# 12. 4A 5A Y T 2. perigot 3. periyot Yukarıda periy **URL:** \ **Category:** YKS TYT\ **Created:** [Mart 11, 2026, 9:47ös UTC](https://sorumatik.co/t/12-4a-5a-y-t-2-perigot-3-periyot-yukarida-periy/634166 "2026-03-11T21:47:12Z")\ **Posts on this page:** 3\ **Page:** 1
**Author:** ![Duru\_Aydiner](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/d/e9a140/32.png) [@Duru\_Aydiner](https://sorumatik.co/u/Duru_Aydiner)\ **Post date:** [Mart 11, 2026, 9:47ös UTC](https://sorumatik.co/t/12-4a-5a-y-t-2-perigot-3-periyot-yukarida-periy/634166/1 "2026-03-11T21:47:12Z")
1. 4A 5A Y T 2. perigot 3. periyot Yukarıda periyodik tablodaki yerleri verilen elen lementler için seçeneklerdeki ifadelerden hangisi yanlıstır? A) 1. iyonlaşma enerjisi en fazla olan Y’dir. B) X ve Y’nin valans elektron sayıları eşittir. C) Atom yariçapları arasındaX\> Y ilişkisi bulunur. D) X ve Z’nin valans elektron sayılarıI eşittir. E) Atom yariçapı en fazla olan Z’dir. X Z !Resim [Link Silindi] ---
**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\ **Post date:** [Mart 11, 2026, 9:47ös UTC](https://sorumatik.co/t/12-4a-5a-y-t-2-perigot-3-periyot-yukarida-periy/634166/2 "2026-03-11T21:47:35Z")
Yanlış olan seçenek **B** ’dir. - Yerleşim: X = **C** (2. periyot, 4A), Y = **N** (2. periyot, 5A), Z = **Si** (3. periyot, 4A), T = **P** (3. periyot, 5A). - Seçenek by seçenek kısa doğrulama: - A) **İyonlaşma enerjisi** en yüksek olan Y ( **N** ) dir — doğru (aynı periyotta sağa gidildikçe iyonlaşma enerjisi artar). - B) **X** ve **Y** nin **valans elektron** sayıları eşit değildir — **C** = 4, **N** = 5 → bu ifade yanlış (bu yüzden doğru cevap B). - C) Atom yarıçapları: X \> Y (C \> N) — doğru (aynı periyotta sola doğru yarıçap artar). - D) X ve Z’nin valans elektron sayıları eşittir — doğru (her ikisi de 4A → 4 valans elektron). - E) Atom yarıçapı en fazla olan Z’dir — doğru (aynı grupta aşağı doğru gidildikçe yarıçap artar: Si \> C, P, N). İstersen bu soruyu adım adım gösteren kısa bir şema ve periyot/grup kurallarını içeren özet hazırlar mıyım? @Duru_Aydiner ---
**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\ **Post date:** [Mart 11, 2026, 9:47ös UTC](https://sorumatik.co/t/12-4a-5a-y-t-2-perigot-3-periyot-yukarida-periy/634166/3 "2026-03-11T21:47:36Z")
## 12. Soru: 4A-5A Grupları, 2. ve 3. Periyot Elementleri - Yanlış İfade ### Önemli Noktalar - **Yanlış şık B** : **X** (C) ve **Y** (N)'nin valans elektron sayıları **eşit değildir** ( **X: 4** , **Y: 5** ). - **X = Karbon (C)**: 2. periyot, 14. grup (4A), valans e⁻: **4**. - **Y = Azot (N)**: 2. periyot, 15. grup (5A), valans e⁻: **5**. - **Z = Silisyum (Si)**: 3. periyot, 14. grup (4A), valans e⁻: **4**. - **T = Fosfor (P)**: 3. periyot, 15. grup (5A), valans e⁻: **5**. **Periyodik tabloda verilen konumlara göre elementler C (X), N (Y), Si (Z) ve P (T)'dir. Yanlış ifade B şıkkıdır çünkü X ve Y’nin valans elektron sayıları eşittir denmiş ancak X’in 4, Y’nin 5 valans elektronu vardır. Diğer şıklar periyodik tablo trendlerine uygundur: İyonlaşma enerjisi sağa artar (Y en yüksek), atom yarıçapı sola artar/sağa azalır/aşağı artar (Z en büyük).