# 5. Sınıf Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Çözümlü Ödev Soruları ve Çalışma Kağıdı

**URL:** <https://sorumatik.co/t/5-sinif-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-cozumlu-odev-sorulari-ve-calisma-kagidi/689478>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 1:02ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-cozumlu-odev-sorulari-ve-calisma-kagidi/689478 "2026-08-12T13:02:19Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:02ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-cozumlu-odev-sorulari-ve-calisma-kagidi/689478/1 "2026-08-12T13:02:19Z")

</div>

1. Sınıf Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Çözümlü Ödev Soruları ve Çalışma Kağıdı

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 1:02ös UTC](https://sorumatik.co/t/5-sinif-birinci-dereceden-bir-bilinmeyenli-denklemler-cozumlu-odev-sorulari-ve-calisma-kagidi/689478/2 "2026-08-12T13:02:30Z")

</div>

## 5. Sınıf Birinci Dereceden Bir Bilinmeyenli Denklemler Çözümlü Ödev Soruları ve Çalışma Kağıdı

### Önemli Noktalar

- **Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem** , bilinmeyen değerin üssünün 1 olduğu ve tek bir değişken (x, y, a) içeren matematiksel eşitliktir.
- **Denklem çözmenin temel amacı** , eşitliğin bir tarafında bilinmeyeni yalnız bırakarak değerini bulmaktır.
- Eşitliğin bir tarafına yapılan matematiksel işlem, dengenin bozulmaması için diğer tarafına da aynen uygulanır (ters işlem yöntemi).

**Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem** , sembol veya harflerle gösterilen bilinmeyen bir nicelik içeren ve bu bilinmeyenin en yüksek kuvvetinin 1 olduğu matematiksel eşitlik sistemidir. 5. sınıf düzeyinde denklemler çözülürken, bilinmeyeni yalnız bırakmak adına toplama yerine çıkarma, çarpma yerine bölme gibi ters işlemler sırasıyla uygulanır.

* * *

### İçindekiler

1. [Temel Kavramlar ve Denklem Çözme Mantığı](#basic-concepts)
2. [Çözümlü Ödev Soruları](#solved-questions)
3. [5. Sınıf Denklem Çalışma Kağıdı](#work-sheet)
4. [Özet Tablo](#summary-table)
5. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## Temel Kavramlar ve Denklem Çözme Mantığı

Denklem çözümü yaparken eşitlik bir **terazi** gibi düşünülür. Terazi dengedeyken bir kefeye ne işlem yapılıyorsa diğer kefeye de aynı işlem yapılmalıdır.

1. sınıf müfredatında bilinmeyen ifade genellikle x, y, \Delta veya \square sembolleri ile gösterilir.

**Adım Adım Denklem Çözme Adımları:**

1. **Toplama / Çıkarma İşlemini Sıfırlama:** Bilinmeyenin yanında bulunan sabit sayı, karşı tarafa zıt işaretiyle (toplama ise çıkarma, çıkarma ise toplama olarak) geçirilir.
2. **Çarpma / Bölme İşlemini Sıfırlama:** Bilinmeyenin katsayısı olan sayı, karşı tarafa bölme olarak aktarılır.
3. **Doğrulama:** Bulunan değer orijinal denklemde yerine yazılarak eşitliğin sağlandığı kontrol edilir.

> 💡 **Pro Tip:** Denklemde eşittir (=) sembolünün diğer tarafına geçen her işlem karakter değiştirir. Plus (+) işareti eksi (-), çarpma (\cdot) işareti ise bölme (/) haline gelir.

> ⚠ **Uyarı:** Sayı karşıya geçirilirken işlem sırasına dikkat edilmelidir. Önce toplama veya çıkarma durumundaki sabit sayılar, ardından bilinmeyenin katsayısı karşıya atılır.

* * *

## Çözümlü Ödev Soruları

### Soru 1

x + 8 = 23 **denkleminde x değerini bulunuz.**

💡 **Kullanılan Kural:** Toplanan sayıyı karşı tarafa çıkarma olarak geçirme.

