# 6. Sınıf Rasyonel Sayılarda Çok Adımlı Işlemler Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

**URL:** <https://sorumatik.co/t/6-sinif-rasyonel-sayilarda-cok-adimli-islemler-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689530>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 1:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/6-sinif-rasyonel-sayilarda-cok-adimli-islemler-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689530 "2026-08-12T13:28:50Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:28ös UTC](https://sorumatik.co/t/6-sinif-rasyonel-sayilarda-cok-adimli-islemler-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689530/1 "2026-08-12T13:28:50Z")

</div>

1. Sınıf Rasyonel Sayılarda Çok Adımlı Işlemler Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:29ös UTC](https://sorumatik.co/t/6-sinif-rasyonel-sayilarda-cok-adimli-islemler-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689530/2 "2026-08-12T13:29:01Z")

</div>

## 6. Sınıf Rasyonel Sayılarda Çok Adımlı İşlemler

### Anahtar Bilgiler

- **Rasyonel sayılarda çok adımlı işlemler** , birden fazla işlem adımı ve kesir çizgisinin bir arada bulunduğu matematiksel ifadelerdir.
- **İşlem önceliği kuralları** tam sayılarda olduğu gibi rasyonel sayılarda da aynen geçerlidir: Parantez içi, üslü ifadeler, çarpma/bölme ve toplama/çıkarma.
- **Ana kesir çizgisi** , eşittir (=) hizasındaki çizgidir ve pay ile paydayı birbirinden ayırarak bölme işleminin yönünü belirler.

**Rasyonel sayılarda çok adımlı işlemler** , pay ve paydasında birden fazla aritmetik işlem veya kesir bulunan, adım adım çözülmesi gereken matematiksel ifadelerdir. Merdivenli kesirler olarak da bilinen bu yapılarda ana kesir çizgisine göre hareket edilerek içten dışa veya yukarıdan aşağıya doğru işlem sırası takip edilir.

* * *

### İçindekiler

1. [Rasyonel Sayılarda İşlem Önceliği ve Temel Kurallar](#operation-priority)
2. [Boşluk Doldurma Testi ve Çözümleri](#fill-in-blanks)
3. [Eşleştirme Testi ve Adım Adım Çözümleri](#matching-test)
4. [Özet Tablo](#summary-table)
5. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## Rasyonel Sayılarda İşlem Önceliği ve Temel Kurallar

Çok adımlı rasyonel sayı sorularını çözerken işlem hatası yapmamak için belirli bir sırayı takip etmek şarttır. Karmaşık merdivenli kesirlerde en küçük kesir çizgisinden veya en içteki parantezden başlanır.

1. **Üslü İfadeler:** Varsa öncelikle rasyonel sayıların üsleri alınır. Örneğin; \left(\frac{2}{3}\right)^2 = \frac{4}{9}.
2. **Parantez İçi İşlemler:** En içteki parantezden başlanarak toplama, çıkarma veya diğer işlemler yapılır.
3. **Çarpma ve Bölme:** Soldan sağa doğru işlem sırası takip edilerek çarpma ve bölme işlemleri tamamlanır.
4. **Toplama ve Çıkarma:** Paydalar eşitlenerek toplama ve çıkarma işlemleri gerçekleştirilir.

> 💡 **Pratik İpucu:** Ana kesir çizgisinin üstündeki (pay) ve altındaki (payda) işlemler tamamen bitirilmeden ana bölme işlemine geçilmemelidir.

* * *

## Boşluk Doldurma Testi ve Çözümleri

Aşağıdaki cümlelerde verilen boşlukları uygun rasyonel sayılar veya matematiksel terimlerle doldurunuz.

### Sorular

1. \left(1 - \frac{1}{2}\right) \cdot \left(1 - \frac{1}{3}\right) işleminin sonucu **\_\_\_\_** olur.
2. Ana kesir çizgisinin pay kısmındaki \frac{3}{4} kesrinin, payda kısmındaki \frac{1}{2} kesrine oranı **\_\_\_\_** olarak bulunur.
3. Merdivenli kesirlerde çözüme her zaman ana kesir çizgisinden en **\_\_\_\_** olan işlemden başlanır.
4. Rasyonel sayılarda bölme işlemi yapılırken birinci kesir aynen yazılır, ikinci kesir **\_\_\_\_** çevrilerek çarpılır.

* * *

### Boşluk Doldurma Çözümleri ve Açıklamaları

**1. Soru Çözümü:**

- **Adım 1:** Birinci parantez içi hesaplanır: 1 - \frac{1}{2} = \frac{2}{2} - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}
- **Adım 2:** İkinci parantez içi hesaplanır: 1 - \frac{1}{3} = \frac{3}{3} - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}
- **Adım 3:** Elde edilen sonuçlar çarpılır: \frac{1}{2} \cdot \frac{2}{3} = \frac{1 \cdot 2}{2 \cdot 3} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}
- **Cevap:**  **\frac{1}{3}**

**2. Soru Çözümü:**

- **Adım 1:** İfade bölme şeklinde yazılır: \frac{3}{4} \div \frac{1}{2}
- **Adım 2:** İkinci kesir ters çevrilip çarpılır: \frac{3}{4} \cdot \frac{2}{1} = \frac{6}{4} = \frac{3}{2}
- **Cevap:**  **\frac{3}{2}** (veya 1\frac{1}{2})

**3. Soru Çözümü:**

- **Açıklama:** Merdivenli kesirlerde en alt veya en içteki işlem zincirinden başlanarak ana kesir çizgisine doğru ilerlenir.
- **Cevap:**  **uzak** (veya **en alt/iç** )

**4. Soru Çözümü:**

- **Açıklama:** Bölme kuralı gereği bölerek çarpma işlemine geçmek için ikinci kesrin çarpmaya göre tersi alınır.
- **Cevap:**  **ters**

* * *

## Eşleştirme Testi ve Adım Adım Çözümleri

Aşağıdaki **Grup A** sütununda verilen çok adımlı rasyonel sayı işlemlerini, **Grup B** sütunundaki doğru sonuçlar ile eşleştiriniz.

