# 5. Sınıf Fen Bilimleri 2. Dönem 2. Yazılı Hazırlık Rehberi

**URL:** <https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Haziran 6, 2026, 2:09ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709 "2026-06-06T14:09:57Z")\
**Posts on this page:** 8\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Atlas\_Ozturk](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/atlas_ozturk/32/43746_2.png) [@Atlas\_Ozturk](https://sorumatik.co/u/Atlas_Ozturk)\
**Post date:** [Haziran 6, 2026, 2:09ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709/1 "2026-06-06T14:09:57Z")

</div>

1. sınıf fen bilimleri sınavına çalıştırırmısın 2.dönem 2.yazılı sorular konuları  
ISI VE SICAKLIK  
MADDENİN HAL DEĞİŞİMİ  
DEVRE ELEMANLARININ SEMBOLLERİ ŞEMASI  
AMPUL PARLAKLIĞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Haziran 6, 2026, 2:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709/2 "2026-06-06T14:10:06Z")

</div>

## 5. Sınıf Fen Bilimleri 2. Dönem 2. Yazılı Hazırlık Rehberi

**Fen Bilimleri** dersi 2. dönem 2. yazılı sınavında başarılı olman için **Isı ve Sıcaklık** , **Maddenin Hal Değişimi** , **Devre Elemanları** ve **Ampul Parlaklığı** konularını kapsayan kapsamlı bir çalışma rehberi hazırladım. Bu rehber, sınavda karşına çıkabilecek en kritik noktaları ve püf noktalarını içermektedir.

### [Önemli Hatırlatmalar]

- **Isı ve Sıcaklık** birbirlerinden farklı kavramlardır; ısı bir enerjidir, sıcaklık ise bir ölçümdür.
- **Maddenin hal değişimi** sırasında sıcaklık sabit kalır.
- **Basit bir elektrik devresinde** ampul parlaklığı, pil ve ampul sayısına bağlı olarak değişir.

* * *

### [İçindekiler]

1. [Isı ve Sıcaklık Arasındaki Farklar](#isi-sicaklik-fark)
2. [Maddenin Hal Değişimi ve Isı Alışverişi](#hal-degisimi)
3. [Devre Elemanlarının Sembolleri ve Görevleri](#devre-elemanlari)
4. [Ampul Parlaklığını Etkileyen Değişkenler](#ampul-parlakligi)
5. [Karşılaştırma Tabloları](#karsilastirma-tablolari)
6. [Sıkça Sorulan Sorular (SSS)](#sss)

* * *

## 1. Isı ve Sıcaklık Arasındaki Farklar

Sınavların en popüler sorusu bu iki kavramın farkıdır. **Isı** , sıcaklıkları farklı maddeler arasında alınıp verilen bir **enerji** türüdür. **Sıcaklık** ise bir maddenin taneciklerinin ortalama hareketliliğinin bir göstergesidir.

> 💡 **[Uzman Notu:]** “Havanın ısısı 25 derecedir” cümlesi bilimsel olarak yanlıştır. Doğrusu “Havanın sıcaklığı 25 °C’dir” olmalıdır.

* * *

## 2. Maddenin Hal Değişimi

Maddeler dışarıdan ısı aldığında veya dışarıya ısı verdiğinde bir halden diğerine geçerler.

- **Isı Alan Olaylar:** Erime, Buharlaşma, Süblimleşme.
- **Isı Veren Olaylar:** Donma, Yoğuşma, Kırağılaşma.

> ⚠ **[Dikkat:]** Buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşirken, kaynama belirli bir sıcaklıkta ve sıvının her yerinde gerçekleşir.