🧠 **Çözüm Adımları:**

**Adım 1 — Bilinmeyeni yalnız bırakma**  
Sağ taraftaki 23 sayısının yanına, sol taraftaki +8 sayısı -8 olarak geçirilir:

x = 23 - 8

**Adım 2 — Çıkarma işlemini tamamlama**

x = 15

**Adım 3 — Son Doğrulama**  
15 + 8 = 23 olduğundan eşitlik sağlanır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:** x = 15  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

### Soru 2

3x - 5 = 16 **denkleminde x kaçtır?**

💡 **Kullanılan Kural:** İki adımlı ters işlem (önce çıkarma/toplama, sonra çarpma/bölme).

🧠 **Çözüm Adımları:**

**Adım 1 — Çıkarma işlemini karşıya atma**  
Sol taraftaki -5 sayısı karşı tarafa +5 olarak geçer:

3x = 16 + 5

3x = 21

**Adım 2 — Katsayıyı karşıya bölme olarak atma**  
3x ifadesi 3 \cdot x anlamına geldiği için 3 sayısı karşıya bölme olarak geçer:

x = \frac{21}{3}

x = 7

**Adım 3 — Son Doğrulama**  
3 \cdot 7 - 5 = 21 - 5 = 16 bulunur. İşlem doğrudur.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:** x = 7  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

### Soru 3

**Bir sayının 4 katının 3 eksiği 21 olduğuna göre, bu sayı kaçtır?**

💡 **Kullanılan Kural:** Sözel ifadeyi denkleme dökme ve çözme.

🧠 **Çözüm Adımları:**

**Adım 1 — Denklemi kurma**  
Bilinmeyen sayıya x diyelim.  
Sayının 4 katı: 4x  
4 katının 3 eksiği: 4x - 3  
Eşitlik: 4x - 3 = 21

**Adım 2 — Sabit terimi karşıya geçirme**

4x = 21 + 3

4x = 24

**Adım 3 — Katsayıya bölme**

x = \frac{24}{4}

x = 6

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **Cevap:** x = 6  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

* * *

## 5. Sınıf Denklem Çalışma Kağıdı

Aşağıdaki soruları öğrendiğiniz adımları uygulayarak defterinize çözünüz:

1. **Soru 1:** a - 12 = 19 ise a kaçtır?
2. **Soru 2:** 5y = 45 ise y kaçtır?
3. **Soru 3:** 2x + 7 = 25 ise x kaçtır?
4. **Soru 4:** Hangi sayının 3 katının 6 fazlası 30 eder?
5. **Soru 5:** Ahmet’in bilyelerinin 2 katının 4 eksiği 18’dir. Ahmet’in kaç bilyesi vardır?

* * *

## Özet Tablo

| Denklem Tipi | Örnek | Çözüm Adımı | Sonuç |
| --- | --- | --- | --- |
| Toplama İçeren | x + 6 = 14 | x = 14 - 6 | x = 8 |
| Çıkarma İçeren | y - 9 = 11 | y = 11 + 9 | y = 20 |
| Çarpma İçeren | 4a = 32 | a = \frac{32}{4} | a = 8 |
| İki Adımlı | 2x - 3 = 11 | 2x = 14 \rightarrow x = \frac{14}{2} | x = 7 |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. Denklemdeki bilinmeyen için her zaman x harfi mi kullanılmalıdır?**  
Hayır. Bilinmeyen yerine y, z, a, b gibi herhangi bir harf veya \square, \Delta gibi semboller kullanılabilir. Denklem çözüm mantığı değişmez.

**2. Eşitliğin solundaki sayı sağa geçerken neden işareti değişir?**  
Eşitliğin her iki tarafına aynı işlemi uygulayarak bilinmeyeni yalnız bırakmak hedeflenir. Örneğin +5 ifadesini yok etmek için her iki taraftan 5 çıkarılır, bu da sayının karşıya eksi olarak geçmesiyle aynı sonucu verir.

**3. Bir ifadenin denklem sayılması için ne gereklidir?**  
Bir ifadenin denklem olabilmesi için en az bir bilinmeyen içermesi ve bir **eşittir (=)** sembolü ile bir değere bağlı olması gerekir.

* * *

Çalışma kağıdındaki 3. soruyu çözüp cevabını kontrol etmek ister misin, yoksa takıldığın farklı bir soru tipi için adım adım çözüm hazırlamamı ister misin?
