# 9. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 117 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

**URL:** <https://sorumatik.co/t/9-sinif-biyoloji-ders-kitabi-sayfa-117-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/675568>\
**Category:** 9. Sınıf\
**Tags:** dk-donem-2025-2026, dk-materyal-ders-kit, dk-ders-biyoloji, dk-yayinevi-meb\
**Created:** [Ağustos 5, 2026, 10:17öö UTC](https://sorumatik.co/t/9-sinif-biyoloji-ders-kitabi-sayfa-117-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/675568 "2026-08-05T10:17:46Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 5, 2026, 10:17öö UTC](https://sorumatik.co/t/9-sinif-biyoloji-ders-kitabi-sayfa-117-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/675568/1 "2026-08-05T10:17:47Z")

</div>

## Soru 3

### Kısa cevap

**pH etkisi için:**

- **Bağımsız değişken:** Ortamın pH değeri.
- **Bağımlı değişken:** Beş dakikada oluşan hava kabarcığı sayısı; yani katalaz enziminin aktivitesi.
- **Kontrol değişkenleri:** Ortam sıcaklığı, maya miktarı, hidrojen peroksit miktarı ve derişimi, toplam sıvı hacmi, ölçüm süresi, kullanılan kapların özellikleri ve karıştırma biçimi.

**Sıcaklık etkisi için:**

- **Bağımsız değişken:** Ortam sıcaklığı.
- **Bağımlı değişken:** Beş dakikada oluşan hava kabarcığı sayısı; yani katalaz enziminin aktivitesi.
- **Kontrol değişkenleri:** Ortamın pH değeri, maya miktarı, hidrojen peroksit miktarı ve derişimi, toplam sıvı hacmi, ölçüm süresi, kullanılan kapların özellikleri ve karıştırma biçimi.

Katalazın etkinliği, hidrojen peroksitin parçalanmasıyla oluşan oksijen kabarcıklarının sayılmasıyla gözlenir. Bilimsel yöntemde yalnız bir bağımsız değişken değiştirilerek güvenilir veri elde edilir.

## Soru 4

### Örnek cevap / çözüm yolu

İki ayrı deney grubu hazırlanır.

- **pH deneyi:** Her tüpe eşit miktarda maya çözeltisi ve hidrojen peroksit konur. Tüplerin pH değerleri farklı hazırlanır; sıcaklık sabit tutulur. Beş dakika boyunca oluşan hava kabarcıkları sayılır.
- **Sıcaklık deneyi:** Her tüpe eşit miktarda maya çözeltisi ve hidrojen peroksit konur. Tüpler farklı sıcaklıktaki su banyolarında bekletilir; pH sabit tutulur. Beş dakika boyunca oluşan hava kabarcıkları sayılır.
- Her koşul en az üç kez tekrarlanır ve ortalama kabarcık sayısı kaydedilir.

Bu tasarımda kabarcık sayısı katalaz aktivitesinin göstergesidir. Tek bir değişkenin değiştirilmesi, gözlenen etkinin pH ya da sıcaklıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemeyi sağlar.

## Soru 5

### Örnek cevap / çözüm yolu

- **pH değerini değiştirmek için:** Öğretmen gözetiminde hazırlanmış farklı pH değerlerindeki tampon çözeltiler veya güvenli, seyreltilmiş asidik ve bazik çözeltiler kullanılabilir.
- **Sıcaklığı değiştirmek için:** Buzlu su banyosu, oda sıcaklığındaki su, ılık su banyosu ve kontrollü sıcak su banyosu kullanılabilir. Sıcaklık termometre ile ölçülmelidir.

pH ve sıcaklık değerleri deney başlamadan önce ölçülmeli ve kaydedilmelidir. Böylece gözlem ve veri toplama aşamaları daha düzenli yürütülür.

## Soru 6

### Örnek cevap / çözüm yolu

- Her tüpte aynı miktarda maya çözeltisi ve aynı hacimde hidrojen peroksit kullanılmalıdır.
- Hidrojen peroksitin derişimi, ölçüm süresi ve deney kapları aynı tutulmalıdır.
- Sıcaklık deneyinde pH; pH deneyinde ise sıcaklık sabit tutulmalıdır.
- Ölçümler kronometre ile aynı süre boyunca yapılmalıdır.
- Kabarcıklar aynı yöntemle sayılmalı, deneyler tekrarlanmalı ve ortalama değer alınmalıdır.
- Tüpler temiz olmalı; çözeltiler karıştırılmadan önce doğru biçimde etiketlenmelidir.
- Koruyucu gözlük, eldiven ve önlük kullanılmalı; hidrojen peroksitle doğrudan temas edilmemelidir.

Bu önlemler kontrol değişkenlerinin sabit kalmasına yardım eder ve deney hatalarını azaltır.