### Test Tablosu

| **Grup A (İşlemler)** | **Grup B (Sonuçlar)** |
| --- | --- |
| **I.** 1 + \frac{1}{1 + \frac{1}{2}} | **A)** \frac{1}{2} |
| **II.** \frac{\frac{2}{3}}{\frac{4}{9}} | **B)** 1 |
| **III.** \left(\frac{1}{2}\right)^2 + \frac{3}{4} | **C)** \frac{3}{2} |
| **IV.** \frac{1 - \frac{1}{3}}{1 + \frac{1}{3}} | **D)** \frac{5}{3} |

* * *

### Adım Adım Çözümler

#### **İşlem I Çözümü:** 1 + \frac{1}{1 + \frac{1}{2}}

- **Adım 1 (En alt payda):** 1 + \frac{1}{2} = \frac{3}{2}
- **Adım 2 (Bölme adımı):** \frac{1}{\frac{3}{2}} = 1 \div \frac{3}{2} = \frac{2}{3}
- **Adım 3 (Ana toplama):** 1 + \frac{2}{3} = \frac{3}{3} + \frac{2}{3} = \frac{5}{3}
- **Eşleşme:**  **I \rightarrow D** (\frac{5}{3})

#### **İşlem II Çözümü:** \frac{\frac{2}{3}}{\frac{4}{9}}

- **Adım 1:** Ana kesir çizgisine göre bölme yapılır: \frac{2}{3} \div \frac{4}{9}
- **Adım 2:** İkinci kesir ters çevrilip sadeleştirme uygulanır: \frac{2}{3} \cdot \frac{9}{4} = \frac{2 \cdot 9}{3 \cdot 4} = \frac{18}{12} = \frac{3}{2}
- **Eşleşme:**  **II \rightarrow C** (\frac{3}{2})

#### **İşlem III Çözümü:** \left(\frac{1}{2}\right)^2 + \frac{3}{4}

- **Adım 1 (Üs alma):** \left(\frac{1}{2}\right)^2 = \frac{1^2}{2^2} = \frac{1}{4}
- **Adım 2 (Toplama):** \frac{1}{4} + \frac{3}{4} = \frac{4}{4} = 1
- **Eşleşme:**  **III \rightarrow B** (1)

#### **İşlem IV Çözümü:** \frac{1 - \frac{1}{3}}{1 + \frac{1}{3}}

- **Adım 1 (Pay hesabı):** 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}
- **Adım 2 (Payda hesabı):** 1 + \frac{1}{3} = \frac{4}{3}
- **Adım 3 (Bölme):** \frac{2}{3} \div \frac{4}{3} = \frac{2}{3} \cdot \frac{3}{4} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}
- **Eşleşme:**  **IV \rightarrow A** (\frac{1}{2})

* * *

### Doğru Eşleştirme Özeti

- **I \rightarrow D** (\frac{5}{3})
- **II \rightarrow C** (\frac{3}{2})
- **III \rightarrow B** (1)
- **IV \rightarrow A** (\frac{1}{2})

* * *

## Özet Tablo

| **İşlem Tipi** | **Kritik Çözüm Adımı** | **Sık Yapılan Hata** |
| --- | --- | --- |
| **Merdivenli Kesirler** | En alt veya en içteki ifadeden başlama | Ana kesir çizgisini yanlış belirlemek |
| **Parantezli İfadeler** | Önce parantez içindeki payda eşitlemesini yapma | Parantezi kaldırmadan dışarıdaki ile çarpmak |
| **Kesirlerde Bölme** | Birinci kesri sabit tutup ikincisini ters çevirmek | Her iki kesri de ters çevirmeye çalışmak |
| **Üslü Rasyonel Sayılar** | Hem payın hem paydanın karesini/küpünü almak | Sadece payın üssünü almak |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. Ana kesir çizgisi soru metninde nasıl ayırt edilir?**  
Ana kesir çizgisi, eşittir (=) sembolünün tam karşısında duran veya diğer kesir çizgilerine göre daha uzun çekilen çizgidir. Bu çizgi ana pay ile ana paydayı birbirinden ayırır.

**2. Merdivenli kesirlerde işlem yapmaya en üstten başlanabilir mi?**  
Hayır, merdivenli kesirlerde en üstteki bağımsız bir pay grubu değilse çözüme en alt paydadan başlanması gerekir. Aksi takdirde işlem sırası bozulur ve yanlış sonuca ulaşılır.

**3. Rasyonel sayılarda toplama yaparken paydalar eşit değilse ne yapılır?**  
İşleme başlamadan önce genişletme veya sadeleştirme yöntemleriyle paydalar en küçük ortak katta (EKOK) eşitlenir, ardından paylar toplanır.

* * *

Rasyonel sayılarda çok adımlı işlemler konusunu pekiştirmek için 3 soruluk yeni bir mini tarama testi hazırlamamı ister misin?
