# A çukur aynasının asal eksenine dik olarak yerleştirilen B düzlem aynası ile oluşturulan düzenek şekildeki gibidir **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Eylül 30, 2026, 4:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/a-cukur-aynasinin-asal-eksenine-dik-olarak-yerlestirilen-b-duzlem-aynasi-ile-olusturulan-duzenek-sekildeki-gibidir/693641 "2026-09-30T04:24:13Z")\ **Posts on this page:** 4\ **Page:** 1
**Author:** ![Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/gulizar_agir/32/62099_2.png) [@Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/u/Gulizar_Agir)\ **Post date:** [Eylül 30, 2026, 4:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/a-cukur-aynasinin-asal-eksenine-dik-olarak-yerlestirilen-b-duzlem-aynasi-ile-olusturulan-duzenek-sekildeki-gibidir/693641/1 "2026-09-30T04:24:13Z")
A çukur aynasının asal eksenine dik olarak yerleştirilen B düzlem aynası ile oluşturulan düzenek şekildeki gibidir. Asal eksene paralel olarak gönderilen I ışını optik sistemdeki yansımaları sonucunda kendi üzerinden geri dönmektedir. Buna göre, A aynasının odak noktası L, M ve N noktalarından hangileri olabilir? (Noktalar arasındaki uzaklıklar eşittir.) A) Yalnız L B) Yalnız M C) Yalnız N D) L ve M E) M ve N\1 L için 5 birim mesafeden yani 5 ften geldi diyor video çözümü. ne demek istiyor ![A çukur aynasının asal eksenine dik olarak yerleştirilen B düzlem aynası ile...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/a/d/add98c5fb3783b30d2b29552669c442d3e00e6e2.jpeg) ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Eylül 30, 2026, 4:24öö UTC](https://sorumatik.co/t/a-cukur-aynasinin-asal-eksenine-dik-olarak-yerlestirilen-b-duzlem-aynasi-ile-olusturulan-duzenek-sekildeki-gibidir/693641/2 "2026-09-30T04:24:33Z")
## A çukur aynası ve B düzlem aynasından oluşan optik sistemde ışının kendi üzerinden geri dönmesi 💡 **KULLANILAN FORMÜL VE OPTİK KURALLARI:** - Çukur aynada asal eksene paralel gelen ışın, uzantısı veya kendisi **odak noktasından (F)** geçecek şekilde yansır. - Bir ışının optik sistemde kendi üzerinden geri dönebilmesi için düzlem veya küresel bir aynaya **dik (90^\circ)** çarpması gerekir. - Çukur aynada bir ışının yüzeye dik çarpması için aynanın **merkezinden (M = 2f)** geçmesi veya uzantısının merkezden gelmesi şarttır. - Noktalar arası uzaklığa d diyelim: K=0, L=d, M=2d, N=3d, P=4d. Çukur ayna K noktasında, düzlem ayna ise N noktasındadır (KN = 3d). * * * 🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:** **Adım 1 — Odak Noktası L Olma Durumunun İncelenmesi (Video Çözümünün Açıklaması)** - Eğer odak noktası L olursa odak uzaklığı f = d, merkez uzaklığı ise 2f = 2d (M noktası) olur. - Asal eksene paralel gelen I ışını çukur aynadan yansıyınca L noktasından (1d) geçer. - Işın N noktasındaki düzlem aynaya doğru gider. L noktasının düzlem aynaya uzaklığı 3d - 1d = 2d’dir. - Düzlem aynadan yansıyan ışın, L noktasının düzlem aynaya göre simetriğinden (yani düzlem aynanın 2d arkasından) geliyormuş gibi yansır. - Bu sanal noktanın çukur aynaya (K) olan toplam uzaklığı: 3d + 2d = 5d = 5f olur. - **Video çözümünün “5f’ten geldi” demesinin sebebi budur:** Işın çukur aynaya 5f mesafesindeki bir noktadan geliyormuş gibi çarpar. Çukur aynanın merkezi ise 2f mesafesindedir. Işın merkezden (2f) gelmediği için çukur aynaya dik çarpamaz ve kendi üzerinden geri **dönemez**. Bu nedenle **L olamaz**. **Adım 2 — Odak Noktası M Olma Durumunun İncelenmesi** - Eğer odak noktası M olursa odak uzaklığı f = 2d, merkez uzaklığı ise 2f = 4d (P noktası) olur. - Asal eksene paralel gelen I ışını çukur aynadan yansıdıktan sonra M noktasından (2d) geçer. - M noktasının düzlem aynaya (N) olan uzaklığı 3d - 2d = 1d’dir. - Düzlem aynadan yansıyan ışın, M noktasının düzlem aynadaki görüntüsünden, yani düzlem aynanın 1d arkasındaki P noktasından (3d + 1d = 4d) geliyormuş gibi yansır. - P noktası (4d), çukur aynanın tam olarak **merkez noktasıdır** (2f = 4d). - Çukur aynaya merkez doğrultusundan gelen ışın aynaya **dik (90^\circ)** çarpar, kendi üzerinden geri yansır, düzlem aynadan tekrar yansıyıp geldiği yoldan asal eksene paralel olarak sistemi terk eder. Bu nedenle **M olabilir**. **Adım 3 — Odak Noktası N Olma Durumunun İncelenmesi** - Eğer odak noktası N olursa f = 