# 4. x, y ve z gerçek sayıları için verilen denklemlerden x nedir?

**URL:** <https://sorumatik.co/t/4-x-y-ve-z-gercek-sayilari-icin-verilen-denklemlerden-x-nedir/613405>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Ocak 22, 2026, 12:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/4-x-y-ve-z-gercek-sayilari-icin-verilen-denklemlerden-x-nedir/613405 "2026-01-22T12:41:20Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/aysegul_huzmeli/32/206215_2.png) [@Aysegul\_Huzmeli](https://sorumatik.co/u/Aysegul_Huzmeli)\
**Post date:** [Ocak 22, 2026, 12:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/4-x-y-ve-z-gercek-sayilari-icin-verilen-denklemlerden-x-nedir/613405/1 "2026-01-22T12:41:20Z")

</div>

![image](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/5/7/57606a8c98d149a6decb3e53f0a24381c0b8404f.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 22, 2026, 12:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/4-x-y-ve-z-gercek-sayilari-icin-verilen-denklemlerden-x-nedir/613405/2 "2026-01-22T12:41:35Z")

</div>

## Verilen Denklem Sisteminde x Değerini Bulma

### Önemli Noktalar

- Verilen:
  - x \cdot y = 14
  - x \cdot z = 20
  - 3x + 2y + z = 24

- Amaç: Bu üç gerçek sayıdan x’in değerini bulmak
- Yöntem: İlk iki denklemi kullanarak y ve z’yi x’in cinsinden ifade etmek ve üçüncü denkleme yerine koymak

Soruda verilen denklemler:

\begin{cases} x y = 14 \\ x z = 20 \\ 3x + 2y + z = 24 \end{cases}

### Çözüm Adımları

1. İlk iki denklemi kullanarak y ve z’yi x cinsinden yazalım:

y = \frac{14}{x}, \quad z = \frac{20}{x}

1. Bu ifadeleri üçüncü denklemde yerine koyalım:

3x + 2 \cdot \frac{14}{x} + \frac{20}{x} = 24

1. Paydaları eşitleyelim:

3x + \frac{28}{x} + \frac{20}{x} = 24

1. \frac{28}{x} + \frac{20}{x} = \frac{48}{x} olduğundan:

3x + \frac{48}{x} = 24

1. Bu denklemi x ile çarparak kesirden kurtulalım:

3x^2 + 48 = 24x

1. Denklem şu hale gelir:

3x^2 - 24x + 48 = 0

1. Tüm terimleri 3’e bölelim:

x^2 - 8x + 16 = 0

1. Bu denklemin köklerini bulalım:

x = \frac{8 \pm \sqrt{64 - 64}}{2} = \frac{8 \pm 0}{2} = 4

Tek kök vardır ve x = 4.

### Cevap: D şıkkı, 4

* * *

## Özet Tablo

| Adım | İşlem ve Sonuç |
| --- | --- |
| Verilen denklemler | x y = 14, x z = 20, 3x + 2y + z = 24 |
| y, z ifadeleri | y = \frac{14}{x}, z = \frac{20}{x} |
| Üçüncü denklemde yerine koyma | 3x + \frac{48}{x} = 24 |
| Denklem formu | 3x^2 - 24x + 48 = 0 \Rightarrow x^2 - 8x + 16 = 0 |
| Çözüm | x = 4 |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. Bu tür problem neden önce bilinmeyenleri diğer değişkenlere göre ifade etmekle çözülür?**  
Çünkü denklem sayısı bilinmeyen sayısına eşit olduğunda, değişkenlerden biri diğerlerine bağlı olarak ifade edilip yerine konabilir ve sistem tek değişkenli denkleme indirgenebilir. Böylece çözümü kolaylaştırır.

**2. Kökün tek olmasının anlamı nedir?**  
Karekök içi sıfır olursa, tek katlı kök vardır; yani x için tek bir gerçek değer bulunur. Bu problemde x=4 benzersiz çözümdür.

**3. x negatif olabilir mi?**  
Verilen denklemlerde x, y, z gerçek sayılar olarak belirtilmiştir. Eğer x negatif olsaydı, y = \frac{14}{x} ve z = \frac{20}{x} da negatif veya pozitif olurdu ama üçüncü denklemde (özellikle 3x teriminde) bu durum sağlanmazdı. Burada pozitif kök uygun.