* * *

## 3. Devre Elemanlarının Sembolleri ve Görevleri

Elektrik devrelerini çizerken semboller kullanırız. Bu semboller tüm dünyada aynıdır ve karmaşıklığı önler.

| **Devre Elemanı** | **Görevi** | **Sembolü** |
| --- | --- | --- |
| **Pil** | Devreye elektrik enerjisi sağlar. | + - (Uzun ve kısa çizgi) |
| **Ampul** | Elektrik enerjisini ışığa çevirir. | İçinde çarpı olan daire |
| **Anahtar** | Devreden akım geçmesini kontrol eder. | İki nokta ve bir çizgi |
| **Bağlantı Kablosu** | Elektriğin iletilmesini sağlar. | Düz çizgi |

* * *

## 4. Ampul Parlaklığını Etkileyen Faktörler

Bir devrede ampulün daha parlak veya daha sönük yanmasını sağlayan iki ana değişken vardır:

1. **Pil Sayısı:** Ampul sayısı sabit kalmak şartıyla, pil sayısı **artarsa** ampul parlaklığı **artar**. (Doğru orantı)
2. **Ampul Sayısı:** Pil sayısı sabit kalmak şartıyla, ampul sayısı **artarsa** ampul parlaklığı **azalır**. (Ters orantı)

* * *

## 5. Karşılaştırma Tabloları

### Isı vs. Sıcaklık Karşılaştırması

| **Özellik** | **Isı** | **Sıcaklık** |
| --- | --- | --- |
| **Türü** | Enerjidir. | Ölçümdür (Enerji değildir). |
| **Birimi** | Kalori (cal) veya Joule (J). | Derece Selsiyus (°C). |
| **Ölçme Aracı** | Kalorimetre kabı. | Termometre. |

### Özet Bilgi Tablosu

| **Konu Başlığı** | **Kritik Bilgi** |
| --- | --- |
| **Isı Akışı** | Daima sıcak maddeden soğuk maddeye doğrudur. |
| **Erime Noktası** | Saf maddeler için ayırt edici bir özelliktir. |
| **Bağımsız Değişken** | Bizim değiştirdiğimiz değişkendir (Örn: Pil sayısı). |
| **Bağımlı Değişken** | Deneyde ölçülen sonuçtur (Örn: Ampul parlaklığı). |

* * *

## 6. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

**1. Isı alışverişi ne zaman durur?**  
İki maddenin sıcaklıkları birbirine eşitlendiğinde (ısıl denge sağlandığında) ısı alışverişi durur.

**2. Kapalı bir anahtar devrede neyi ifade eder?**  
Anahtar kapalıysa devre tamamlanmış demektir ve ampul ışık verir. Anahtar açıksa elektrik geçemez ve ampul yanmaz.

**3. Kaynama süresince sıcaklık neden artmaz?**  
Çünkü alınan ısı enerjisi, maddenin tanecikleri arasındaki bağları koparmak ve hal değiştirmek için kullanılır.

* * *

## [Sonraki Adımlar]

Sınav hazırlığını bir adım öteye taşımak için; **ampul parlaklığı ile ilgili bağımlı, bağımsız ve kontrol edilen değişkenleri içeren örnek bir deney sorusu çözmemi ister misin?**

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Atlas\_Ozturk](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/atlas_ozturk/32/43746_2.png) [@Atlas\_Ozturk](https://sorumatik.co/u/Atlas_Ozturk)\
**Post date:** [Haziran 6, 2026, 2:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709/3 "2026-06-06T14:10:15Z")

</div>

@Atlas_Ozturk pardon 5.sınıf

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Haziran 6, 2026, 2:10ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709/4 "2026-06-06T14:10:21Z")

</div>

## 5. Sınıf Fen Bilimleri 2. Dönem 2. Yazılı Hazırlık Rehberi

**Fen Bilimleri** dersi 2. dönem 2. yazılı sınavında başarılı olman için **Isı ve Sıcaklık** , **Maddenin Hal Değişimi** , **Devre Elemanları** ve **Ampul Parlaklığı** konularını kapsayan kapsamlı bir çalışma rehberi hazırladım. Bu rehber, sınavda karşına çıkabilecek en kritik noktaları ve püf noktalarını içermektedir.

### [Key Takeaways]

- **Isı ve Sıcaklık** birbirlerinden tamamen farklı kavramlardır; ısı bir enerjidir, sıcaklık ise bir ölçümdür.
- **Maddenin hal değişimi** (erime, kaynama vb.) sırasında sıcaklık her zaman sabit kalır.
- **Basit bir elektrik devresinde** ampul parlaklığı, pil ve ampul sayısına bağlı olarak değişir.

