# 4. Montrö üzerinde yeniden askeri denetim ve tahki

**URL:** <https://sorumatik.co/t/4-montro-uzerinde-yeniden-askeri-denetim-ve-tahki/644464>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mart 28, 2026, 11:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/4-montro-uzerinde-yeniden-askeri-denetim-ve-tahki/644464 "2026-03-28T11:44:19Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Mevsim\_Pakdil](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/b9e5f3/32.png) [@Mevsim\_Pakdil](https://sorumatik.co/u/Mevsim_Pakdil)\
**Post date:** [Mart 28, 2026, 11:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/4-montro-uzerinde-yeniden-askeri-denetim-ve-tahki/644464/1 "2026-03-28T11:44:19Z")

</div>

1. Montrö üzerinde yeniden askeri denetim ve tahkimat yapma hakkına kavuşmuştur. Ayrica Karadeniz’e kiyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine, tonaj ve süre sinirlamaları getirilmiştir. Boğazlar Sözleşmesi (1936) ile Türkiye, Boğazlar Bu bilgilere göre Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin Türkiye açısından en temel kazanımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Boğazların tamamen uluslararası yönetime birakilmasI B) Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarınin güçlenmesi C) Karadeniz ülkelerinin tüm savaş gemilerine serbest D) geçiş hakkı tanınması Türkiye’nin savaş gemisi bulundurma hakkının kaldırılması E) Boğazlar Komisyonu’nun yetkilerinin genişletilmesi Sosyal Bilimler 6. Aşağıdaki haritada beş alan numaralandırilarak gösterilmiştir. Bu alanlardan hangisinde tafoni, barkan, mantar kaya, hamada gibi yer şekilleri yaygın olarak görülür? A)I B) II c) ll D) IV E)V talosopeboneauosoloih ov A Mustafa Kemal Paşa, lstanbul Hükūmeti’nin işgaller karşısında pasif bir tutum sergilediğini gördükten sonra Anadolu’ya geçerek milli bilinci uyandırmaya çalışmıştır. Bu dönemde yayımladiğı bildirilerle işgallerin protesto edilmesini istemiş, milletin bağımsızliğınin yine milletin azim ve kararıyla sağlanacağını vurgulamiştır. Çeşitli illerden gelen temsilcilerle bir araya gelerek vatanın bölünmezliğini esas alan kararlar alınmasını ve sonrasında Anadolu’daki tüm mili cemiyetlerin tek bir çatı altında toplanmasına yönelik adımlar atılmasını sağlamıştır. 5. egio ( Buna göre sözü edilen dönemde; I. Halkın işgallere karşı bilinçlendirilmesi, I. Milli mücadelenin amaç ve yönteminin belirlenmesi, III. Ulusal örgütlenmenin sağlanarak, mill mücadelenin tek elden yönetilmesi gelişmelerinden hangilerinin yaşanması beklenebilir? A) Yalnızl enio b B) Yalnız || c) I ve l E). | ve ls n D) II ve lI onlesblesonld ad asouloba obeiolepild ab oemy ( Aşağıda sicaklık değişimine bağlı olarak ortaya çikan bazı durumlar verilmiştir. 7. Kutuplar çevresinde bulunan Grönland Adasi’nda ve Antarktika kıtasında yıl boyunca erimeyen örtü buzullarınin bulunması I. Ağrı Daği’nda, kalicı karların güney yamaca göre kuzey yamaçta deniz seviyesine daha yakin olmas I1. Ekvator’a çok yakın olmasına rağmen Tanzanya’da bulunan Kilimanjaro Dağ’nın zirvesinde kalicı karla bulunması Bu durumların ortaya çıkmasında etkili olan faktörler aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir? A) Enlem B) C) DY E) Yükselti Bakı Enlem Yükselti vikselti Enlem Yükselti Bakı Bakı Bak Bak Enlem Yükselti Enlem belssl abalesl ieoe vea pinsoo betols obloecl no r sayfaya Diğer s

!Resim [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Mart 28, 2026, 11:44öö UTC](https://sorumatik.co/t/4-montro-uzerinde-yeniden-askeri-denetim-ve-tahki/644464/2 "2026-03-28T11:44:27Z")

</div>

* * *

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin Özeti**  
Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936), Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını yeniden güçlendiren ve Boğazların askeri denetimini Türkiye’ye veren önemli bir antlaşmadır.

**Adım 2 — Sorudaki Bilgilere Dikkat**  
Soru metninde, Türkiye’nin Boğazlar üzerinde yeniden askeri denetim ve tahkimat yapma hakkına kavuştuğu, ayrıca Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine tonaj ve süre sınırlamaları getirildiği belirtilmiştir.