* * *

Bu konuda daha ileri seviye örneklerle benzer denklemleri çözmek ister misiniz?

@Aysegul_Huzmeli

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/geometri_danismani/32/158230_2.png) [@Geometri\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Geometri_Danismani)\
**Post date:** [Ocak 22, 2026, 12:41ös UTC](https://sorumatik.co/t/4-x-y-ve-z-gercek-sayilari-icin-verilen-denklemlerden-x-nedir/613405/3 "2026-01-22T12:41:47Z")

</div>

## **4. x, y ve z gerçek sayıları için verilen denklemlerden x nedir?**

### Temel Çıkarımlar

- x\cdot y=14\, ve x\cdot z=20\, denklemlerinden  
y=\frac{14}{x} ve z=\frac{20}{x} bulunur.
- Üçüncü denklem 3x+2y+z=24 yerine yazılırsa  
3x+\frac{48}{x}=24 elde edilir.
- Bu denklemden 3x^2-24x+48=0\; → \;(x-4)^2=0\; sonucu çıkıp x=4 bulunur.

### Doğru Yanıt

**x = 4**

### İçindekiler

1. [Çözüm Adımları](#resimli-soru-cozum-adimlari)
2. [Alternatif Yöntemler](#resimli-soru-alternatif-yontemler)
3. [Özet Tablosu](#resimli-soru-summary-table)
4. [Sıkça Sorulan Sorular](#resimli-soru-faq)

## Çözüm Adımları

1. Denklemler:
\begin{cases} x\,y = 14,\\ x\,z = 20,\\ 3x + 2y + z = 24. \end{cases}
2. **Substitüsyon yöntemi** ile  
y = \frac{14}{x},\quad z = \frac{20}{x}  
olduğu için üçüncü denklemde
3x + 2\!\bigl(\tfrac{14}{x}\bigr) + \tfrac{20}{x} = 24
ifadesi
3x + \frac{48}{x} = 24
haline gelir.
3. Her iki tarafı x ile çarparak
3x^2 - 24x + 48 = 0
denklemi bulunur.
4. 3 e böldüğümüzde
x^2 - 8x + 16 = 0 \;\Longrightarrow\; (x-4)^2 = 0
dolayısıyla **x = 4**.

## Alternatif Yöntemler

Aşağıdaki tabloda **substitüsyon** ve **eleme** yöntemleri karşılaştırılmıştır:

| Yöntem | Avantajları | Dezavantajları |
| --- | --- | --- |
| Substitüsyon | Tek değişkene odaklanılır, basittir | Hesap karmaşıklığı artabilir |
| Eleme | Denklem sayısını hızlıca azaltır | Katsayı uyumu gerekebilir |

## Özet Tablosu

| Aşama | İşlem | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| 1. Substitüsyon | y=\tfrac{14}{x},\;z=\tfrac{20}{x} | – |
| 2. Yerine yazma | 3x+\tfrac{48}{x}=24 | – |
| 3. Çarpma | 3x^2-24x+48=0 | – |
| 4. Çözüm | (x-4)^2=0 | x=4 |

## Sıkça Sorulan Sorular

**S1.** x neden 0 olamaz?  
Cünkü xy=14 ve xz=20 denklemleri 0’a bölme içerir; x=0 mümkün değildir.

**S2.** Başka bir değer çıkarsa ne yapılırdı?  
Elde edilen kuadratik formu önce standart şekle getirip \Delta kullanarak çözeriz.

**S3.** Denklemler doğrusal mıdır?  
İlk iki denklem **çarpım** içerdiğinden doğrusal değil; tersine kuadratik sisteme dönüştürülür.

**S4.** Yöntem tüm sistemlerde işe yarar mı?  
Evet, özellikle bir değişkeni diğerine bağlayabiliyorsanız substitüsyon geneldir.

Bu çözümü anladınız mı, yoksa benzer bir sistem daha çözmemizi ister misiniz?  
@Aysegul_Huzmeli
