# 6. Sınıf Açılar Tümler Bütünler Ters Açılar Görsel Destekli ve Tablo Halinde Anlatım

**URL:** <https://sorumatik.co/t/6-sinif-acilar-tumler-butunler-ters-acilar-gorsel-destekli-ve-tablo-halinde-anlatim/689546>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 1:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/6-sinif-acilar-tumler-butunler-ters-acilar-gorsel-destekli-ve-tablo-halinde-anlatim/689546 "2026-08-12T13:36:59Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:36ös UTC](https://sorumatik.co/t/6-sinif-acilar-tumler-butunler-ters-acilar-gorsel-destekli-ve-tablo-halinde-anlatim/689546/1 "2026-08-12T13:36:59Z")

</div>

1. Sınıf Açılar Tümler Bütünler Ters Açılar Görsel Destekli ve Tablo Halinde Anlatım

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:37ös UTC](https://sorumatik.co/t/6-sinif-acilar-tumler-butunler-ters-acilar-gorsel-destekli-ve-tablo-halinde-anlatim/689546/2 "2026-08-12T13:37:10Z")

</div>

# 6. Sınıf Açılar: Tümler, Bütünler ve Ters Açılar Konu Anlatımı

**Açı** , başlangıç noktaları aynı olan iki ışının arasında kalan açıklıktır. 6. sınıf matematik müfredatında yer alan **tümler açılar** toplam ölçüleri 90^\circ olan açı çiftleridir; **bütünler açılar** toplam ölçüleri 180^\circ olan açıları ifade eder; **ters açılar** ise iki doğrunun kesişmesiyle oluşan ve ölçüleri birbirine eşit olan karşılıklı açılardır.

### Önemli Noktalar

- **Tümler Açılar:** Ölçüleri toplamı 90^\circ (dik açı) olan iki açıdır.
- **Bütünler Açılar:** Ölçüleri toplamı 180^\circ (doğru açı) olan iki açıdır.
- **Ters Açılar:** Kesişen iki doğrunun zıt yönlerine bakan ve ölçüleri her zaman eşit olan açılardır.
- **Komşuluk Şartı:** İki açının tümler veya bütünler olması için yan yana (komşu) olmaları şart değildir; toplam ölçülerinin 90^\circ veya 180^\circ olması yeterlidir.

* * *

### İçindekiler

1. [Tümler Açılar Nedir ve Nasıl Bulunur?](#complementary-angles)
2. [Bütünler Açılar Nedir ve Nasıl Bulunur?](#supplementary-angles)
3. [Ters Açılar Özellikleri ve Görsel Anlatımı](#vertical-angles)
4. [Açı Çeşitleri Karşılaştırma Tablosu](#comparison-table)
5. [Örnek Soru Çözümleri](#sample-problems)
6. [Özet Tablo](#summary-table)
7. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## Tümler Açılar Nedir ve Nasıl Bulunur?

Ölçüleri toplamı 90^\circ olan iki açıya **tümler açılar** denir. Bu açılardan her biri diğerinin tümleridir.

a + b = 90^\circ

Eğer iki tümler açının birer kolu ve başlangıç noktaları ortak ise bu açılara **komşu tümler açılar** adı verilir.

```auto
       A
       | / C
       | /
       |/ _______ B
       O

```

_Görsel Temsil:_ Yukarıdaki \widehat{AOC} ile \widehat{COB} açılarının toplamı bir dik açı (90^\circ) oluşturuyorsa, bu iki açı **komşu tümler** açıdır.

**Örnek:** Ölçüsü 35^\circ olan bir açının tümlerini bulmak için açı 90^\circ’den çıkarılır:

90^\circ - 35^\circ = 55^\circ

> 💡 **Kodlama İpucu:** “Tümler” kelimesi 6 harflidir. Harf sayısı az olduğu için küçük olan dereceye (90^\circ) karşılık geldiğini aklınızda tutabilirsiniz.

* * *

## Bütünler Açılar Nedir ve Nasıl Bulunur?

Ölçüleri toplamı 180^\circ olan iki açıya **bütünler açılar** denir. Bütünler açılar birleştiğinde bir doğru açı (180^\circ) oluşturur.

x + y = 180^\circ

Birer kolu ve başlangıç noktası ortak olan bütünler açılara **komşu bütünler açılar** denir.

```auto
            C
            |
            |
   A _______|_______ B
            O

```

_Görsel Temsil:_ Bir doğru üzerinde yan yana duran ve toplamları 180^\circ olan \widehat{AOC} ve \widehat{COB} açıları **komşu bütünler** açılardır.