* * *

### [Table of Contents]

1. [Isı ve Sıcaklık Arasındaki Farklar](#isi-sicaklik-fark)
2. [Maddenin Hal Değişimi ve Isı Alışverişi](#hal-degisimi)
3. [Devre Elemanlarının Sembolleri ve Görevleri](#devre-elemanlari)
4. [Ampul Parlaklığını Etkileyen Faktörler](#ampul-parlakligi)
5. [Karşılaştırma Tabloları](#karsilastirma-tablolari)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq-bolumu)

* * *

## 1. Isı ve Sıcaklık Arasındaki Farklar

Sınavların en popüler sorusu bu iki kavramın farkıdır. **Isı** , sıcaklıkları farklı maddeler arasında alınıp verilen bir **enerji** türüdür. **Sıcaklık** ise bir maddenin taneciklerinin ortalama hareketliliğinin bir göstergesidir ve bir enerji değildir.

> 💡 **[Pro Tip:]** “Bugün havanın ısısı 25 derecedir” cümlesi yanlıştır. Doğrusu “Havanın sıcaklığı 25 **°C** ’dir” olmalıdır. Isı birimi **Joule** veya **Kalori** ’dir.

* * *

## 2. Maddenin Hal Değişimi

Maddeler ısı aldığında veya verdiğinde fiziksel halleri değişir. Bu süreçte en önemli kural; saf maddeler hal değiştirirken **sıcaklıklarının sabit kalmasıdır.**

- **Isı Alan Olaylar:**  **Erime** (Katıdan sıvıya), **Buharlaşma** (Sıvıdan gaza), **Süblimleşme** (Katıdan gaza).
- **Isı Veren Olaylar:**  **Donma** (Sıvıdan katıya), **Yoğuşma** (Gazdan sıvıya), **Kırağılaşma** (Gazdan katıya).

* * *

## 3. Devre Elemanlarının Sembolleri ve Görevleri

Elektrik devrelerini çizerken resim yerine **sembol** kullanırız. Bu, devre şemalarının dünyadaki her dilde ortak olarak anlaşılmasını sağlar.

| **Devre Elemanı** | **Görevi** | **Sembolü** |
| --- | --- | --- |
| **Pil** | Devreye elektrik enerjisi sağlar. | + - (Bir uzun, bir kısa çizgi) |
| **Ampul** | Elektrik enerjisini ışığa çevirir. | İçinde “X” olan daire |
| **Anahtar** | Elektrik akışını kontrol eder. | İki uçlu açılır-kapanır kol |
| **Kablo** | Enerjinin taşınmasını sağlar. | Düz çizgi |

* * *

## 4. Ampul Parlaklığını Etkileyen Faktörler

Deney sorularında karşımıza çıkan değişkenleri iyi bilmelisin:

1. **Bağımsız Değişken:** Bizim isteyerek değiştirdiğimiz şeydir (Örneğin; pil sayısını artırmak).
2. **Bağımlı Değişken:** Bizim yaptığımız değişikliğe göre değişen sonuçtur (Örneğin; ampulün parlaklığı).
3. **Kontrol Edilen Değişken:** Deney boyunca sabit tutulan şeydir.

- **Pil sayısı artarsa:** Ampul parlaklığı **artar**.
- **Ampul sayısı artarsa:** Ampul parlaklığı **azalır**.

* * *

## 5. Karşılaştırma Tabloları

### Isı vs. Sıcaklık Karşılaştırması

| **Özellik** | **Isı** | **Sıcaklık** |
| --- | --- | --- |
| **Türü** | Enerjidir. | Enerji değildir. |
| **Birimi** | Joule / Kalori. | Derece Selsiyus (°C). |
| **Ölçme Aracı** | Kalorimetre kabı. | Termometre. |

### Özet Bilgi Tablosu

| **Olay** | **Isı Alışverişi Yönü** | **Sıcaklık Değişimi** |
| --- | --- | --- |
| **Erime** | Isı Alır | Sabit Kalır |
| **Isınma** | Isı Alır | Artar |
| **Yoğuşma** | Isı Verir | Sabit Kalır |

* * *

## 6. Sıkça Sorulan Sorular

**1. Isı akışı ne zaman durur?**  
İki maddenin sıcaklığı birbirine eşitlendiğinde ısı akışı durur. Buna **ısıl denge** denir.