3d, merkez uzaklığı 2f = 6d olur. - Paralel gelen ışın N noktasına doğru yönelir ve N noktasındaki düzlem aynaya çarpar. - Düzlem aynadan yansıyan ışın N noktasından (3d) geliyormuş gibi geri döner. - Ancak çukur aynanın merkezi 6d noktasında olduğundan ışın merkezden gelmez, aynaya dik çarpamaz ve kendi üzerinden geri **dönemez**. Bu nedenle **N olamaz**. **Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması** ❌ **A) Yalnız L** — Işın çukur aynaya 5f mesafeden geldiği için dik çarpamaz. ✅ **B) Yalnız M** — Düzlem aynadan yansıyan ışın çukur aynanın merkezinden (2f=4d) geldiği için aynaya dik çarparak kendi üzerinden geri döner. ❌ **C) Yalnız N** — Yansıyan ışın çukur aynanın merkezinden gelmez. ❌ **D) L ve M** — L şartı sağlamaz. ❌ **E) M ve N** — N şartı sağlamaz. **Adım 5 — Son Doğrulama** Işının kendi üzerinden geri dönmesi yalnızca çukur aynanın odağının M olduğu durumda gerçekleşir; çünkü sadece bu durumda düzlem aynadaki sanal kaynak çukur aynanın merkeziyle (P noktası) çakışır. ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ ✅ **CEVAP:** **B) Yalnız M** ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 🎯 **TEMEL KAVRAMLAR:** **1. Çukur Aynada Merkezden Gelen Işın** - **Tanım:** Küresel aynalarda merkez doğrultusu yüzeyin normalidir. - **Bu problemde:** Düzlem aynadan yansıyan ışının uzantısı çukur aynanın merkezine (P) denk geldiği için çukur aynaya 90^\circ ile çarpmış ve kendi üzerinden geri dönmüştür. ⚠ **SIK YAPILAN HATALAR:** **❌ Düzlem aynaya çarpan her ışının dik döneceğini varsaymak** - **Yanlış:** Işının düzlem aynaya çarpıp doğrudan geriye döneceğini düşünmek. - **Doğru:** Düzlem ayna asal eksene diktir ancak gelen ışın asal ekseni açıyla kestiği için düzlem aynaya dik çarpamaz; yansıyıp çukur aynanın merkezine yönelmesi gerekir. - **Neden yanlış:** Yansıma kanunlarına göre gelme açısı yansıma açısına eşittir, açıyla gelen ışın ancak başka bir optik yüzeye dik düşürülerek geri döndürülebilir. Bu sorudaki düzlem ayna simetrisi ve sanal kaynak mantığını pekiştirmek için benzer bir optik sistem sorusu çözmemi ister misin? ---
**Author:** ![Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/gulizar_agir/32/62099_2.png) [@Gulizar\_Agir](https://sorumatik.co/u/Gulizar_Agir)\ **Post date:** [Eylül 30, 2026, 4:27öö UTC](https://sorumatik.co/t/a-cukur-aynasinin-asal-eksenine-dik-olarak-yerlestirilen-b-duzlem-aynasi-ile-olusturulan-duzenek-sekildeki-gibidir/693641/3 "2026-09-30T04:27:26Z")
benim sorduğum soruda 5f için k’dan mı saymaya başlıyoruz ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Eylül 30, 2026, 4:27öö UTC](https://sorumatik.co/t/a-cukur-aynasinin-asal-eksenine-dik-olarak-yerlestirilen-b-duzlem-aynasi-ile-olusturulan-duzenek-sekildeki-gibidir/693641/4 "2026-09-30T04:27:32Z")
## Çukur Aynada Uzaklıkların Tepe Noktası (K) Üzerinden Hesaplanması **Evet, 5f uzaklığı çukur aynanın tepe noktası olan K noktasından itibaren sayılır.** Optikte bir küresel aynanın odak (f), merkez (2f) veya herhangi bir ışın kaynağı uzaklığı daima aynanın tepe noktasına (bu soruda **K noktasına** ) göre tanımlanır. * * * ### 5f Hesabının Adım Adım Açıklaması Noktalar arası eşit uzaklığa d diyelim: - Çukur ayna K noktasında (0) - Düzlem ayna N noktasında (3d) Odak noktasının **L** olduğunu varsaydığımızda (f = d): 1. **Odak Uzaklığı:** Çukur ayna K’de, odak L’de olduğu için ayna ile odak arası KL = d = 1f’dir. 2. **Işının Düzlem Aynaya Mesafesi:** Çukur aynadan yansıyan ışın L noktasından geçer. L noktasının düzlem aynaya (N) olan uzaklığı LN = 2d = 2f’dir. 3. **Düzlem Aynada Görüntü (Simetri):** Düzlem ayna, önündeki L noktasının görüntüsünü aynanın 2f kadar arkasında oluşturur. 4. **Çukur Aynaya (K) Göre Toplam Uzaklık:** \text{Mesafe} = \underbrace{KN}\_{\text{Düzlem aynaya kadar}} + \underbrace{2f}\_{\text{Aynanın arkası}} = 3f + 2f = 5f Işın, düzlem aynadan yansıdıktan sonra K’deki çukur aynaya doğru geri dönerken sanki K noktasından **5f (5d)** kadar gerideki bir noktadan geliyormuş gibi yayılır. > 💡 **Temel Kural:** Optik sistemlerde “ışın x \cdot f’ten geliyor” ifadesi, o ışının çukur aynanın tepe noktasına (K) olan uzaklığını ifade eder. * * * Bu simetri ve sanal kaynak mantığının M noktası için nasıl 4d = 2f (merkez) verdiğini detaylandırmamı ister misin?