# 5. Sınıf Oran Orantı Ters ve Doğru Orantı Problemleri Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

**URL:** <https://sorumatik.co/t/5-sinif-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689526>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 1:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689526 "2026-08-12T13:26:48Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:26ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689526/1 "2026-08-12T13:26:48Z")

</div>

1. Sınıf Oran Orantı Ters ve Doğru Orantı Problemleri Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:27ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-oran-oranti-ters-ve-dogru-oranti-problemleri-bosluk-doldurma-ve-eslestirme-testleri/689526/2 "2026-08-12T13:27:00Z")

</div>

## 5. Sınıf Oran Orantı Ters ve Doğru Orantı Problemleri Boşluk Doldurma ve Eşleştirme Testleri

### Önemli Noktalar

- **Oran** , iki farklı niceliğin bölme işlemi kullanılarak karşılaştırılmasıdır; iki oranın birbirine eşit olması ise **orantı** olarak adlandırılır.
- **Doğru orantı** durumunda iki nicelik aynı oranda artar veya azalır; **ters orantı** durumunda ise bir nicelik artarken diğeri aynı oranda azalır.
- Problemleri çözerken **orantı sabiti (k)** kullanmak, boşluk doldurma ve eşleştirme sorularında doğru sonuca hızlıca ulaşmayı sağlar.

**Oran** , iki çokluğun bölme yoluyla karşılaştırılmasıdır; **orantı** ise iki veya daha fazla oranın eşitliğidir. İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda artıyorsa **doğru orantı** , biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa **ters orantı** oluşur. Ortaokul matematik müfredatında bu kavramlar; denk kesirler, birim oran ve pratik alıştırmalar üzerinden incelenir.

* * *

### İçindekiler

1. [Oran ve Orantı Kavramları](#oran-ve-oranti-kavramlari)
2. [Doğru Orantı ve Ters Orantı Arasındaki Farklar](#dogru-ve-ters-oranti-farklari)
3. [Boşluk Doldurma Testi ve Çözümleri](#bosluk-doldurma-testi)
4. [Eşleştirme Testi ve Çözümleri](#eslestirme-testi)
5. [Özet Tablo](#summary-table)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq-section)

* * *

## Oran ve Orantı Kavramları

Matematikte iki ifadenin birbirine oranlanması a / b veya \frac{a}{b} şeklinde gösterilir (burada b \neq 0 şartı vardır). İki oranın eşitliği ise orantıyı oluşturur:

\frac{a}{b} = \frac{c}{d}

Bu eşitlikte **içler-dışlar çarpımı** kuralı geçerlidir. Yani a \cdot d = b \cdot c eşitliği sağlanır. 5. sınıf seviyesinde oran kavramı incelenirken birimli oran (örneğin \text{km/saat}) ve birimsiz oran (örneğin \text{cm/cm}) ayrımlarına dikkat edilmelidir.

> 💡 **İpucu:** Bir oran probleminde verilen değerlerin aynı birim cinsinden olup olmadığını kontrol etmek işlem hatası yapmanızı engeller.

* * *

## Doğru Orantı ve Ters Orantı Arasındaki Farklar

Doğru orantıda iki değişken arasındaki bölüm sabittir. y ile x doğru orantılı ise orantı sabiti k olmak üzere:

k = \frac{y}{x}

Ters orantıda ise iki değişken arasındaki çarpım sabittir. y ile x ters orantılı ise:

k = x \cdot y

| **Özellik** | **Doğru Orantı** | **Ters Orantı** |
| --- | --- | --- |
| **Değişim Yönü** | İkisi de aynı anda artar veya azalır | Biri artarken diğeri aynı oranda azalır |
| **Matematiksel Bağıntı** | \frac{y}{x} = k | x \cdot y = k |
| **Günlük Yaşam Örneği** | Alınan ürün miktarı ile ödenen tutar | İşçi sayısı ile işin bitme süresi |
| **Grafik Yapısı** | Orijinden geçen doğru | Azalan eğri (hiperbol) |

> ⚠ **Uyarı:** İşçi sayısı artırıldığında işin tamamlanma süresinin kısalması klasik bir **ters orantı** örneğidir. Bu tür sorularda doğru orantı çapraz çarpımı yerine karşılıklı çarpım uygulanmalıdır.

* * *

## Boşluk Doldurma Testi ve Çözümleri

Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun ifadeler veya sayılarla tamamlayınız.

### Sorular

1. İki çokluktan biri artarken diğerinin de aynı oranda artmasına **\_\_\_\_\_\_\_\_** orantı denir.
2. 3 adet defter 45 TL ise, aynı defterlerden 5 adet alan bir kişi **\_\_\_\_\_\_\_\_** TL öder.
3. Aynı hızda çalışan 4 işçi bir işi 12 günde bitirebiliyorsa, aynı işi 8 işçi **\_\_\_\_\_\_\_\_** günde bitirir.
4. Ters orantılı iki çokluğun **\_\_\_\_\_\_\_\_** değeri her zaman sabittir.

