# 4. Sınıf Eş Sesli (sesteş) Kelimeler Sözlüğü Eğlenceli Etkinlikler ve Oyunlu Anlatım

**URL:** <https://sorumatik.co/t/4-sinif-es-sesli-sestes-kelimeler-sozlugu-eglenceli-etkinlikler-ve-oyunlu-anlatim/689853>\
**Category:** ORTAOKUL\
**Created:** [Ağustos 12, 2026, 4:12ös UTC](https://sorumatik.co/t/4-sinif-es-sesli-sestes-kelimeler-sozlugu-eglenceli-etkinlikler-ve-oyunlu-anlatim/689853 "2026-08-12T16:12:00Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 4:12ös UTC](https://sorumatik.co/t/4-sinif-es-sesli-sestes-kelimeler-sozlugu-eglenceli-etkinlikler-ve-oyunlu-anlatim/689853/1 "2026-08-12T16:12:00Z")

</div>

1. Sınıf Eş Sesli (sesteş) Kelimeler Sözlüğü Eğlenceli Etkinlikler ve Oyunlu Anlatım

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Ağustos 12, 2026, 4:12ös UTC](https://sorumatik.co/t/4-sinif-es-sesli-sestes-kelimeler-sozlugu-eglenceli-etkinlikler-ve-oyunlu-anlatim/689853/2 "2026-08-12T16:12:15Z")

</div>

# 4. Sınıf Eş Sesli (Sesteş) Kelimeler Sözlüğü: Eğlenceli Etkinlikler ve Oyunlu Anlatım

### Temel Noktalar

- **Eş sesli (sesteş) kelimeler**, yazılışları ve okunuşları birebir aynı olmasına rağmen anlamları birbirinden tamamen farklı olan sözcüklerdir.
- Bir kelimenin eş sesli olabilmesi için her iki kullanımının da temel (gerçek) anlam taşıması ve aralarında anlam bağı bulunmaması gerekir.
- 
  1. sınıf Türkçe müfredatında yer alan sesteş kelimeleri oyunlar, görsel eşleştirmeler ve cümle içi uygulamalarla öğrenmek kalıcılığı artırır.

**Eş sesli (sesteş) kelimeler**, yazılış ve okunuş bakımından özdeş, ancak içerdiği anlamlar yönünden tamamen bağımsız olan sözcüklerdir. Örneğin **“gül”** sözcüğü hem bir çiçek türünü hem de gülmek eylemini ifade eder. Bu tür kelimelerin anlamı, kullanıldığı cümlenin bağlamından anlaşılır.

* * *

### İçindekiler

1. [Eş Sesli (Sesteş) Kelime Nedir?](#es-sesli-definition)
2. [4. Sınıf Eş Sesli Kelimeler Sözlüğü](#sestes-dictionary)
3. [Eş Seslilik ile Karıştırılan Durumlar](#concept-comparison)
4. [Eğlenceli Etkinlikler ve Oyunlu Anlatım](#fun-activities)
5. [Özet Tablo](#summary-table)
6. [Sıkça Sorulan Sorular](#faq)

* * *

## Eş Sesli (Sesteş) Kelime Nedir?

**Eş sesli kelimeler** , ses birimleri (harfleri) aynı olan fakat zihinde oluşturdukları kavramlar arasında hiçbir mantıksal bağ bulunmayan kelimelerdir. Dil bilgisi literatüründe bu kavrama **sesteşlik** adı verilir.

1. sınıf düzeyinde eş sesli kelimeleri incelerken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, mecaz anlam veya yan anlam ile sesteşliği birbiriyle karıştırmamaktır. Kelimelerin sesteş sayılabilmesi için her iki anlamın da sözlükte kendi başına müstakil bir **gerçek anlam** olarak tanımlanmış olması şarttır.

> 💡 **Pratik İpucu:** Bir kelimenin sesteş olup olmadığını anlamak için zihninizde iki farklı resim çizebiliyorsanız ve bu resimlerin birbiriyle hiçbir alakası yoksa, o kelime büyük olasılıkla eş seslidir. (Örnek: **Çay** denince akla gelen “içecek” ile “küçük akarsu” gibi).

* * *

## 4. Sınıf Eş Sesli Kelimeler Sözlüğü

Aşağıda 4. sınıf düzeyinde en sık karşılaşılan eş sesli kelimeler ve bu kelimelerin farklı anlamlarını gösteren örnek cümleler yer almaktadır:

### 1. Aç

- **1. Anlam (Yemek ihtiyacı olan):** Uzun süre bir şey yemediği için karnı çok **aç** görünüyordu.
- **2. Anlam (Bir şeyi kapalı durumdan açık duruma getirmek):** Havalandırmak için pencereleri **aç**.

