# 8. Sınıf Oran Orantı Ters ve Doğru Orantı Problemleri Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

**URL:** <https://sorumatik.co/t/8-sinif-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689439>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 12:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/8-sinif-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689439 "2026-08-12T12:42:23Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 12:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/8-sinif-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689439/1 "2026-08-12T12:42:23Z")

</div>

1. Sınıf Oran Orantı Ters ve Doğru Orantı Problemleri Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 12:42ös UTC](https://sorumatik.co/t/8-sinif-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689439/2 "2026-08-12T12:42:33Z")

</div>

## 8. Sınıf Oran Orantı, Ters ve Doğru Orantı Problemleri, Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

### Önemli Noktalar

- **Doğru Orantı:** İki çokluktan biri artarken diğerinin aynı oranda artması veya biri azalırken diğerinin aynı oranda azalmasıdır; oranları (y/x = k) sabittir.
- **Ters Orantı:** İki çokluktan biri artarken diğerinin aynı oranda azalması durumudur; çarpımları (x \cdot y = k) sabittir.
- **Problem Çözüm Stratejisi:** Problemlerde verilen nicelikler arasındaki ilişkinin yönü belirlenmeli, doğru orantıda çapraz çarpım, ters orantıda ise karşılıklı çarpım uygulanmalıdır.

**8. sınıf oran ve orantı** , iki matematiksel ifadenin birbiriyle olan nicel ilişkisini inceleyen temel konulardan biridir. Orantı problemleri; **doğru orantı** ve **ters orantı** ilkelerine dayalı olarak denklem kurma, boşluk doldurma ve eşleştirme alıştırmalarıyla pekiştirilir.

* * *

### İçindekiler

1. [Oran ve Orantı Temel Kavramları](#key-concepts)
2. [Doğru Orantı ve Ters Orantı Karşılaştırması](#comparison-table)
3. [Boşluk Doldurma Testi ve Çözümleri](#fill-in-the-blanks)
4. [Eşleştirme Testi ve Çözümleri](#matching-test)
5. [Özet Tablo](#summary-table)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## Oran ve Orantı Temel Kavramları

Matematikte iki çokluğun bölme yoluyla karşılaştırılmasına **oran** , iki veya daha fazla oranın eşitliğine ise **orantı** denir.

\frac{a}{b} = \frac{c}{d} = k

Eşitlikteki k değerine **orantı sabiti** adı verilir. Orantı problemlerinde temel mantık, nicelikler arasındaki değişim yönünü doğru tespit etmektir.

- **Doğru Orantı:** x ve y iki nicelik olmak üzere, y = k \cdot x şeklinde ifade edilir. Bağımlı değişken ile bağımsız değişken doğru orantılı arttığında grafik orijinden geçen doğru bir çizgi oluşturur.
- **Ters Orantı:** x ve y nicelikleri için x \cdot y = k ilişkisi vardır. Bir değişken artarken diğeri aynı oranda küçülür.

> 💡 **Pro İpucu:** İşçi sayısı-zaman, hız-zaman problemleri genellikle **ters orantı** ; alınan yol-zaman, miktar-fiyat problemleri ise **doğru orantı** özellikleri gösterir.

* * *

## Doğru Orantı ve Ters Orantı Karşılaştırması

| Özellik | Doğru Orantı | Ters Orantı |
| --- | --- | --- |
| **İlişki Mantığı** | Biri artınca diğeri de artar | Biri artınca diğeri azalır |
| **Matematiksel Formül** | \frac{y}{x} = k | x \cdot y = k |
| **Hesaplama Yöntemi** | Çapraz Çarpım (a \cdot d = b \cdot c) | Karşılıklı Çarpım (a \cdot b = c \cdot d) |
| **Grafik Yapısı** | Orijinden geçen artan doğru | Hiperbolik azalan eğri |

* * *

## Boşluk Doldurma Testi ve Çözümleri

Aşağıdaki cümlelerde yer alan boşlukları doğru ifadelerle tamamlayınız:

1. 2\text{ kg} elma 40\text{ TL} ise, 5\text{ kg} elma **[100]** \text{TL} değerindedir.
2. Bir işi aynı güçteki 4 işçi 12 günde bitiriyorsa, 6 işçi aynı işi **[8]** günde bitirir.
3. Doğru orantılı iki çokluğun **[oranı]** sabit iken; ters orantılı iki çokluğun **[çarpımı]** sabittir.

* * *

### Boşluk Doldurma Çözüm Adımları

💡 **KULLANILAN FORMÜLLER:**

- Doğru orantı: \frac{y\_1}{x\_1} = \frac{y\_2}{x\_2}
- Ters orantı: x\_1 \cdot y\_1 = x\_2 \cdot y\_2

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Soru 1 Çözümü (Elma Miktarı ve Fiyatı)**

- Kütle arttıkça ödenen ücret artacağı için **doğru orantı** vardır.
- Orantı hesabı: \frac{40\text{ TL}}{2\text{ kg}} = \frac{x\text{ TL}}{5\text{ kg}}
- Çapraz çarpım: 2 \cdot x = 40 \cdot 5 \Rightarrow 2x = 200 \Rightarrow x = 100\text{ TL}.