**2. Buharlaşma ile kaynama aynı şey midir?**  
Hayır. Buharlaşma her sıcaklıkta ve sadece yüzeyde olurken; kaynama belirli bir sıcaklıkta ve sıvının her yerinde olur.

**3. Devrede anahtar açıkken ampul neden yanmaz?**  
Çünkü elektrik akımının yolu kesilmiştir, devre tamamlanmadığı için enerji ampule ulaşamaz.

* * *

## [Next Steps]

Bu bilgiler sınavda çok işine yarayacak! **Ampul parlaklığı ile ilgili “bağımsız değişken” sorularını nasıl çözeceğine dair örnek bir test sorusu hazırlamamı ister misin?**

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Atlas\_Ozturk](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/atlas_ozturk/32/43746_2.png) [@Atlas\_Ozturk](https://sorumatik.co/u/Atlas_Ozturk)\
**Post date:** [Haziran 6, 2026, 2:15ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709/5 "2026-06-06T14:15:20Z")

</div>

doğrumu bildiğin konu anlatcan

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Haziran 6, 2026, 2:15ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709/6 "2026-06-06T14:15:27Z")

</div>

Evet, doğru anladın! Senin belirttiğin **5. Sınıf** konularını, tam sınavda çıkacak şekilde ve en önemli noktalarına odaklanarak anlatacağım.

Aşağıdaki rehber, sınavda karşına çıkacak soruların %90’ını çözmeni sağlayacak altın kuralları içeriyor.

### [Önemli Hatırlatmalar]

- **Isı ve sıcaklık** asla aynı şey değildir; sınavda bu farkı mutlaka sorarlar.
- **Hal değişimi** sırasında (buzun erimesi gibi) madde ısı alsa da sıcaklığı asla değişmez, sabit kalır.
- **Elektrik devrelerinde** pil “enerji kaynağı”, ampul ise “tüketicidir”.

* * *

### [İçindekiler]

1. [Isı ve Sıcaklık: En Temel Farklar](#isi-sicaklik)
2. [Maddenin Hal Değişimi Tablosu](#hal-degisimi)
3. [Devre Elemanları ve Sembolleri](#devre-sembol)
4. [Ampul Parlaklığı Nasıl Değişir?](#parlaklik)
5. [Karşılaştırma ve Özet Tablolar](#ozet-tablo)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## 1. Isı ve Sıcaklık: En Temel Farklar

Sınavda “Aşağıdakilerden hangisi ısı/sıcaklık için doğrudur?” sorusu kesin gelir. **Isı** bir enerjidir ve bir maddeden diğerine akar. **Sıcaklık** ise bu enerjinin bir ölçüsüdür.

> 💡 **[Pro İpucu:]** Isı akışının yönü her zaman **sıcak olan maddeden soğuk olan maddeye** doğrudur. Maddelerin sıcaklıkları eşitlenince ısı akışı durur.

* * *

## 2. Maddenin Hal Değişimi

Maddeler ısı aldıklarında veya verdiklerinde bir halden diğerine geçerler.

- **Isı Alanlar (Isınanlar):**  **Erime** , **Buharlaşma** ve **Süblimleşme** (katıdan direkt gaza geçiş).
- **Isı Verenler (Soğuyanlar):**  **Donma** , **Yoğuşma** (gazdan sıvıya) ve **Kırağılaşma** (gazdan direkt katıya).

> ⚠ **[Uyarı:]** Saf bir madde hal değiştirirken termometredeki değer (sıcaklık) **sabit kalır**. Bu grafik sorularında çok çıkar!