## Soru 7

### Örnek cevap / çözüm yolu

Katalaz aktivitesini belirlemek için önce pH deneyi ve sıcaklık deneyi ayrı ayrı yürütülür. Her tüpteki maya çözeltisine eşit miktarda hidrojen peroksit eklenir. Reaksiyon başladıktan sonra beş dakika boyunca oluşan oksijen kabarcıkları sayılır ve veri tablosuna yazılır.

pH deneyinde yalnız pH, sıcaklık deneyinde ise yalnız sıcaklık değiştirilir. Böylece enzim aktivitesindeki değişimin hangi bağımsız değişkenden kaynaklandığı belirlenir.

## Soru 8

### Örnek cevap / çözüm yolu

Deneyden önce tablolara sayı yazılmaz. Her tüp için beş dakika sonunda gözlenen hava kabarcığı sayısı kaydedilir.

- **Sıcaklık tablosu:** İlk sütuna ölçülen ortam sıcaklığı, ikinci sütuna o sıcaklıkta sayılan hava kabarcığı sayısı yazılır.
- **pH tablosu:** İlk sütuna ölçülen ortam pH değeri, ikinci sütuna o pH değerinde sayılan hava kabarcığı sayısı yazılır.

Grafiklerde:

- Yatay eksene sıcaklık ya da pH değeri yazılır.
- Dikey eksene çıkan hava kabarcığı sayısı yazılır.
- Her deney koşulunun verisi işaretlenir ve noktalar sırayla birleştirilir.

Bu sayfadaki tablolar boş olduğundan kabarcık sayıları gözlem yapıldıktan sonra yazılmalıdır. Ölçülmeyen değerler tahmin edilerek eklenmemelidir.

## Soru 9

### Örnek cevap / çözüm yolu

Aynı bağımsız değişkeni inceleyen grupların sonuçları karşılaştırılır. Sonuçlar birbirine yakınsa deneyin güvenilirliği artar. Farklılık varsa maya miktarının eşit olmaması, pH veya sıcaklığın doğru ayarlanmaması, kabarcıkların farklı biçimde sayılması, ölçüm süresindeki farklılıklar ya da çözelti hacimlerindeki değişimler neden olabilir.

Bu farklılıkları azaltmak için kontrol değişkenleri sabit tutulmalı, deney tekrarlanmalı ve ortalama veri kullanılmalıdır.

## Soru 10

### Örnek cevap / çözüm yolu

Bu deneyin sonuçları bütün enzimler için tamamen genellenemez. Enzimlerin çalışmasını pH ve sıcaklık etkiler; ancak her enzimin en yüksek etkinlik gösterdiği pH ve sıcaklık değerleri farklıdır. Çünkü enzimlerin yapıları ve görev yaptıkları canlılık ortamları farklı olabilir.

Örneğin bir enzimin en uygun pH değeri nötre yakınken başka bir enzimin en uygun pH değeri asidik olabilir. Bu nedenle katalazdan elde edilen veriler, diğer enzimler için doğrudan aynı sonuçları vermez.

## Soru 11

### Örnek cevap / çözüm yolu

Midedeki sindirim enzimleri belirli bir pH aralığında en iyi çalışır. Asitli içecekler mide ortamının pH değerini kısa süreli değiştirebilir. pH, enzimin çalışması için uygun aralıktan uzaklaşırsa enzimin substrata bağlanması ve sindirim hızı azalabilir.

Mide, homeostazi sayesinde asitliğini belirli sınırlar içinde tutmaya çalışır. Ancak pH değişiminin büyük ya da uzun süreli olması, mide enzimlerinin etkinliğini olumsuz etkileyebilir.

## Soru 12

### Örnek cevap / çözüm yolu

Sıcaklık, enzimlerin ve mikroorganizmaların etkinliğini etkiler. Gıdaların düşük sıcaklıkta saklanması, bozulmaya yol açan mikroorganizmaların enzim etkinliğini yavaşlatır; bu nedenle gıdalar daha uzun süre dayanır.

Yoğurt ve peynir yapımında ise uygun sıcaklık, yararlı mikroorganizmaların çalışmasını ve mayalanmayı destekler. Sıcaklık çok düşük olursa mayalanma yavaşlar; çok yüksek olursa mikroorganizmalar zarar görebilir veya enzimlerin yapısı bozulabilir. Bu yüzden üretim ve saklama koşullarında sıcaklık kontrolü önemlidir.

* * *

### Kitapta kolayca gezin

[← **Önceki sayfa: 116**](https://sorumatik.co/t/9-sinif-biyoloji-ders-kitabi-sayfa-116-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/675567) · [📘 **Biyoloji Ders Kitabı cevapları**](https://sorumatik.co/t/9-sinif-biyoloji-ders-kitabi-cevaplari-sayfa-sayfa-cozumler-2025-2026/675260) · [**Sonraki sayfa: 118** →](https://sorumatik.co/t/9-sinif-biyoloji-ders-kitabi-sayfa-118-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/675569)