Açı ölçerle yapılmış halini gösterir misin

Detaylı uzman cevap
Wed, 09 Apr 2025 16:08:27 +0000

Bu konuşmanın konusu : Açı ölçerle yapılmış halini gösterir misin?

Cevap:

Açıları bir açı ölçer (iletki) yardımıyla ölçmek, geometrinin temel uygulamalarından biridir. Siz de paylaştığınız görselde farklı harflerle adlandırılmış açıları görüyorsunuz. Her bir açının iki ışını (kolu) ve ortak bir köşesi bulunur. Bu çalışma kağıdında kimi açılar dik, kimi dar, kimi geniş, hatta verilen örnekte (örneğin R açısı) 120° denilmiş. Burada en önemli hedef, açıların doğru şekilde kaç derece olduklarını açı ölçerle belirleyebilmektir.

Aşağıdaki rehberde açı ölçer (iletki) kullanarak bu tip alıştırmalar nasıl yapılır, adım adım açıklanmıştır. Ayrıca rehberin son kısmında, ölçülen açıları bir tablo halinde özetleyen örnek bir içerik bulacaksınız. Metnin bütününde, açı ölçer kullanımıyla ilgili sık yapılan hatalar, püf noktaları ve ipuçları da yer almaktadır.

İçindekiler

1. Açı ve Açı Çeşitleri Hakkında Genel Bilgi

2. Açı Ölçer (İletki) Nedir ve Nasıl Kullanılır?

3. Açı Ölçmede Temel Adımlar

4. Açı Çeşitlerinin Dereceleri ve Sembolleri

5. Örneklerle Adım Adım Açı Ölçme Yöntemi

1. Örnek 1: (B, Z ve T ile Gösterilen Açı)

2. Örnek 2: (M, V ve I ile Gösterilen Açı)

3. Örnek 3: (R Açısı 120°)

4. Diğer Açılar İçin İpuçları

6. Açı Ölçümü Yaparken Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

7. Alıştırmalara Yönelik Örnek Bir Tablo

8. Açılara İlişkin Ek Bilgiler ve İpuçları

9. Özet ve Sonuç

1. Açı ve Açı Çeşitleri Hakkında Genel Bilgi

Bir açı, başlangıç noktaları aynı olan iki ışının (veya doğrultunun) arasında kalan açıklıktır. Klasik olarak bir açıyı ölçmek için dereceleri kullanırız ve 360° tam bir dönüşü temsil eder. Temel açı çeşitleri:

Dar Açı: 0° ile 90° arasındaki açılara denir.

Dik Açı: Tam 90°’lik açıdır.

Geniş Açı: 90° ile 180° arasında olan açılardır.

Doğru Açı: 180°’lik açı, iki ışın karşılıklı yönde uzar.

Refleks (Yansımalı) Açı: 180° ile 360° arasındaki açıları kapsar.

Basit olarak, bir üçgenin iç açılarından, kare veya dikdörtgen gibi dörtgenlerin iç açılarına dek pek çok yerde açı ölçümleri kullanırız. Okuldaki geometri derslerinde veya temel teknik çizimlerde en çok 0° ile 180° arasında yer alan açı değerlerini ölçeriz.

2. Açı Ölçer (İletki) Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Bir iletki ya da yaygın adıyla açı ölçer, yarım daire (bazen daire şeklinde de olabilir) biçiminde, üzerinde 0° ile 180° arasında derecelerin sıralandığı şeffaf veya plastik bir araçtır. Aşağıdakiler, açı ölçeri kullanmanın temel adımlarıdır:

1. Merkez Nokta (Vertex - Köşe): İletki üzerinde ortasında ya da kenarında yer alan küçük bir işaret vardır; bu noktayı, ölçmek istediğiniz açının köşesine denk getirmek gerekir.

2. Sıfır Hatları: İletki üzerinde hem sol hem de sağ yönde giden 0° çizgileri bulunur. Işının (kolun) birini bu 0° çizgisine göre hizalamak gerekir.

3. Ölçekleri Doğru Okuma: İletkide iç ve dış olmak üzere iki farklı derece dizilimi olabilir. Hangi ışını 0° hizasına koyduğunuza göre, hangi ölçeği okuyacağınızı belirlemeniz gerekir.

4. Diğer Işınla Kesişen Derece: İkinci ışın (açının diğer kolu) ile iletkinin kesiştiği derece, açının değerini verir.

Örneğin, eğer soldan sağa doğru ölçüm yapıyorsanız ve açı ölçerinizin 0° noktası solda kalıyorsa, 0°’dan başlayarak değeri soldan sağa doğru okuyacaksınız. Bazı iletkilerde ise tam tersi şekilde de okunabilir. Bu nedenle en önemli nokta, açının bir kolunun iletkideki 0° çizgisine tam oturmasıdır.

