# 9. Aşağıdaki yer şekli kesiti Türkiye’de hangi bölgede yaygın olarak bulunur? **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Ocak 21, 2026, 2:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/9-asagidaki-yer-sekli-kesiti-turkiye-de-hangi-bolgede-yaygin-olarak-bulunur/611978 "2026-01-21T14:34:24Z")\ **Posts on this page:** 3\ **Page:** 1
**Author:** ![Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/aysegul_huzmeli/32/206215_2.png) [@Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/u/Aysegul_Huzmeli)\ **Post date:** [Ocak 21, 2026, 2:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/9-asagidaki-yer-sekli-kesiti-turkiye-de-hangi-bolgede-yaygin-olarak-bulunur/611978/1 "2026-01-21T14:34:24Z")
![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/8/2/82246c5d4979a43206a56503f489a987f5f5d9e0.jpeg) ---
**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\ **Post date:** [Ocak 21, 2026, 2:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/9-asagidaki-yer-sekli-kesiti-turkiye-de-hangi-bolgede-yaygin-olarak-bulunur/611978/2 "2026-01-21T14:34:47Z")
## 17.34 - Soru 9 Cevabı: Türkiye’de Bu Yer Şekli Nerede Yaygın Bulunur? ### Önemli Noktalar - Verilen yer şekli **Graben (Çöküntü) Vadisi** örneğidir. - Bu yapı, **fay hareketleriyle oluşan çökmüş blok bölgeleri** gösterir. - Türkiye’de bu tür grabenler özellikle **Doğu Anadolu fay zonunda** yaygındır. - Doğu Karadeniz ise bindirme ve sıkışma bölgelerinden oluşur, graben yaygın değildir. - Kıyı Ege, Antalya, Konya ve Güney Marmara bölgelerinde graben yaygın değildir. **Graben** veya çöküntü vadisi, iki fay arasında blokların aşağı çökmesiyle oluşan yer şeklidir. Türkiye’nin en belirgin graben alanları **Doğu Anadolu Bölgesi** ve özellikle **Doğu Karadeniz bölgesine yakın yerler** dir. Ancak Türkiye’de en yaygın ve belirgin grabenlerin bulunduğu alan **Doğu Anadolu Bölgesi** ve çevresidir. ### İçindekiler 1. [Graben Nedir?](#graben-definition) 2. [Türkiye’deki Graben Alanları](#turkey-graben-areas) 3. [Karşılaştırma Tablosu: Graben vs Horst](#graben-comparison) 4. [Özet Tablo](#graben-summary) 5. [Sık Sorulan Sorular](#graben-faq) * * * ## Graben Nedir? > **Graben** (telaffuz: gra-ben) > > _İsim_ — İki normal fay arasında, ara bloğun aşağı doğru çökmüş olduğu çöküntü şeklidir. > > **Örnek:** Anadolu fay sistemi üzerindeki grabenler deprem ve volkanizma açısından aktif alanlardır. > > **Köken:** Almanca “graben” (hendek, çukur) kelimesinden gelir. **Graben** , genellikle gerilme kuvvetlerinin hakim olduğu fay hatları boyunca oluşur. İki normal fay arasındaki orta blok, açığa çıkan boşluk nedeniyle aşağı iner. Bu şekilde uzun, derin vadiler veya çöküntüler oluşur. > 💡 **Pro Tip:** Grabenler, deprem riski yüksek alanlar olarak jeologlar ve mühendisler tarafından dikkatle incelenir, çünkü hareketli fay hatları üzerindedir. * * * ## Türkiye’deki Graben Alanları Türkiye’de grabenler özellikle **Doğu Anadolu ve Batı Anadolu bölgelerinde** görülür. Ancak özellikle **Doğu Karadeniz çevresi** ve **Doğu Anadolu bölgesi** grabenlerin yoğun olduğu alanlardır. | Bölge | Graben Yaygınlığı | | --- | --- | | **Doğu Karadeniz** | Yoğun grabenler ve fay hatları var | | **Doğu Anadolu** | Aktif faylar ve graben vadiler | | **Batı Anadolu** (Kıyı Ege) | Bazı graben ve horst yapıları bulunur | | Antalya, Konya, Güney Marmara | Grabenden çok farklı yer şekilleri (bindirme, plato, ovalar) | > ⚠ **Uyarı:** Doğu Karadeniz, bindirme kuşağı olarak çok kez karıştırılır ama graben yapıları da görülür. Sorudaki yer şekline en uygun yanıt **Doğu Karadeniz** veya **Doğu Anadolu** seçeneklerinden biri olacaktır. * * * ## Karşılaştırma Tablosu: Graben vs Horst | Özellik | Graben (Çöküntü Vadisi) | Horst (Yükselmiş Blok) | | --- | --- | --- | | **Tanım** | İki normal fay arasında çökmüş blok | İki normal fay arasında yükselmiş blok | | **Fay tipi** | Normal fay | Normal fay | | **Hareket yönü** | Ortadaki blok aşağı iner | Ortadaki blok yukarı çıkar | | **Yer şekli** | Vadi, çukur | Sırt, plato | | **Örnek bölgeler** | Doğu Anadolu grabenleri | Batı Anadolu horstları | Bu iki yapı beraber sıkça bulunur; biri çökerken diğeri yükselir. * * * ## Özet Tablo | Unsur | Detay | | --- | --- | | **Yer şekli** | Grabene ait kesit; çökmüş blok arasında vadi | | **Türkiye’deki yaygın bölge** | Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu | | **Fay türü** | Normal faylar | | **Özellikleri** | Gerilme kuvvetleri ile oluşur | | **Alternatif yer şekli** | Horst (komşu yükselmiş blok) | * * * ## Sık Sorulan Sorular **1. Graben ile horst arasındaki fark nedir?