* * *

## 3. Devre Elemanları ve Sembolleri

Fen sınavında devre şeması çizmen istenebilir. Resim çizmek yerine şu sembolleri kullanmalısın:

| **Eleman Adı** | **Görevi** | **Sembolü** |
| --- | --- | --- |
| **Pil** | Enerji sağlar. | + ve - kutuplu uzun-kısa çizgi |
| **Ampul** | Işık verir. | Daire içinde çarpı işareti (X) |
| **Anahtar** | Devreyi açar/kapatır. | İki nokta arası açık veya kapalı kol |
| **Kablo** | İletimi sağlar. | Düz çizgi |

* * *

## 4. Ampul Parlaklığı Nasıl Değişir?

Bu konu “değişkenler” ile ilgilidir. Sınavda şu iki durumu iyi bilmelisin:

1. **Pil Sayısını Artırmak:** Ampul sayısı aynıyken daha fazla pil eklersen ampul **daha parlak** yanar.
2. **Ampul Sayısını Artırmak:** Pil sayısı aynıyken daha fazla ampul eklersen (enerji paylaşılacağı için) parlaklık **azalır**.

* * *

## 5. Karşılaştırma ve Özet Tablolar

### Isı ve Sıcaklık Karşılaştırması

| **Özellik** | **Isı** | **Sıcaklık** |
| --- | --- | --- |
| **Birimi** | Joule veya Kalori | Derece Selsiyus (°C) |
| **Ölçme Aracı** | Kalorimetre Kabı | Termometre |
| **Tanımı** | Bir enerji türüdür. | Bir ölçümdür. |

### Hal Değişimi Özeti

| **Olay** | **Isı Durumu** | **Örnek** |
| --- | --- | --- |
| **Buharlaşma** | Isı Alır | Çamaşırların kuruması |
| **Yoğuşma** | Isı Verir | Soğuk camda su damlaları |
| **Kırağılaşma** | Isı Verir | Yaprakların sabah beyazlaması |

* * *

## 6. Sıkça Sorulan Sorular

**1. Kaynama ve buharlaşma aynı mıdır?**  
Hayır. Buharlaşma her sıcaklıkta ve sadece yüzeyde olur. Kaynama ise belirli bir sıcaklıkta ve sıvının her yerinde fokurdayarak olur.

**2. Devrede anahtar açıkken ampul neden yanmaz?**  
Çünkü elektrik devresi tamamlanmamıştır. Elektrik akımı boşluktan geçemez, bu yüzden yolun kapalı (anahtarın kapalı) olması gerekir.

**3. “Isıl denge” nedir?**  
Farklı sıcaklıktaki iki madde birbirine değdiğinde, sıcaklıkları eşit olana kadar ısı alışverişi yaparlar. Son sıcaklıkları eşit olduğunda oluşan bu duruma ısıl denge denir.

* * *

## [Sonraki Adımlar]

Konu anlatımı bu kadar! Şimdi öğrendiklerini pekiştirmek için **sınavda çıkabilecek örnek bir “boşluk doldurma” veya “doğru-yanlış” testi hazırlamamı ister misin?**

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Atlas\_Ozturk](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/atlas_ozturk/32/43746_2.png) [@Atlas\_Ozturk](https://sorumatik.co/u/Atlas_Ozturk)\
**Post date:** [Haziran 6, 2026, 2:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709/7 "2026-06-06T14:19:38Z")

</div>

Madde ve ısı varmı

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Haziran 6, 2026, 2:19ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-fen-bilimleri-2-donem-2-yazili-hazirlik-rehberi/665709/8 "2026-06-06T14:19:47Z")

</div>

Evet, kesinlikle var! **Madde ve Isı** konusu, 5. sınıf Fen Bilimleri müfredatının ve 2. dönem sınavının en temel taşlarından biridir.

Aşağıda bu ünitenin sınavda karşına çıkacak en kritik kısımlarını, özellikle **Isı Maddeleri Etkiler** ve **Isı Alışverişi** başlıkları altında senin için özetledim.

### [Önemli Hatırlatmalar]

- **Isı alan** maddelerin tanecikleri hızlanır ve madde genellikle genleşir.
- **Isı veren** maddelerin tanecikleri yavaşlar ve madde genellikle büzülür.
- Isı alışverişi için maddelerin **ilk sıcaklıklarının farklı** olması şarttır.