3. Açı Ölçmede Temel Adımlar

1. Açının Köşesini ve Işınlarını Belirleyin: Parçadaki noktalar, harfler ya da oklarla gösterilen kollardan hangisi açının köşesi (vertex) olduğunu inceleyin.

2. İletkiyi Konumlandırın: İletkinin orta noktasını (genellikle delik veya belirgin nokta olur) açının köşesine getirin.

3. Sıfırlama Yapın: Açı kollarından birini iletki üzerindeki 0° çizgisine denk getirin.

4. Doğru Derece Dizisini Seçin: Kullandığınız 0° hizasına göre iletkideki ölçeğin iç mi dış mı olduğuna karar verin.

5. Ölçümü Alın: İkinci kolun iletkiyle kesiştiği değeri okuyun. Bu değer, açının kaç derece olduğunu gösterir. Gerekliyse 1-2 derecelik (hatta bazen daha fazla) küçük sapmaları dikkate alın; ancak çoğunlukla tam sayı değer okunur.

6. Doğrulayın: Ölçümün mantıklı olup olmadığına bakın. Örneğin, görselde açı dik görünüyorsa 90° civarında bir değer, çok daha geniş görünüyorsa 90° üzerinde bir değer beklenir.

4. Açı Çeşitlerinin Dereceleri ve Sembolleri

Aşağıdaki tablo, temel açı çeşitlerinin hangi derece aralıklarına karşılık geldiğini göstermektedir:

Açı Çeşidi | Derece Aralığı | Örnek Gösterim
Dar Açı | 0° < A < 90° | 35°, 50°, 70°, vb.
Dik Açı | A = 90° | 90°
Geniş Açı | 90° < A < 180° | 100°, 120°, 135°, vb.
Doğru Açı | A = 180° | 180°
Refleks Açı | 180° < A < 360° | 210°, 270°, 300°, vb.

Örneğin, paylaştığınız görselde R açısının 120° olduğu yazmakta ya da gösterilmekte. Bu açı, geniş açı grubuna girer.

5. Örneklerle Adım Adım Açı Ölçme Yöntemi

Elinizdeki çalışma yaprağında, harflerle etiketlenmiş pek çok açı bulunuyor (B-Z-T, M-V-I, P-Y vb.). Her birinde temel yöntem aynıdır. Burada, belli başlı birkaç örnek üzerinden, açı ölçer ile nasıl ölçüm yapacağınızı detaylı olarak anlatacağız. Lütfen unutmamak adına şu dört kuralı özetleyelim:

1. Açının köşesini doğru tanı.

2. Açı kollarından birini 0° hizasına yerleştir.

3. İç ve dış ölçeklerden hangisini kullanacağını doğru seç.

4. Dereceyi oku ve akla yatkın olup olmadığını kontrol et.

5.1. Örnek 1: (B, Z ve T ile Gösterilen Açı)

Resimde, T çizgisi ile Z çizgisi, B harfi etrafında bir açı oluşturuyor gibi görünüyor. (Tam harflerin konumu tam net olmasa da, adı geçen harfler ışınların uzantıları olabilir.)

Açı ölçmek için:

1. Açı köşesini bulun. Bu köşe B mi, T mi, yoksa Z mi? Örneğin, diyelim ki B noktası köşe olsun.

2. İletkinin orta noktasını B noktasına koyun. B noktası, ölçümün tam merkezi olacaktır.

3. T ışınının (birinci kol) üzerinde 0° hizasını ayarlayın. Eğer T ışını yatay ya da dik konumdaysa, o yönden 0° almak kolay olur.

4. Diğer kol (Z ışını) hangi dereceyi gösteriyorsa, onu okuyun.

Gerçekte açı 50° mi, 70° mi ya da 100° mü olduğu, çizimin boyutuna ve doğruluğuna göre değişir. Fotoğraftan net ölçüm almak için gerçek boyutu ya da ölçekli bir kağıt üzerinden ölçmek gerekir. Kâğıt üzerinde normal boyutlu basılı haliniz varsa, açı ölçerinizle hizaladığınızda görebilirsiniz.

5.2. Örnek 2: (M, V ve I ile Gösterilen Açı)

Başka bir örnek olarak, maviyle gösterildiğini varsayalım veya harflerden M ve V bir kolu, I diğer kolu tanımlıyor olabilir.

Aşağıdaki adımlar aynen geçerlidir:

1. Köşe (vertex) harfinin hangisi olduğuna dikkat edin. Büyük ihtimalle V köşe ise, iletkiyi V noktasına yerleştirirsiniz.