### 2. Bağ

- **1. Anlam (Üzüm yetiştirilen bahçe):** Yaz tatilinde dedemin **bağ** ından taze üzümler topladık.
- **2. Anlam (Bir şeyi tutturmaya yarayan ip/şerit):** Ayakkabımın **bağ** ı çözüldüğü için durup yeniden bağladım.

### 3. Bin

- **1. Anlam (Sayısı 1000 olan):** Kütüphanede **bin** den fazla çocuk kitabı bulunuyor.
- **2. Anlam (Bir taşıta çıkmak/yerleşmek):** Okul servisine binerken sırayı bozmamalıyız.

### 4. Çay

- **1. Anlam (İçecek):** Kahvaltıda sıcak **çay** içmeyi çok severim.
- **2. Anlam (Küçük akarsu):** Köyün kenarından akan **çay** ın kenarında piknik yaptık.

### 5. Dal

- **1. Anlam (Ağacın kolu):** Kuşlar ağacın en yüksek **dal** ına yuva yapmış.
- **2. Anlam (Suya batmak/dalan eylem):** Yüzücü tek bir nefesle suyun derinliklerine **dal** dı.

### 6. Düş

- **1. Anlam (Rüya):** Dün gece uyurken çok güzel bir **düş** gördüm.
- **2. Anlam (Yere devrilmek/düşmek):** Koşarken ayağı takılınca yere **düş** tü.

### 7. Gül

- **1. Anlam (Çiçek):** Anneler Günü için kırmızı bir **gül** satın aldık.
- **2. Anlam (Gülümsemek/tebessüm etmek):** Arkadaşımın anlattığı fıkraya hepsi birlikte **gül** dü.

### 8. Kır

- **1. Anlam (Yeşillik, piknik alanı):** Bahar gelince **kır** gezisine çıkmak çok eğlencelidir.
- **2. Anlam (Bir şeyi parçalamak):** Yanlışlıkla elindeki cam bardağı **kır** dı.
- **3. Anlam (Beyazla siyah karışımı renk):** Dedesinin **kır** saçları ona çok olgun bir hava katıyordu.

### 9. Ocaksız / Ocak

- **1. Anlam (Yılın ilk ayı):**  **Ocak** ayında kar yağışı şehri tamamen kapladı.
- **2. Anlam (Yemek pişirilen düzenek):** Çorbayı ısıtmak için **ocak** yakıldı.

### 10. Sağ

- **1. Anlam (Canlı, yaşayan):** Kazadan sonra herkesin **sağ** olduğunu öğrenince rahatladık.
- **2. Anlam (Yön olan sağ):** Kavşaktan **sağ** tarafa dönerseniz kütüphaneyi görürsünüz.
- **3. Anlam (Süt sağmak):** İnekten süt **sağ** mak sabır gerektiren bir iştir.

### 11. Yaş

- **1. Anlam (Ömür süresi):** Bu yıl sekizinci **yaş** ımı kutlayacağım.
- **2. Anlam (Islak, nemli):** Yağmurda kaldığı için kıyafetleri sırılsıklam ve **yaş** tı.

### 12. Yüz

- **1. Anlam (Çehre, surat):** Yıkadıktan sonra **yüz** üne tatlı bir tebessüm oturdu.
- **2. Anlam (Sayı olan 100):** Sınavdan **yüz** puan aldığı için çok mutluydu.
- **3. Anlam (Suda ilerlemek):** Yazın denizde **yüz** meyi öğrenmek istiyor.
- **4. Anlam (Deri çıkarmak):** Kasap, koyunun derisini titizlikle **yüz** dü.

* * *

## Eş Seslilik ile Karıştırılan Durumlar

Eş sesli kelimeleri öğrenirken en sık yapılan hatalar; **eş anlamlı kelimeler** , **mecaz anlamlar** ve **şapkalı (düzeltme işaretli) kelimeler** ile sesteşliği karıştırmaktır.

| Kavram | Özellik | Örnek | Sesteş mi? |
| --- | --- | --- | --- |
| **Eş Sesli (Sesteş)** | Yazılış aynı, anlamlar tamamen farklı ve bağımsız. | **Yüz** (surat) / **Yüz** (sayı) | ✅ Evet |
| **Eş Anlamlı (Anlamdaş)** | Yazılış farklı, anlamlar aynı. | **Öğrenci** / **Talebe** | ❌ Hayır |
| **Mecaz Anlam** | Kelimenin gerçek anlamından sıyrılarak kazandığı yeni anlam. | **Koyu** sohbet (derin) / **Koyu** renk | ❌ Hayır |
| **Düzeltme İşaretli (ˆ)** | Yazılışında inceltme veya uzatma işareti olan sözcükler. | **Kar** (yağış) / **Kâr** (kazanç) | ❌ Hayır |