**Adım 2 — Soru 2 Çözümü (İşçi Sayısı ve Gün)**

- İşçi sayısı arttıkça işin bitme süresi azalacağı için **ters orantı** vardır.
- Karşılıklı çarpım: 4 \text{ işçi} \times 12 \text{ gün} = 6 \text{ işçi} \times y \text{ gün}
- 48 = 6y \Rightarrow y = 8 \text{ gün}.

* * *

## Eşleştirme Testi ve Çözümleri

Aşağıdaki sol sütunda verilen problemleri, sağ sütundaki doğru cevaplar ile eşleştiriniz:

| Problem Sütunu | Cevap Seçenekleri |
| --- | --- |
| **I.** 3 musluk bir havuzu 20 saatte doldurursa, 6 aynı musluk kaç saatte doldurur? | **A)** 30 |
| **II.** a ve b doğru orantılıdır. a = 6 iken b = 18 ise, a = 10 iken b kaçtır? | **B)** 60\text{ TL} |
| **III.** Saatte 80\text{ km} hızla 4 saatte gidilen yol, saatte 100\text{ km} hızla kaç saatte alınır? | **C)** 10\text{ saat} |
| **IV.** 150\text{ TL} para 2 ve 3 yaşlarındaki iki kardeşe yaşlarıyla doğru orantılı paylaştırılırsa küçük kardeş kaç \text{TL} alır? | **D)** 3{,}2\text{ saat} |

* * *

### Eşleştirme Adım Adım Çözümleri

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Problem I Çözümü**

- Musluk sayısı artarsa dolma süresi kısalır (Ters Orantı).
- 3 \cdot 20 = 6 \cdot t \Rightarrow 60 = 6t \Rightarrow t = 10\text{ saat}.
- **Eşleşme:**  **I \rightarrow C**

**Adım 2 — Problem II Çözümü**

- Doğru orantıda oran sabittir: \frac{b}{a} = k.
- \frac{18}{6} = 3 \Rightarrow k = 3.
- a = 10 için b = 3 \cdot 10 = 30.
- **Eşleşme:**  **II \rightarrow A**

**Adım 3 — Problem III Çözümü**

- Alınan yol sabittir: \text{Yol} = \text{Hız} \times \text{Zaman}.
- \text{Yol} = 80 \cdot 4 = 320\text{ km}.
- Yeni zaman: 320 = 100 \cdot t \Rightarrow t = 3{,}2\text{ saat}.
- **Eşleşme:**  **III \rightarrow D**

**Adım 4 — Problem IV Çözümü**

- Yaşlar ile orantılı paylar: Küçük kardeş 2k, büyük kardeş 3k.
- Toplam tutar: 2k + 3k = 5k = 150\text{ TL} \Rightarrow k = 30\text{ TL}.
- Küçük kardeşin payı: 2k = 2 \cdot 30 = 60\text{ TL}.
- **Eşleşme:**  **IV \rightarrow B**

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **EŞLEŞTİRME SONUÇ ANAHTARI:**  
**I-C** , **II-A** , **III-D** , **IV-B**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

## Özet Tablo

| Problem Türü | Çokluk İlişkisi | Formül | Denklem Çözüm Tipi |
| --- | --- | --- | --- |
| **Alışveriş / Fiyat** | Doğru Orantı | \frac{y}{x} = k | Çapraz Çarpım |
| **İşçi / Zaman** | Ters Orantı | x \cdot y = k | Karşılıklı Çarpım |
| **Hız / Zaman** | Ters Orantı | v \cdot t = x | Karşılıklı Çarpım |
| **Paylaştırma (Yaş/Kat)** | Doğru Orantı | a \cdot k + b \cdot k = T | Katsayı Toplamı |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. Bir problemin doğru mu yoksa ters orantı mı olduğu nasıl anlaşılır?**  
Problemedeki iki çokluk incelenir. Çokluklardan biri artarken diğeri de artıyorsa doğru orantı; biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa ters orantı kurulur.

**2. Orantı sabiti (k) negatif olabilir mi?**  
Ortaokul matematik müfredatındaki fiziksel büyüklüklerde (gün, işçi, kütle, uzunluk) orantı sabiti k \> 0 olarak alınır; ancak cebirsel ifadelerde negatif değerler alması mümkündür.

**3. Bileşik orantı nedir ve 8. sınıf düzeyinde nasıl çözülür?**  
İçinde ikiden fazla orantılı nicelik barındıran orantılardır. İkişerli gruplar halinde doğru veya ters orantı durumları tespit edilerek adım adım çözüme ulaşılır.

* * *

1. sınıf oran-orantı konusunda ters ve doğru orantı içeren daha zor seviye veya yeni nesil (LGS tarzı) 5 soruluk bir test çözümü hazırlamamı ister misin?