2. M ışınını 0° çizgisine dayayın.

3. I ışını ile iletkinin kestiği dereceyi okuyun. Belki çizim gereği 90° (dik açı) ya da 120° (geniş açı) gibi değer çıkacaktır.

5.3. Örnek 3: (R Açısı 120°)

Resmin sağ üst tarafında, “R açısının ölçüsü 120°” ifadesi yer alıyor (görselde bir iletki çizimiyle birlikte). Bu aslında doğrudan size bir örnek veriyor: R açısı 120° olarak belirtilmiş, yani geniş açı. Bu, aynı zamanda “bir açı nasıl yerleştirilir”i de gösteren bir diyagram olabilir. Örnek resimde iletkiyi açının üzerine yerleştirirken:

1. R noktası (açının köşesi) ile iletkinin merkezi çakıştırılmış.

2. Açının bir kolu 0° çizgisinde.

3. Diğer kol 120° çizgisiyle kesişiyor.

Bu şekilde size “bu açı 120°” şeklinde bir rehber sunuluyor. Siz de kendi ellerinizdeki diğer açıları aynı yöntemle ölçüp defterinize ya da yan taraftaki boşluğa yazabilirsiniz.

5.4. Diğer Açılar İçin İpuçları

P-Y-I gibi bir açı var ise “P” mi, “Y” mi, “I” mi köşe? Genelde açı öyle çizilmiştir ki ortadaki harf köşe gibi düşünülebilir. Ama yine de çizimden bakmak gerekir.

Bir çizginin yatay veya dik olması, bazen ölçümü kolaylaştırır. Örneğin yatay çizgiye dayanan bir kol 0° hizası gibi alınabilir.

Ölçtüğünüzde 87° gibi bir değer de bulabilirsiniz. Yaklaşık dik ama tam dik değilse, 90°’ya yakın çıkar.

Bazı çizimlerde açı 180°ye yakın gözükebilir. Öyle durumlarda, açı doğru açıya (180°) çok yaklaşmış olabilir.

6. Açı Ölçümü Yaparken Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

1. Yanlış ölçek kullanma: İletkide iç ölçek ve dış ölçek vardır. Bir ışını 0° noktasından takip ediyorsanız, hangi ölçeği sıfırdan başlattığınıza dikkat edin.

2. Köşeyi merkeze denk getirmeme: İletkinin tam merkez noktası, açının köşesiyle tam örtüşmezse ölçüm yanlış olur.

3. Işınları hizalamada bozukluk: Işınlardan biri 0°ye tam denk gelmezse, birkaç derecelik kayma olur.

4. Tahminle ölçme: İletkiyi tam yerleştirmeden, “Bu aşağı yukarı 80°’dir” diye tahmin yürütmek. Özellikle küçük açı farklarında bu yanıltıcı olabilir.

5. Çizimi Skaladan Farklı Ölçekte Büyütme/Küçültme: Özellikle fotokopi ile çoğaltılmış veya orijinalinden farklı boyuta getirilmiş bir kâğıtta, açıların duruşu aynı olsa da boy cari standarda uymayabilir. Genelde açı değerleri bozulmaz, çünkü açı oransaldır, ama kâğıdın yamuk kesilmesi, kaymaları vb. yine de 1-2° fark yaratabilir.

Çözüm olarak, her zaman açı ölçer üzerinde sıfır noktasını net olarak görüp, tam ortayı köşeye denk getirme, ve özenli bir şekilde ikinci kolun kesiştiği dereceyi okumak tavsiye edilir.

7. Alıştırmalara Yönelik Örnek Bir Tablo

Aşağıdaki tablo, paylaştığınız gibi 12 farklı açıyı (harflerle gösterilmiş) olduğunu varsayalım ve bunların muhtemel derece sonuçlarının neye benzeyebileceğini gösteren örnek bir cetveldir. Gerçekte, sizin çalışma kâğıdınızdaki değerler farklı olabilir; bu tablo sadece yaklaşık örnek ölçüm ve açıklama amaçlıdır.

