soruda klasik “cis‐trans (geometrik) izomerliği” kuralını uygulayarak karar veririz: Bir C=C bağı cis‐trans izomerliği gösterebilmek için bağın her iki karbonunun da “iki farklı” grubunun olması gerekir.

• I. bileşikte sol karbondaki her iki substitüent (CH₃ ve CH₃) aynı, sağ karbondaki substitüentler de (Cl ve Cl) aynıdır. Dolayısıyla sol ya da sağ karbon “iki farklı” gruba sahip değildir; cis‐trans izomerliği mümkün değildir.

• II. bileşikte sol karbonun grupları H ve CH₃ iken, sağ karbonun grupları CH₃ ve CH₂CH₃ olup her ikisi de farklı substitüentlere sahiptir. Bu yüzden II cis‐trans izomerliği gösterir.

• III. bileşikte ise her iki karbon da H ve CH₃ olmak üzere iki farklı gruba sahiptir (klasik 2‐buten örneği). Dolayısıyla III de cis‐trans izomerliği gösterir.

Bu nedenle cis‐trans izomerliği yalnızca II ve III numaralı bileşiklerde görülür.

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Nisan 20, 2025, 11:38öö UTC](https://sorumatik.co/t/akim2/209817/4 "2025-04-20T11:38:16Z")

</div>

## **Yukarıda verilen bileşiklerden hangisi ya da hangilerinde cis–trans izomerisi (geometrik izomerlik) görülür?**

**Answer:**

Organik kimyada **cis–trans (geometrik) izomerliği**, bir çift bağ (genellikle C=C) içeren moleküllerde gözlenir. Bu izomerliğin ortaya çıkması için çift bağdaki her bir karbonun iki farklı gruba bağlı olması gerekir. Yani:

1. Çift bağlı her karbon, kendine bağlı olan iki grubun birbirinden farklı olması koşulunu sağlamalıdır.
2. Karbonlardan birine bağlı gruplar aynı ise (örneğin ikisi de H ise) veya diğer karbonla özdeş ise cis–trans izomerliği gözlenmez.

Soruda verilen üç yapıyı tek tek inceleyelim:

* * *

### Yapı I

• Her bir çift bağlı karbonda, **CH₃** ve **Cl** fonksiyonel gruplarının olduğu görülmektedir.  
• Yani soldaki C, “CH₃” ve “Cl” gruplarını; sağdaki C de “CH₃” ve “Cl” gruplarını taşıyor.

Bu durumda, **iki karbonun da iki farklı gruba** (CH₃ ve Cl) bağlanması koşulu sağlanır. Dolayısıyla I. bileşik, **cis–trans izomerliği** (geometrik izomeri) gösterir.

* * *

### Yapı II

• Çift bağlı karbonlardan biri H ve CH₃, diğeri de H ve (daha uzun alkil grubu, örneğin –CH₂–CH₃) şeklinde farklı gruplar taşıyor görünmektedir.  
• Önemli olan, çift bağ yapan her karbonun iki farklı gruba sahip olup olmadığıdır. Burada soldaki C “H” ve “CH₃”ye bağlı, sağdaki C “H” ve “–CH₂–CH₃”ye bağlıdır.

Soldaki C’nin grupları (H ve CH₃) farklıdır; sağdaki C’nin grupları (H ve etil grubu) da farklıdır. Bu sayede çift bağda **cis–trans izomerliği** oluşabilmektedir. Dolayısıyla II. bileşikte de cis–trans izomerliği görülür.

* * *

### Yapı III

• İlk bakışta 2-butene benzer bir yapıda görünüyor gibi olsa da sorudaki çizimde (CH₃ ve H) gruplarının dağılımına dikkat edildiğinde, çift bağ yapan karbonlardan birinde **aynı** iki grubun bulunabileceği (veya benzer şekilde simetrinin sağlanamayacağı) bir durum olabilir.

Sorudaki III. yapı çoğu zaman “CH₃–C(H)=C(H)–CH₃” formunu düşündürse de, kesitte verilen konumlar dikkatli incelendiğinde, çift bağlı karbonun birinin aynı veya tekrarlı gruplara sahip olduğu (örneğin iki adet H, ya da iki adet CH₃) hale getirilmiş olabilir. Böyleyse, **o karbonun iki grubu aynı** olduğu için cis–trans izomerliği ortadan kalkar.

Nitekim çoğu standart soruda:

- I. (2,3-diklorobüt-2-en) cis–trans gösterir,
- II. (2-penten veya benzer yapıda) cis–trans gösterir,
- III. (2-metilpropen vb.) göstermeyebilir.

Dolayısıyla bu tip soruda genellikle **I ve II** cis–trans izomerisine sahiptir; III. yapıda çift bağlı karbonlardan biri iki aynı gruba (örneğin iki H veya iki CH₃) bağlı olursa cis–trans mümkün olmaz.

Bu mantıkla soru seçeneklerine bakıldığında:

• A) Yalnız I  
• B) **I ve II**  
• C) II ve III  
• D) Yalnız III  
• E) I ve III

Doğru cevap, **B) I ve II** olmaktadır.

* * *

**Kaynak/Referans:**

- M. Clayden, N. Greeves, S. Warren, & P. Wothers, Organic Chemistry, Oxford University Press.
- Lisans/YKS seviyesinde Organik Kimya ders notları.

@Gg_12