> ⚠ **Uyarı:** “Kar” ve “Kâr”, “Hala” ve “Hâlâ”, “Ama” ve “Âmâ” gibi sözcükler okunuşları ve yazılışları (şapka işareti sebebiyle) farklı olduğu için **eş sesli sayılmazlar**.

* * *

## Eğlenceli Etkinlikler ve Oyunlu Anlatım

Öğrencilerin sesteş kelimeleri ezberlemeden, eğlenerek kavramalarını sağlamak için sınıfta veya evde uygulanabilecek etkinlik örnekleri aşağıdadır:

### 1. “İki Yüzlü Kelimeler” Çizim Etkinliği

- **Kurallar:** Öğrencilere eş sesli bir kelime verilir (Örn: **Yüz** veya **Gül** ).
- **Uygulama:** Öğrenci resim kağıdını ikiye böler. Sol tarafa kelimenin birinci gerçek anlamını (örn. insan yüzü), sağ tarafa ise ikinci gerçek anlamını (örn. yüzme eylemi veya 100 sayısı) çizer.
- **Kazanım:** Kelimenin zihindeki iki farklı görsel karşılığı pekiştirilmiş olur.

### 2. Sesteş Dedektifi (Cümle İçi Av)

- **Kurallar:** Öğretmen veya veli içinde eş sesli kelimelerin geçtiği bir hikaye okur.
- **Uygulama:** Çocuklar hikaye okunurken eş sesli bir kelime duyduklarında ellerini tepırdatır veya “Sesteş!” diye bağırır. Ardından kelimenin diğer anlamıyla yeni bir cümle kurarlar.

### 3. Eş Sesli Kelime Çarkı / Kart Oyunu

- **Kurallar:** Hazırlanan kartların ön yüzünde eş sesli kelime yazmaktadır.
- **Uygulama:** Oyuncu kartı çeker. Karttaki kelimenin iki farklı anlamını içeren **tek bir paragraf** veya **iki farklı cümle** söylerse puan kazanır.
  - _Örnek:_ “Yazın **yaz** mevsiminde bol bol kitap **yaz** dım.”

* * *

## Özet Tablo

| Kelime | 1. Anlamı | 2. Anlamı | 3. Anlamı (Var ise) |
| --- | --- | --- | --- |
| **Yaz** | Mevsim olan yaz | Yazı yazmak eylemi | — |
| **Yol** | Ulaşım sağlanan güzergah | Tüy/ot koparmak eylemi | — |
| **Sol** | Yön olan sol | Çiçeğin kuruması/solması | — |
| **Kız** | Dişi çocuk | Öfkelenmek/kızmak eylemi | — |
| **At** | Hayvan olan at | Bir şeyi fırlatmak eylemi | — |
| **Bel** | Vücut bölümü | Toprak kazma aleti | — |

* * *

## Sıkça Sorulan Sorular

**1. Bir kelimenin yan anlamı o kelimeyi eş sesli yapar mı?**  
Hayır, yapmaz. Yan anlam, kelimenin temel anlamıyla biçimsel veya işlevsel bir bağını korur (örneğin “masanın ayağı”). Eş sesli olabilmesi için anlamların birbiriyle tamamen ilgisiz olması gerekir.

**2. “Kar” ve “Kâr” kelimeleri eş sesli midir?**  
Hayır. Üzerinde düzeltme işareti (şapka) bulunan sözcüklerin okunuşları ve ses tonlamaları farklı olduğu için Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre sesteş kabul edilmezler.

**3. 4. sınıf sınavlarında eş sesli kelimeler sorusu nasıl gelir?**  
Genellikle verilen bir cümletik altı çizili kelimenin hangi anlamda kullanıldığı sorulur ve şıklarda bu kelimenin “diğer anlamıyla” kullanıldığı seçeneği bulmanız istenir.

* * *

Eş sesli kelimeler konusunu pekiştirmek için yukarıdaki sözlükten seçeceğin **3 farklı kelime ile ikişer cümle** oluşturup yanıt olarak paylaşmak ister misin? Cümlelerini birlikte inceleyip doğruluğunu kontrol edebiliriz!