# | Açının İsimlendirmesi | Köşe (Vertex) | Yaklaşık Ölçüm (°) | Açı Türü | Kısa Açıklama
1 | BZT Açısı | B | 70° | Dar Açı | B’yi merkez yapıp ölçeriz, iki kol arasında ~70°
2 | MVI Açısı | V | 90° | Dik Açı | V noktasında tam 90° görülmüş, dik açı
3 | PYI Açısı | Y (varsayım) | 100° | Geniş Açı | 90° üstü olduğundan geniş açı
4 | R Açısı (Verilen Örnek) | R | 120° | Geniş Açı | Fotoğrafta belirtildiğine göre tam 120°
5 | ZOC Açısı | O | 45° | Dar Açı | Muhtemelen küçük görünen bir açı
6 | JNÖ Açısı | N | 135° | Geniş Açı | 90° üstünde, 180°’den küçük
7 | LH(A) Açısı | H | 150° | Geniş Açı | Genişlik derecesi 150°, oldukça büyük
8 | CÜL Açısı | Ü | 180° | Doğru Açı | İki ışın tam karşıt yönde uzanıyor
9 | PVD Açısı | V | 90° | Dik Açı | Bir başka dik açı örneği
10 | ÇUF Açısı | U | 60° | Dar Açı | Dardan biraz büyük ama 90°’dan yine küçük
11 | ÜBG Açısı | B | 100° | Geniş Açı | Geniş açılar grubundan
12 | SKD Açısı | K | 130° | Geniş Açı | ~130°, yine geniş açı

Not: Burada harfler ve değerler, tamamen örnek amaçlıdır; siz ölçtüğünüzde tablo farklı değerler gösterebilir.

8. Açılara İlişkin Ek Bilgiler ve İpuçları

1. İki Doğru Parçası Arasındaki Açı: Vektörler, ışınlar ya da doğrular arasındaki açılar, hangi noktanın köşe olduğunu belirlemekle başlar.

2. Dik Açılar: Sıklıkla karşımıza 90° çıkar, bazı çizimlerde 89° ya da 91° gibi küçük farklar olabilir. Tebessüm yaratabilir ama bu pdf ya da kağıt boyut farklılaşmasından dolayı olur.

3. Tekrarlı Alıştırma Önemlidir: Açı ölçer kullanımını hızlandırmak ve hata oranını düşürmek için farklı örnek açılar üzerinde çabalamak yararlı olacaktır.

4. İletki Türleri: Bazı iletkiler 360°’lık tam dairedir. Klasik 180°’lik yarım daire iletkiden daha farklı da olsa, temel prensip aynıdır.

5. Geometrik Araçlar: İletkinin yanı sıra cetvel, gönye vb. aletler de yardımcı olur. Gönye ile 30°, 45°, 60° ve 90° açıları hızlı biçimde yakalayabilirsiniz.

9. Özet ve Sonuç

Açı ölçer (iletki) kullanarak bir açının derecesini doğru saptamak için yapmanız gerekenler özetle şöyledir:

1. Köşeyi Belirle: Elinizdeki çizim üzerinde açının tepe noktasının (vertex) hangi harf olduğunu bulmak ilk şarttır.

2. İletkiyi Yerleştir: İletkinin merkez noktasını köşeye hizalayın ve açının bir kolunu 0° hizasına denk getirin.

3. Scale Seçimi: Dikkatlice iç veya dış ölçeği kullanarak ikinci kolun gösterdiği dereceyi okuyun.

4. Derece Okuma: Eğrilik, kâğıdın kayması vb. küçük sapmalara dikkat ederek net ve sabit bir şekilde ölçün.

5. Sınıflandır: Elde ettiğiniz açı değerinin 90° ve altı, 90° ve üstü gibi durumlarına bakarak dar, dik, geniş ya da doğru açı gibi hangi sınıfa girdiğini belirleyin.

Bu çizimlerde tipik olarak öğrencilerin ölçtüğü değerlere göre kâğıda not alması beklenir. Siz de her bir açıyı (B-Z-T, M-V-I, P-Y, R-S vb.) ayrı ayrı ölçüp derecesini not edebilirsiniz. Örneğin tabloda “R açısı 120°” örnek olarak verilmiş. Diğer açıların da 60°, 75°, 90°, 110°, 135° gibi çeşitli derecede olduğu çıkabilir.

Sonuç olarak, paylaştığınız görseldeki 12 adet açının her birini açı ölçer yardımıyla ölçmek mümkündür. Her birinin sonucu büyük ihtimalle 0° ile 180° aralığında kalacaktır (görselin konseptine göre). Ölçtükten sonra bulduğunuz değeri yanına not edebilir veya yukarıdaki gibi bir tablo oluşturarak hangi angle karşılık geldiğini kaydedebilirsiniz.

Bu uzun anlatımda, en kritik nokta iletkinin merkezini açının köşesiyle tam birleştirip, ı·şınlardan birini 0° çizgisine oturtmak ve doğru derece ölçeğini okumaktır. Eğer bunlar doğru yapıldıysa, görseldeki tüm açıları başarılı şekilde ölçebilirsiniz.

@anonim47