* * *

### [İçindekiler]

1. [Isı Maddeleri Nasıl Etkiler? (Genleşme ve Büzülme)](#genlesme-buzulme)
2. [Isı Alışverişi ve Isıl Denge](#isi-alisverisi)
3. [Maddenin Ayırt Edici Özellikleri](#ayirt-edici)
4. [Karşılaştırma ve Özet Tablolar](#ozet-tablo)
5. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## 1. Isı Maddeleri Nasıl Etkiler? (Genleşme ve Büzülme)

Isı alan veya veren maddelerin hacimlerinde meydana gelen değişimlere **genleşme** ve **büzülme** denir.

- **Genleşme (Isı Alınca):** Madde ısı aldığında hacmi artar, boyu uzar veya yer kapladığı alan büyür.
  - _Örnek:_ Yazın elektrik tellerinin sarkması, tren raylarının arasındaki boşluğun kapanması.

- **Büzülme (Isı Verince):** Madde ısı verdiğinde (soğuduğunda) hacmi küçülür ve kısalır.
  - _Örnek:_ Kışın elektrik tellerinin gerginleşmesi, kavanoz kapağının soğukta sıkışması.

* * *

## 2. Isı Alışverişi ve Isıl Denge

İki farklı sıcaklıktaki madde birbirine temas ettiğinde aralarında ısı transferi başlar.

- **Akış Yönü:** Isı her zaman **sıcak maddeden soğuk maddeye** doğru akar.
- **Duruş Noktası:** Maddelerin sıcaklıkları eşitlendiğinde ısı alışverişi durur. Bu ana **Isıl Denge** (Son Sıcaklık) denir.
- **Kural:** Isı alan maddenin sıcaklığı artarken (hal değişimi yoksa), ısı veren maddenin sıcaklığı azalır.

* * *

## 3. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri

Sınavda “Hangi özellik madde miktarına bağlı değildir?” diye sorarlarsa bu üçünü unutma:

1. **Erime Noktası:** Katı bir maddenin sıvı hale geçmeye başladığı sıcaklıktır.
2. **Donma Noktası:** Sıvı bir maddenin katı hale geçmeye başladığı sıcaklıktır. (Saf maddeler için erime ve donma noktası aynıdır!)
3. **Kaynama Noktası:** Sıvı bir maddenin gaz hale geçmeye başladığı sıcaklıktır.

* * *

## 4. Karşılaştırma ve Özet Tablolar

### Isı Etkisiyle Değişim Tablosu

| **Olay** | **Madde Isı Alır mı/Verir mi?** | **Hacim Değişimi** | **Günlük Hayattan Örnek** |
| --- | --- | --- | --- |
| **Genleşme** | Isı Alır | Artar | Sıcak suya konulan balonun şişmesi |
| **Büzülme** | Isı Verir | Azalır | Soğuğa bırakılan topun sönmesi |

### Isı Alışverişi Özeti

| **Durum** | **Isı Akışı** | **Sonuç** |
| --- | --- | --- |
| **Sıcak Madde** | Isı Verir | Sıcaklığı düşer |
| **Soğuk Madde** | Isı Alır | Sıcaklığı yükselir |
| **Isıl Denge** | Durur | Sıcaklıklar eşitlenir |

* * *

## 5. Sıkça Sorulan Sorular

**1. Isı alışverişi için maddelerin miktarları aynı mı olmalıdır?**  
Hayır, miktarlar önemli değildir. Tek şart **sıcaklıkların farklı** olmasıdır. Aynı sıcaklıktaki maddeler arasında (miktarları ne olursa olsun) ısı alışverişi olmaz.

**2. Kaynayan suyun içine soğuk su dökülürse ne olur?**  
Kaynayan su (100°C) ısı verir, soğuk su ısı alır. Karışımın son sıcaklığı 100°C’den az, soğuk suyun sıcaklığından fazla olur.

**3. Termometre nasıl çalışır?**  
Termometre içindeki sıvı, hazne ısındığında **genleşerek** yükselir; soğuduğunda ise **büzülerek** alçalır. Yani genleşme prensibiyle çalışır.

* * *

## [Sonraki Adımlar]

“Madde ve Isı” kısmını da böylece tamamlamış olduk. Şimdi sınavda en çok puan getiren **“Isı Alışverişi Hesaplamaları” veya “Genleşme-Büzülme Örnekleri” ile ilgili bir test yapalım mı?**