**Adım 3 — Seçenekleri İncele**

- A) Boğazların tamamen uluslararası yönetime bırakılması — Yanlış, çünkü Montrö, Türkiye’ye egemenlik hakkı veriyor.
- B) Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının güçlenmesi — Doğru, çünkü askeri denetim hakkı Türkiye’ye verilmiştir.
- C) Karadeniz ülkelerinin tüm savaş gemilerine serbest geçiş hakkı tanınması — Yanlış, sınırlamalar getirilmiştir.
- D) Türkiye’nin savaş gemisi bulundurma hakkının kaldırılması — Yanlış, Türkiye savaşa hazırlıklı olmalıdır.
- E) Boğazlar Komisyonu’nun yetkilerinin genişletilmesi — Yanlış, Boğazlar Komisyonu yetkileri sınırlandırılmıştır.

**Adım 4 — Sonuç**  
Türkiye’nin en temel kazanımı, Montrö sayesinde Boğazlar üzerindeki egemenlik hakkının güçlendirilmesidir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━  
✅ **CEVAP:** B) Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının güçlenmesi  
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 🚀

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Mart 28, 2026, 11:45öö UTC](https://sorumatik.co/t/4-montro-uzerinde-yeniden-askeri-denetim-ve-tahki/644464/3 "2026-03-28T11:45:21Z")

</div>

**SORU:** 4. Montrö Boğazlar Sözleşmesi sorusu (Türkiye açısından en temel kazanım)

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — A Seçeneğini İncele**  
A) **Boğazların tamamen uluslararası yönetime bırakılması** — Yanlış. Montrö, boğazları uluslararası yönetime bırakmadı; Türkiye’nin denetim ve hakimiyet yetkileri korunup güçlendirildi.

**Adım 2 — B Seçeneğini İncele**  
B) **Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının güçlenmesi** — Doğru adaya işaret ediyor. Metinde **yeniden askeri denetim ve tahkimat yapma hakkı** verilmesi ve tonaj/süre sınırlamalarıyla yabancı güçlerin kısıtlanması, Türkiye’nin egemenliğini güçlendirir.

**Adım 3 — C Seçeneğini İncele**  
C) **Karadeniz ülkelerinin tüm savaş gemilerine serbest geçiş hakkı tanınması** — Yanlış. Montrö, Karadeniz’e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine **sınırlamalar** getirmiştir; serbest geçiş herkese tanınmamıştır.

**Adım 4 — D Seçeneğini İncele**  
D) **Türkiye’nin savaş gemisi bulundurma hakkının kaldırılması** — Yanlış. Aksine Türkiye boğazlarda askeri denetim yetkisini kullanmıştır; savaş gemisi bulundurma hakkı kaldırılmamıştır.

**Adım 5 — E Seçeneğini İncele**  
E) **Boğazlar Komisyonu’nun yetkilerinin genişletilmesi** — Yanlış. Montrö ile Boğazlar Komisyonu’nun yetkileri sınırlanmış veya Türkiye lehine düzenlenmiştir; yetkiler genişletilmemiştir.

**Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması**  
✅ **B. Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının güçlenmesi** — Bu, metinde belirtilen hakların yeniden kazanılması ve yabancı gemilere getirilen sınırlamalarla uyumludur.  
❌ **A. Boğazların tamamen uluslararası yönetime bırakılması** — Metinle çelişir.  
❌ **C. Karadeniz ülkelerinin tüm savaş gemilerine serbest geçiş hakkı tanınması** — Sınırlamalar getirildiği için yanlış.  
❌ **D. Türkiye’nin savaş gemisi bulundurma hakkının kaldırılması** — Gerçeğe aykırı.  
❌ **E. Boğazlar Komisyonu’nun yetkilerinin genişletilmesi** — Aksine yetkiler sınırlanmıştır.

**Adım 7 — Son Doğrulama**  
Montrö Sözleşmesi, Türkiye’ye Boğazlar üzerinde fiili ve hukuki denetim sağladı; bu nedenle **B** en uygun seçenektir.

✅ **CEVAP:** B) **Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarının güçlenmesi**

* * *

**SORU:** 5. Mustafa Kemal Paşa dönemi — beklenen gelişmeler (I, II, III)

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — A Seçeneğini İncele**  
A) **Yalnız I** — Yanlış. Metinde I (halkın işgallere karşı bilinçlendirilmesi) vardır, ancak başka gelişmeler de belirtilmiştir.

**Adım 2 — B Seçeneğini İncele**  
B) **Yalnız II** — Yanlış. Metinde II (milli mücadelenin amaç ve yönteminin belirlenmesi) vardır ama tek başına değildir.

**Adım 3 — C Seçeneğini İncele**  
C) **I ve II** — Kısmen doğru fakat eksik; metinde ayrıca III (ulusal örgütlenmenin sağlanarak mücadelenin tek elden yönetilmesi) de açıkça yer almaktadır.

**Adım 4 — D Seçeneğini İncele**  
D) **II ve III** — Kısmen doğru fakat eksik; halkın bilinçlendirilmesi (I) de metinde vurgulanmıştır.

**Adım 5 — E Seçeneğini İncele**  
E) **I, II ve III** — Doğru. Metinde I (bildirilerle bilinçlendirme), II (amaç ve yöntem belirleme), III (tüm milli cemiyetleri tek çatı altında toplama uğraşı) üçü de yer almaktadır.

**Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması**  
✅ **E. I, II ve III** — Metindeki ifadelerle tam uyumlu.  
❌ **A. Yalnız I** — Eksik.  
❌ **B. Yalnız II** — Eksik.  
❌ **C. I ve II** — III eksik.  
❌ **D. II ve III** — I eksik.

**Adım 7 — Son Doğrulama**  
Metin, hem halkı uyandırma, hem mücadele amacı/methodunu belirleme, hem de örgütlenmeyi tek çatı altında toplama çabalarını içerir; bu yüzden **E** doğrudur.

✅ **CEVAP:** E) **I, II ve III**

* * *

**SORU:** 6. Haritadaki beş alandan hangisinde tafoni, barkan, mantar kaya, hamada gibi yer şekilleri yaygın görülür?

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — A Seçeneğini İncele**  
A) **I** — Yanlış. I, haritada genellikle ılıman veya kutupsal bölgeyi işaret ediyor; bahsedilen çöl/kuraklık şekilleriyle uyumlu değildir.

**Adım 2 — B Seçeneğini İncele**  
B) **II** — Yanlış. II haritada farklı bir bölgeyi (ör. Orta Asya veya başka) gösterebilir; ancak en tipik alan değil.

**Adım 3 — C Seçeneğini İncele**  
C) **III** — Doğru. Haritadaki III numaralı alan kuzey Afrika/ Sahra bölgesini gösterir; **tafani, barkan (kumul), mantar kaya, hamada** gibi kurak bölge yer şekilleri burada yaygındır.

**Adım 4 — D Seçeneğini İncele**  
D) **IV** — Yanlış. IV genellikle Avustralya gibi bir bölge olabilir; bazı çöl şekilleri olsa da görüntüdeki ve soru bağlamındaki en belirgin örnek kuzey Afrika’dır.

**Adım 5 — E Seçeneğini İncele**  
E) **V** — Yanlış. V, Güney Amerika’daki sahra tipi bölge değil (Atacama gibi yerler de kuraktır ama soruda verilen klasik örnekler daha çok Sahra için verilir).

**Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması**  
✅ **C. III** — Kuzey Afrika (Sahra) en tipik alandır; burada **barkan** , **hamada** , **mantar kaya** yaygındır.  
❌ **A. I** — Uygun değil.  
❌ **B. II** — Uygun değil.  
❌ **D. IV** — Daha az tipik veya soru bağlamına uymuyor.  
❌ **E. V** — Uygun değil.

**Adım 7 — Son Doğrulama**  
Verilen yer şekilleri **kurak ve çöl iklimine özgü** şekillerdir; haritadaki **III (Sahra/ Kuzey Afrika)** bu özellikleri en iyi karşılar.

✅ **CEVAP:** C) **III**

* * *

**SORU:** 7. Sıcaklık değişimine bağlı durumların ortaya çıkmasında etkili faktörlerin eşleştirilmesi

(I) Grönland ve Antarktika’da yıl boyunca erimeyen örtü buzulları bulunması → **Enlem**  
(II) Ağrı Dağı’nda kalıcı karların güney yamaça göre kuzey yamaçta deniz seviyesine daha yakın olması → **Bakı** (yamaç yönü)  
(III) Kilimanjaro’da enleme rağmen zirvede kalıcı kar bulunması → **Yükselti**

🧠 **ÇÖZÜM ADIMLARI:**

**Adım 1 — A Seçeneğini İncele**  
A) (örnek: Enlem — Yükselti — Bakı) — Yanlış, II yanlış eşleştirilmiş.

**Adım 2 — B Seçeneğini İncele**  
B) (örnek: Yükselti — Enlem — Bakı) — Yanlış, I ve III yer değiştiriyor.

**Adım 3 — C Seçeneğini İncele**  
C) (örnek: Bakı — Yükselti — Enlem) — Yanlış, sıralama doğru değil.

**Adım 4 — D Seçeneğini İncele**  
D) **Enlem — Bakı — Yükselti** — Doğru. I→ **Enlem** , II→ **Bakı** , III→ **Yükselti** eşleşmeleri bu seçenekte yer alır.

**Adım 5 — E Seçeneğini İncele**  
E) (örnek: Yükselti — Bakı — Enlem) — Yanlış, I ve III karışık.

**Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması**  
✅ **D. Enlem — Bakı — Yükselti** — Her iki gözlemle uyumludur: kutup buzulları için **enlem** , yamaçlarda karın korunması için **bakı** , ekvatora yakın yüksek dağlarda kar için **yükselti** etkilidir.  
❌ **A, B, C, E** — Her biri en az bir eşleştirmede hata içerir.

**Adım 7 — Son Doğrulama**  
Verilen gözlemler klasik iklim-coğrafya etkilerine göre **I=Enlem, II=Bakı, III=Yükselti** şeklinde doğru eşleştirilir.

✅ **CEVAP:** D) **Enlem — Bakı — Yükselti**

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 🚀  
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?