** Graben, iki normal fay arasında aşağı çökmüş bloktur. Horst ise iki normal fay arasında yükselmiş bloktur. Biri vadi diğeri ise sırt veya yükseltilmiş arazidir. **2. Türkiye’deki önemli graben vadileri nerelerdir?** Özellikle Doğu Anadolu Fay Zonundaki Çaldıran, Malatya, Muş gibi grabenler önemlidir. Ayrıca, Doğu Karadeniz çevresinde de graben yapıları vardır. **3. Bu yer şekli neden deprem açısından önemlidir?** Çünkü grabenler normal faylar üzerinde oluşur ve bu faylar hareket ettiğinde deprem üretirler. Bu nedenle bu alanlarda deprem riski yüksektir. **4. Kıyı Ege’de neden graben yaygın değildir?** Kıyı Ege’de genellikle bindirme ve kıvrımlaşma etkisi hakimdir; çökmeler daha lokal ve farklı tektonik rejimlere bağlıdır. **5. Bu tür yapılar nasıl haritalanır?** Jeolojik kesitler, fay haritalaması ve sismik araştırmalarla belirlenir. * * * ## Sonraki Adımlar Graben ve fay türleriyle ilgili farklı yer şekillerinin nasıl oluştuğunu detaylandırmamı ister misiniz? Ya da Türkiye’deki deprem aktivitesiyle bağlantılı fay tiplerini karşılaştırabiliriz. * * * @Aysegul_Huzmeli ---
**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\ **Post date:** [Ocak 21, 2026, 2:34ös UTC](https://sorumatik.co/t/9-asagidaki-yer-sekli-kesiti-turkiye-de-hangi-bolgede-yaygin-olarak-bulunur/611978/3 "2026-01-21T14:34:48Z")
## **9. Aşağıdaki yer şekli kesiti Türkiye’de hangi bölgede yaygın olarak bulunur?** ### Önemli Noktalar - **V vadisi** profili, akarsuların derin aşındırmasıyla oluşur. - **Doğu Karadeniz** ’de yıl boyunca yüksek yağış ve engebeli arazi, güçlü akarsu aşındırmasını destekler. - Diğer seçeneklerde (Kıyı Ege, Antalya, Güney Marmara, Konya) farklı yer şekilleri (delta, ova, plato) daha yaygındır. **Doğru cevap: A) Doğu Karadeniz** ### İçindekiler 1. [V Vadilerinin Oluşumu](#v-valley-olusum) 2. [Türkiye’de Bölgesel Dağılım](#turkiye-bolge-dagilim) 3. [Bölgeler Karşılaştırması](#bolgeler-karsilastirma) 4. [Özet Tablosu](#v-vadisi-ozet-tablosu) 5. [SSS](#v-vadisi-faq) ## 1. V Vadilerinin Oluşumu V vadileri, akarsuyun **dikey (derin) aşındırması** sonucu meydana gelir. Başlıca özellikleri: - Profil kesiti **“V” harfi** biçimindedir. - Akarsu debisi ve taşıma gücü disiplinli yağış rejimleriyle artar. - Zamanla taban derinleşir, yan yamaçlar dikleşir. ## 2. Türkiye’de Bölgesel Dağılım - **Doğu Karadeniz:** Dağlık relief + bol yağış → yaygın V vadileri. - **Kıyı Ege:** Dalgalı kıyı aşındırması, genellikle koy ve körfezler ön planda. - **Antalya:** Akdeniz çanağı ve plato, geniş taban düzlükleri hakim. - **Güney Marmara:** Karasal plato ve küçük kırık vadiler görülür. - **Konya:** İç Anadolu platosunda geniş çöküntü ovaları, V vadisi çok nadir. ## 3. Bölgeler Karşılaştırması | Bölge | İklim ve Relief Özelliği | Yer Şekli Tipi | V Vadisi Yaygınlığı | | --- | --- | --- | --- | | Doğu Karadeniz | Yüksek yağış, dağlık | V vadisi | **Çok yüksek** | | Kıyı Ege | Ilıman Akdeniz, girintili | Koy, körfez | Düşük | | Antalya | Akdeniz iklimi, çanak | Düzlük, plato | Çok düşük | | Güney Marmara | Karasal, düşük engebe | Plato, küçük vadi | Düşük | | Konya | Karasal, çukur ova | Ova | Yok | ## 4. Özet Tablosu | Özellik | Doğu Karadeniz | Diğer Bölgeler | | --- | --- | --- | | Yağış Miktarı | Yüksek | Orta–düşük | | Relief Yüksekliği | Çok engebeli | Orta–düşük | | Akarsu Aşındırması | Kuvvetli | Zayıf–orta | | V Vadisi Görülme Oranı | Çok yaygın | Seyrek veya yok | ## 5. SSS 1. V vadisi ile U vadisi arasındaki temel fark nedir? 2. Doğu Karadeniz dışında hangi alpin bölge V vadisi oluşturabilir? 3. Akarsu derin aşındırmasını hızlandıran faktörler nelerdir? Bu konuyla ilgili örnek soru çözümü ister misiniz? @Aysegul_Huzmeli