# 7. Sınıf Sözcükte Anlam Mecaz Terim Yan Anlam Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

**URL:** <https://sorumatik.co/t/7-sinif-sozcukte-anlam-mecaz-terim-yan-anlam-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689688>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 2:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/7-sinif-sozcukte-anlam-mecaz-terim-yan-anlam-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689688 "2026-08-12T14:45:03Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 2:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/7-sinif-sozcukte-anlam-mecaz-terim-yan-anlam-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689688/1 "2026-08-12T14:45:03Z")

</div>

1. Sınıf Sözcükte Anlam Mecaz Terim Yan Anlam Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 2:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/7-sinif-sozcukte-anlam-mecaz-terim-yan-anlam-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689688/2 "2026-08-12T14:45:13Z")

</div>

## 7. Sınıf Sözcükte Anlam: Mecaz, Terim, Yan Anlam Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

**7. sınıf Türkçe** dersinin en temel konularından biri olan **Sözcükte Anlam** , kelimelerin cümle içerisinde kazandığı anlam özelliklerini incelememizi sağlar. Kelimeler tek başlarınayken genellikle sözlük anlam taşırken, cümle içindeki kullanımlarına göre **gerçek anlam** , **mecaz anlam** , **yan anlam** ve **terim anlam** kazanırlar.

### Önemli Noktalar

- **Gerçek Anlam (Temel Anlam):** Kelimenin aklımıza gelen ilk ve öz anlamıdır.
- **Mecaz Anlam:** Kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamdır.
- **Yan Anlam:** Kelimenin gerçek anlamıyla şekil veya işlev bakımından benzerlik bağını koruyarak kazandığı yan anlamdır.
- **Terim Anlam:** Bilim, sanat, spor veya meslek dallarına özgü özel kavramları karşılayan sözcüklerdir.

* * *

### İçindekiler

1. [Sözcükte Anlam Türleri ve Özellikleri](#temel-kavramlar)
2. [7. Sınıf Boşluk Doldurma Testi](#bosluk-doldurma-testi)
3. [7. Sınıf Eşleştirme Testi](#eslestirme-testi)
4. [Çözümlü Örnek Test Soruları](#cozumlu-ornek-sorular)
5. [Özet Karşılaştırma Tablosu](#ozet-tablo)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#sikca-sorulan-sorular)

* * *

## Sözcükte Anlam Türleri ve Özellikleri

Sözcüklerin cümledeki kullanım amaçlarına göre ayrıldığı dört temel anlam çerçevesi şunlardır:

### 1. Gerçek (Temel) Anlam

Sözcüğün zihinde çağrıştırdığı ilk anlamdır. Sözlükte birinci sırada yer alan bu anlam, herkes tarafından aynı şekilde algılanır.

- **Örnek:** “Soğuk sudan içince **boğazı** ağrıdı.” _(Organ anlamında, gerçek)_

### 2. Yan Anlam

Kelimenin temel anlamıyla biçimsel ya da işlevsel bir ilişki kurarak kazandığı ek anlamdır. Yan anlamda nesneler insan organlarına benzestirilebilir veya işlevsel bir yakınlık kurulur.

- **Örnek:** “Şişenin **boğazı** dar olduğu için su yavaş akıyor.” _(Şekil benzerliği, yan anlam)_

> ⚠ **Uyarı:** Yan anlam ile mecaz anlam sıkça karıştırılır. Yan anlamda somut bir benzerlik bağı kopmamıştır; mecaz anlamda ise gerçek anlam tamamen terk edilir.

### 3. Mecaz Anlam

Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen sıyrılarak soyut ve tamamen farklı bir anlam kazanmasıdır.

- **Örnek:** “Bana karşı çok **soğuk** davranıyor.” _(İlgisiz, samimiyetsiz anlamında, mecaz)_

### 4. Terim Anlam

Bir bilim, sanat, spor, edebiyat veya meslek dalıyla ilgili özel bir kavramı ifade eden kelimelerdir.

- **Örnek:** “Şiirde dize sonlarındaki **uyak** ahenk sağlar.” _(Edebiyat terimi)_

* * *

## 7. Sınıf Boşluk Doldurma Testi

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış kelimelerin hangi anlam türünde kullanıldığını boşluklara yazınız.

1. Tiyatronun ikinci **perdesinde** oyuna yeni bir oyuncu girdi. → (…)
2. Masanın **ayağı** kırılınca üzerindeki tabaklar yere düştü. → (…)
3. Olayları bu kadar **dar** bir açıdan değerlendirmemelisin. → (…)
4. Güneş ışınları **dik** açıyla geldiğinde sıcaklık artar. → (…)
5. Fırından yeni çıkan **sıcak** ekmeğin kokusu sokağı sardı. → (…)

### Boşluk Doldurma Testi Cevap Anahtarı

| Cümle No | Kelime | Anlam Türü | Açıklama |
| --- | --- | --- | --- |
| **1** | Perdesinde | **Terim Anlam** | Tiyatro alanına ait bir kavramdır. |
| **2** | Ayağı | **Yan Anlam** | İnsan ayağına şekil ve işlev benzerliğidir. |
| **3** | Dar | **Mecaz Anlam** | Kısıtlı, sığ düşünce anlamında soyutlaşmıştır. |
| **4** | Dik | **Terim Anlam** | Geometri/Coğrafya terimi olarak kullanılmıştır. |
| **5** | Sıcak | **Gerçek Anlam** | Isı derecesi yüksek, ilk akla gelen anlamdır. |