* * *

### Adım Adım Çözümler

**1. Soru Çözümü:**

- **Açıklama:** İki nicelik aynı yönde ve eşit oranda değişiyorsa bu ilişki **doğru** orantıdır.
- **Cevap:** doğru

**2. Soru Çözümü:**

- **Adım 1:** Defter sayısı ile fiyat doğru orantılıdır. Birim fiyatı bulalım:
\text{Birim Fiyat} = \frac{45}{3} = 15 \text{ TL}
- **Adım 2:** 5 defterin fiyatını hesaplayalım:
5 \times 15 = 75 \text{ TL}
- **Cevap:** 75

**3. Soru Çözümü:**

- **Adım 1:** İşçi sayısı arttıkça süre azalacağı için bu durum **ters orantı** problemidir. Toplam iş miktarını (orantı sabiti k) bulalım:
k = 4 \times 12 = 48
- **Adım 2:** 8 işçinin kaç günde (t) bitireceğini hesaplayalım:
8 \cdot t = 48 \implies t = \frac{48}{8} = 6 \text{ gün}
- **Cevap:** 6

**4. Soru Çözümü:**

- **Açıklama:** Ters orantılı iki niceliğin (x ve y) birbiriyle **çarpımı** daima sabittir (x \cdot y = k).
- **Cevap:** çarpım

* * *

## Eşleştirme Testi ve Çözümleri

Sol sütunda verilen durumları, sağ sütunda bulunan doğru sonuçlarla eşleştiriniz.

### Test Tablosu

| **Sol Sütun (Problemler)** | **Sağ Sütun (Sonuçlar)** |
| --- | --- |
| **I.** 2 kg elma 40 TL ise 6 kg elma kaç TL’dir? | **A)** 2 saat |
| **II.** 80 km/s hızla 3 saatte gidilen yol, 120 km/s hızla kaç saatte gidilir? | **B)** 4 gün |
| **III.** 10 tanesi 150 TL olan bir ürünün 1 tanesi kaç TL’dir? | **C)** 120 TL |
| **IV.** 6 işçinin 10 günde bitirdiği bir işi 15 işçi kaç günde bitirir? | **D)** 15 TL |

* * *

### Eşleştirme Çözüm Adımları

- **I. Maddenin Çözümü:**  
Miktar ile tutar doğru orantılıdır. 2 kg elma 40 TL ise 1 kg elma \frac{40}{2} = 20 TL’dir.

- **II. Maddenin Çözümü:**  
Hız ile zaman ters orantılıdır. Yol uzunluğu 80 \times 3 = 240 km’dir.

- **III. Maddenin Çözümü:**  
Birim fiyat bulma işleminde bölme yapılır:

- **IV. Maddenin Çözümü:**  
İşçi sayısı ile gün sayısı ters orantılıdır. Orantı sabiti k = 6 \times 10 = 60’tır.

* * *

## Özet Tablo

| **Kavram** | **Formül / İlişki** | **Örnek Problem Türü** | **Çözüm Yöntemi** |
| --- | --- | --- | --- |
| **Oran** | \frac{a}{b} | 15 erkeğin 10 kadına oranı | Bölme ve sadeleştirme |
| **Doğru Orantı** | \frac{x}{y} = k | Benzin miktarı ve alınan yol | Çapraz çarpım (a \cdot d = b \cdot c) |
| **Ters Orantı** | x \cdot y = k | Musluk sayısı ve havuzun dolma süresi | Karşılıklı çarpım (a \cdot b = c \cdot d) |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. Oran ile orantı arasındaki temel fark nedir?**  
Oran, iki miktarın bölme yoluyla karşılaştırılmasıdır (örneğin \frac{2}{3}). Orantı ise iki oranın birbirine eşit olması durumudur (örneğin \frac{2}{3} = \frac{4}{6}).

**2. Bir problemin doğru mu yoksa ters orantı mı olduğu nasıl anlaşılır?**  
Problemdeki değişkenlerden biri artırıldığında diğeri de artıyorsa doğru orantı; değişkenlerden biri artırıldığında diğeri aynı oranda azalıyorsa ters orantı bulunur.

**3. Birimsiz oran ne anlama gelir?**  
Aynı birime sahip iki niceliğin oranlanmasıyla elde edilen orandır. Örneğin \text{cm}'nin \text{cm}'ye oranında birimler sadeleştiği için sonuç birimsiz kalır.

* * *

Boşluk doldurma veya eşleştirme testlerindeki sorularla ilgili anlaşılmayan bir adımı daha detaylı incelememi ister misin?
