# 8. Sınıf Geometrik Cisimler Dik Prizma Silindir Hacim Görsel Destekli ve Tablo Halinde Anlatım

**URL:** <https://sorumatik.co/t/8-sinif-geometrik-cisimler-dik-prizma-silindir-hacim-gorsel-destekli-ve-tablo-halinde-anlatim/689494>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 1:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/8-sinif-geometrik-cisimler-dik-prizma-silindir-hacim-gorsel-destekli-ve-tablo-halinde-anlatim/689494 "2026-08-12T13:10:28Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/8-sinif-geometrik-cisimler-dik-prizma-silindir-hacim-gorsel-destekli-ve-tablo-halinde-anlatim/689494/1 "2026-08-12T13:10:28Z")

</div>

1. Sınıf Geometrik Cisimler Dik Prizma Silindir Hacim Görsel Destekli ve Tablo Halinde Anlatım

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/8-sinif-geometrik-cisimler-dik-prizma-silindir-hacim-gorsel-destekli-ve-tablo-halinde-anlatim/689494/2 "2026-08-12T13:10:52Z")

</div>

## 8. Sınıf Geometrik Cisimler: Dik Prizma ve Silindir Hacim Anlatımı

### Önemli Noktalar

- **Genel Hacim Bağıntısı:** Tüm dik prizmalar ve dik dairesel silindir için hacim formülü **\text{Hacim} = \text{Taban Alanı} \times \text{Yükseklik}** (V = T.A \times h) şeklindedir.
- **Silindir Hacmi:** Tabanı daire olduğu için silindirin hacmi **V = \pi r^2 h** formülü ile hesaplanır.
- **Birim Dönüşümleri:** Hacim birimleri 1 \text{ dm}^3 = 1 \text{ litre} = 1000 \text{ cm}^3 ilişkisi üzerinden LGS ve okul sınavlarında sıkça karşımıza çıkar.

**Geometrik cisimlerde hacim** , bir cismin uzayda kapladığı üç boyutlu bölgenin büyüklüğünü ifade eder. 8. sınıf matematik müfredatında yer alan **dik prizmalar** ve **dik dairesel silindir** , taban alanlarının yükseklik boyunca dik bir şekilde yükselmesiyle oluşur; bu nedenle hepsinin hacim hesabı aynı temel mantığa dayanır.

* * *

### İçindekiler

1. [Dik Prizmalar ve Temel Elemanları](#dik-prizmalar)
2. [Dik Dairesel Silindir ve Hacim Hesabı](#silindir-hacim)
3. [Görsel Destekli Formül Karşılaştırma Tablosu](#formul-tablosu)
4. [Örnek Çözümlü Sorular](#ornek-sorular)
5. [Özet Tablo](#ozet-tablo)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

### 1. Dik Prizmalar ve Temel Elemanları

Alt ve üst tabanları birbirine eş ve paralel çokgenlerden oluşan, yan yüzleri ise taban düzlemine dik olan üç boyutlu cisimlere **dik prizma** denir. Prizmalar tabanındaki çokgenin türüne göre adlandırılır.

```auto
      +-----------------+
     / /|
    +-----------------+ |
    | | | h (Yükseklik)
    | Taban Alanı | |
    | (T.A) | +
    +-----------------+/
      a (En) b (Boy)

```

#### Prizma Çeşitleri ve Hacim Bağlantıları:

- **Dikdörtgenler Prizması:** Taban kenarları a ve b, yüksekliği c olan prizmadır.

- **Kare Prizma:** Tabanı kenar uzunluğu a olan bir kare, yüksekliği h olan prizmadır.

- **Üçgen Prizma:** Tabanı taban kenarı a ve o kenara ait yüksekliği h\_a olan bir üçgen, yüksekliği h olan prizmadır.

> 💡 **Pratik Bilgi:** Prizmanın adı ne olursa olsun mantık hiç değişmez: Önce tabandaki 2 boyutlu şeklin alanını bul, ardından cismin yüksekliği (h) ile çarp!

* * *

### 2. Dik Dairesel Silindir ve Hacim Hesabı

Tabanları birbirine paralel ve eş iki daireden oluşan geometrik cisme **dik dairesel silindir** denir. Silindirin açınımında iki adet daire ve bir adet dikdörtgen yanal yüz bulunur.

```auto
         .-------. <-- Üst Taban (Daire: Alan = πr²)
        / \
       | r | r: Yarıçap
        \ /
         '-------'
         | |      
         | | h: Silindir Yüksekliği
         | |
         '-------' <-- Alt Taban (Daire: Alan = πr²)

```

#### Silindir Hacim Formülü Derivasyonu:

1. **Taban Alanı (T.A):** Silindirin tabanı daire olduğu için alan \pi r^2 kadardır.
2. **Yükseklik (h):** Tabanlar arasındaki dik uzaklıktır.
3. **Hacim Formülü:**
V = \text{Taban Alanı} \times \text{Yükseklik} = \pi r^2 h

> ⚠ **Uyarı:** Sınav sorularında \pi sayısı genellikle 3, \frac{22}{7} veya 3,14 olarak verilir. Sorunun parantez içindeki uyarısına mutlaka dikkat edin.