* * *

## 7. Sınıf Eşleştirme Testi

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütunda yer alan **anlam türleri** ile eşleştiriniz.

| Cümleler | Anlam Türleri |
| --- | --- |
| **( A )** Öğretmenimiz tahtaya bir **üçgen** çizdi. | **1.** Gerçek Anlam |
| **( B )** Sert sözleriyle arkadaşının **kalbini** kırdı. | **2.** Yan Anlam |
| **( C )** Uçağın **kanadı** havada hafifçe sallandı. | **3.** Mecaz Anlam |
| **( D )** Yemeğin **tuzu** az olduğu için biraz daha ekledim. | **4.** Terim Anlam |

### Eşleştirme Testi Çözümü ve Doğrulama

- **( A - 4 )** “Üçgen” kelimesi matematik/geometriye ait olduğu için **Terim Anlam** dır.
- **( B - 3 )** “Kalp kırmak” somut bir kırma işlemi değil, üzmek anlamına geldiği için **Mecaz Anlam** dır.
- **( C - 2 )** “Kuş kanadı” temel anlam iken “uçak kanadı” şekil benzerliği taşıdığı için **Yan Anlam** dır.
- **( D - 1 )** “Tuz” kelimesi doğrudan bildiğimiz tatlandırıcı besin maddesi olduğundan **Gerçek Anlam** dır.

Eşleştirme Sonucu: **A-4, B-3, C-2, D-1**

* * *

## Çözümlü Örnek Test Soruları

### Soru 1

“ **Açmak** ” sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde **mecaz anlamda** kullanılmıştır?

A) Sabah kalkınca odanın penceresini açtı.  
B) Bahçedeki kırmızı güller nihayet açtı.  
C) Bu tatlı sohbet içimi oldukça açtı.  
D) Kilitli duran eski bavulu anahtarla açtı.

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

- **Adım 1:** A seçeneğinde pencereyi açmak fiziki bir eylemdir → _Gerçek Anlam_
- **Adım 2:** B seçeneğinde çiçeğin açması bitkisel değişimdir → _Gerçek Anlam_
- **Adım 3:** C seçeneğinde “içini açmak” ferahlık vermek, mutlu etmek anlamında soyutlaşmıştır → _Mecaz Anlam_
- **Adım 4:** D seçeneğinde bavul kapağını açmak fiziki bir harekettir → _Gerçek Anlam_

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:**  **C**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

### Soru 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde **terim anlamlı** bir sözcük **kullanılmamıştır**?

A) Hakem, oyuncunun hareketine **penaltı** kararı verdi.  
B) Şair, bu şiirinde **serbest ölçü** kullanmayı tercih etmiş.  
C) Hücrenin **çekirdeği** yaşamsal faaliyetleri yönetir.  
D) Fırtınada evin **çatısı** uçunca herkes dışarı kaçıştı.

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

- **Adım 1:** A seçeneğinde “penaltı” futbol terimidir.
- **Adım 2:** B seçeneğinde “serbest ölçü” edebiyat terimidir.
- **Adım 3:** C seçeneğinde “çekirdek” biyoloji terimidir.
- **Adım 4:** D seçeneğinde “çatı” bir yapının bölümüdür ve gündelik gerçek anlamında kullanılmıştır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:**  **D**  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

## Özet Karşılaştırma Tablosu

| Anlam Türü | Temel Bağlantı | Soyutluk / Somutluk | Örnek Kelime Kullanımı |
| --- | --- | --- | --- |
| **Gerçek Anlam** | İlk / Öz Anlam | Somut veya Doğrudan | “İpi **kesti**.” |
| **Yan Anlam** | Şekil / İşlev Benzerliği | Somut Benzerlik | “Kumaşın **kesim** yeri düzgün.” |
| **Mecaz Anlam** | İlgi / Benzetme Dışı | Soyut | “Aramızdaki ilişkiyi **kesti**.” |
| **Terim Anlam** | Uzmanlık / Bilim Alanı | Kavramsal / Alan Özel | “Nokta, **cümle** sonuna konur.” |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. Yan anlam ile mecaz anlam arasındaki temel fark nedir?**  
Yan anlamda sözcüğün gerçek anlamıyla somut bir bağlantısı (şekil, konum veya görev yönünden) devam eder. Mecaz anlamda ise sözcük gerçek anlamından tamamen uzaklaşır ve soyut bir anlam kazanır.

**2. Bir sözcük aynı cümlede hem terim hem mecaz olabilir mi?**  
Bir sözcük bir cümlede tek bir temel anlam işlevi yüklenir. Ancak terim olan bir sözcük başka bir cümlede benzetme yoluyla mecazlaşabilir. Örneğin “Hayatımın **rolünü** oynuyorum” cümlesinde tiyatro terimi olan rol, mecazlaşmıştır.

**3. 7. sınıf Türkçe sınavlarında bu konudan en çok ne sorulur?**  
Genellikle bir sözcüğün 4 farklı cümlede 4 farklı anlamda kullanılması verilerek hangisinin mecaz veya yan anlam olduğu sorulur.

* * *

Sözcükte anlam konusunu daha iyi pekiştirmek için 7. sınıf seviyesine uygun 5 soruluk yeni bir test hazırlamamı ister misin?