**Örnek:** Ölçüsü 110^\circ olan bir açının bütünlerini bulmak için açı 180^\circ’den çıkarılır:

180^\circ - 110^\circ = 70^\circ

> ⚠ **Dikkat:** İki açının tümler veya bütünler olması için mutlaka yapışık (komşu) olmaları gerekmez. Ayrı yerlerde çizilmiş 50^\circ ve 130^\circ’lik iki açının toplamı 180^\circ olduğu için bu açılar bütünlerdir.

* * *

## Ters Açılar Özellikleri ve Görsel Anlatımı

Kesişen iki doğrunun oluşturduğu 4 açıdan, zıt yönlere bakan karşılıklı açılara **ters açılar** denir.

Ters açıların ölçüleri **her zaman birbirine eşittir**.

```auto
          \ /
           \ A /
            \ /
          B X D
            / \
           / C \
          / \

```

Yukarıdaki kesişim modelinde:

- **\widehat{A} ile \widehat{C}** ters açılardır ve ölçüleri eşittir (A = C).
- **\widehat{B} ile \widehat{D}** ters açılardır ve ölçüleri eşittir (B = D).
- Yan yana duran herhangi iki açı ise (örneğin \widehat{A} ile \widehat{B}) bir doğru oluşturduğu için **bütünler açılardır** (A + B = 180^\circ).

* * *

## Açı Çeşitleri Karşılaştırma Tablosu

| Özellik | Tümler Açılar | Bütünler Açılar | Ters Açılar |
| --- | --- | --- | --- |
| **Ölçü Toplamı** | 90^\circ | 180^\circ | Toplam kuralı yok |
| **Ölçü İlişkisi** | Toplamları dik açıdır | Toplamları doğru açıdır | Karşılıklı açılar eşittir |
| **Kesişen Doğru Gerekir mi?** | Hayır | Hayır | Evet |
| **Örnek Çift** | 40^\circ ve 50^\circ | 70^\circ ve 110^\circ | 60^\circ karşısında 60^\circ |

* * *

## Örnek Soru Çözümleri

### Örnek 1 (Tümler Açı Problemi)

Biri diğerinin 2 katı olan tümler iki açıdan **küçük olan açı** kaç derecedir?

**Çözüm:**

1. Küçük açıya x diyelim.
2. Büyük açı 2x olur.
3. Tümler açıların toplamı 90^\circ olduğuna göre:

x + 2x = 90^\circ

3x = 90^\circ

x = 30^\circ

Küçük açı **30^\circ** , büyük açı ise **60^\circ** olarak bulunur.

* * *

### Örnek 2 (Bütünler ve Ters Açı Bir Arada)

Kesişen iki doğrudan oluşan ters açılardan biri 65^\circ ise, bu açının komşu bütünleri kaç derecedir?

**Çözüm:**

1. Kesişen doğrularda komşu iki açının toplamı bir doğru açı (180^\circ) oluşturur.
2. Bilinen açı 65^\circ olduğuna göre komşu bütünleri:

180^\circ - 65^\circ = 115^\circ

* * *

## Özet Tablo

| Açı Kavramı | Matematiksel Formül | Kısa Tanım |
| --- | --- | --- |
| **Tümler Açı** | a + b = 90^\circ | Toplamı 90^\circ olan iki açı |
| **Bütünler Açı** | x + y = 180^\circ | Toplamı 180^\circ olan iki açı |
| **Ters Açı** | a = c | Kesişen doğrular arasındaki eşit karşılıklı açılar |
| **Komşu Açı** | Ortak kol ve köşe | Yan yana bulunan açılar |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. İki dik açı bütünler açı oluşturur mu?**  
Evet. Dik açının ölçüsü 90^\circ’dir. İki dik açının toplamı 90^\circ + 90^\circ = 180^\circ yaptığı için iki dik açı her zaman bütünler açı oluşturur.

**2. Bir açının hem tümleri hem de bütünleri olabilir mi?**  
Evet. Ölçüsü 0^\circ ile 90^\circ arasında olan dar açıların hem tümleri hem de bütünleri hesaplanabilir. Örneğin 40^\circ’nin tümleri 50^\circ, bütünleri ise 140^\circ’dir.

**3. Geniş açının tümleri var mıdır?**  
Hayır. Geniş açılar 90^\circ’den büyük olduğu için toplamları 90^\circ olamaz. Bu nedenle geniş açıların tümler açısı yoktur.

* * *

Tümler iki açıdan biri diğerinin 4 katı ise, büyük açının bütünleyen açısı kaç derece olur? Çözümünü adım adım birlikte hesaplayalım mı?