* * *

### 3. Görsel Destekli Formül Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tablo, 8. sınıf LGS ve okul sınavlarında karşınıza çıkacak geometrik cisimlerin taban alanı ve hacim formüllerini bir arada sunmaktadır:

| Cisim Türü | Taban Şekli | Taban Alanı (T.A) | Hacim Formülü (V) |
| --- | --- | --- | --- |
| **Dikdörtgenler Prizması** | Dikdörtgen | a \cdot b | V = a \cdot b \cdot h |
| **Kare Prizma** | Kare | a^2 | V = a^2 \cdot h |
| **Küp** | Kare | a^2 | V = a^3 |
| **Üçgen Prizma** | Üçgen | \frac{a \cdot h\_a}{2} | V = \frac{a \cdot h\_a}{2} \cdot h |
| **Dik Dairesel Silindir** | Daire | \pi r^2 | V = \pi r^2 h |

* * *

### 4. Örnek Çözümlü Sorular

#### Örnek 1: Dik Dairesel Silindir Hacmi

**Soru:** Yarıçapı r = 4 \text{ cm} ve yüksekliği h = 10 \text{ cm} olan bir dik dairesel silindirin hacmi kaç \text{cm}^3’tür? (\pi = 3 alınız.)

**Çözüm:**

- **Adım 1:** Formülü yazalım: V = \pi r^2 h
- **Adım 2:** Değerleri yerine koyalım: V = 3 \cdot (4)^2 \cdot 10
- **Adım 3:** İşlemi tamamlayalım: V = 3 \cdot 16 \cdot 10 = 480 \text{ cm}^3

#### Örnek 2: Kare Prizma Hacmi

**Soru:** Taban kenar uzunluğu 5 \text{ cm} ve yüksekliği 12 \text{ cm} olan bir kare dik prizmanın hacmi kaç \text{cm}^3’tür?

**Çözüm:**

- **Adım 1:** Taban alanını bulalım: T.A = a^2 = 5^2 = 25 \text{ cm}^2
- **Adım 2:** Hacim formülünde yerine koyalım: V = T.A \cdot h = 25 \cdot 12 = 300 \text{ cm}^3

* * *

### 5. Özet Tablo

| Kavram | Özet Açıklama | Temel Bağıntı |
| --- | --- | --- |
| **Dik Prizma** | Yan ayrıtları tabana dik olan prizmadır. | V = T.A \times h |
| **Silindir** | Tabanları eş daireler olan dönel cisimdir. | V = \pi r^2 h |
| **Hacim Birimi** | Uzayda kaplanan alan (küp cinsinden). | \text{cm}^3, \text{dm}^3, \text{m}^3 |
| **Sıvı Ölçüsü** | Hacimden kapasiteye geçiş. | 1 \text{ dm}^3 = 1 \text{ Litre} |

* * *

### 6. Sıkça Sorulan Sorular

**1. Silindir bir prizma mıdır?**  
Silindir, tabanı çokgen olmadığı için tanım olarak bir prizma değildir; ancak dairesel tabanlı bir dik prizma gibi davranır ve aynı hacim mantığıyla (V = T.A \times h) hesaplanır.

**2. Hacim hesaplarken birim dönüştürme nasıl yapılır?**  
Hacim birimleri 3 boyutlu olduğu için biner biner büyür ve küçülür. Örneğin, 1 \text{ dm}^3 = 1000 \text{ cm}^3’tür. Litre sorularında önce hacmi \text{dm}^3 cinsine çevirmek kolaylık sağlar.

**3. Silindirin yüksekliği 2 katına çıkarsa hacmi nasıl değişir?**  
Silindirin hacmi yükseklik ile doğru orantılıdır (V = \pi r^2 h). Yükseklik 2 katına çıkarsa hacim de 2 katına çıkar. Ancak yarıçap 2 katına çıkarsa hacim 2^2 = 4 katına çıkar.

* * *

Bu konuyla ilgili LGS tarzı yeni nesil bir beceri temelli soru çözelim mi, yoksa silindirin yüzey alanı hesabına mı geçmek istersin?