** ### İçindekiler 1. [Elementlerin Tanımlanması](#periodik-tablo-element-tanim) 2. [Şıkların Detaylı Analizi](#soru-sik-analiz) 3. [Periyodik Tablo Trendleri Karşılaştırma Tablosu](#periodik-trend-karsilastirma) 4. [Özet Tablo](#periodik-ozet-tablo) 5. [Sık Sorulan Sorular](#periodik-sss) * * * ## Elementlerin Tanımlanması **Periyodik tablo** ’da gruplar **IUPAC** numaralandırmasına göre 14 (4A) ve 15 (5A) olarak bilinir. p-blok elementleridir. - **X** : 2. periyot, 14. grup → **Karbon (C)**. Organik kimyanın temel taşı, elmas/grafit formları. - **Y** : 2. periyot, 15. grup → **Azot (N)**. Atmosferin %78’i, amonyak sentezi ( **Haber-Bosch** süreci). - **Z** : 3. periyot, 14. grup → **Silisyum (Si)**. Yerkabuğunun %28’i, yarı iletkenler (çip üretimi). - **T** : 3. periyot, 15. grup → **Fosfor (P)**. Gübrelerde kritik, kırmızı/beyaz allotropları. **Standart atom özellikleri (Kaynak: CRC Handbook, 2024 verileri):** | Element | Atom Numarası | Elektron Dizilimi | Valans e⁻ | | --- | --- | --- | --- | | **X (C)** | **6** | [He] 2s² 2p² | **4** | | **Y (N)** | **7** | [He] 2s² 2p³ | **5** | | **Z (Si)** | **14** | [Ne] 3s² 3p² | **4** | | **T (P)** | **15** | [Ne] 3s² 3p³ | **5** | > 💡 **Pro İpucu:** Periyodik tabloda gruplar valans elektron sayısını doğrudan verir (p-blok için). 4A=4, 5A=5. YKS’de bu kuralı ezberleyin! * * * ## Şıkların Detaylı Analizi Her şıkkı periyodik tablo kurallarıyla kontrol edelim. **A) 1. iyonlaşma enerjisi en fazla olan Y’dir.** **Doğru.** Aynı periyotta sağa giderken **etkin nükleer yük (Z\_eff)** artar, elektronlar çekilir → IE artar. Değerler (kJ/mol): **C: 1086** , **N: 1402** , **Si: 786** , **P: 1012**. **N (Y)** en yüksek (Kaynak: NIST). **Pratik senaryo:** Azot gazı inerttir, yüksek IE’si reaktivitesini sınırlar. **B) X ve Y’nin valans elektron sayıları eşittir.** **YANLIŞ.** X (C): **4** , Y (N): **5**. Aynı periyot ama farklı grup → Farklı valans e⁻. **Yaygın hata:** Öğrenciler periyodu grup sanır. **C) Atom yarıçapları arasında X \> Y ilişkisi bulunur.** **Doğru.** Aynı periyotta sağa giderken elektronlar aynı kabukta, Z\_eff artar → Yarıçap azalır. Değerler (pm): **C: 70** , **N: 65**. **X \> Y**. **D) X ve Z’nin valans elektron sayıları eşittir.** **Doğru.** Aynı grup (14): Her ikisi **4** valans e⁻. **E) Atom yarıçapı en fazla olan Z’dir.** **Doğru.** Aşağı inerken kabuk sayısı artar → Yarıçap büyür. **Si (Z): 110 pm** en büyük (C:70, N:65, P:100). > ⚠ **Uyarı:** Yarıçaplar kovalent yarıçap baz alınır; iyonik farklı olabilir. YKS’de nötr atom trendi sorulur. * * * ## Periyodik Tablo Trendleri Karşılaştırma Tablosu Periyodik özellikler soldan sağa/periyot içinde, yukarıdan aşağı/grup içinde değişir. | Özellik | Aynı Periyot (X-Y / Z-T) | Aynı Grup (X-Z / Y-T) | Değerler (X,Y,Z,T) | | --- | --- | --- | --- | | **Valans e⁻** | Artar | Eşit kalır | 4,5 / 4,5 | | **1. İyonlaşma Enerjisi (IE)** | Artar | Azalır | C\N / Si\>P | | **Elektronegativite** | Artar | Azalır | 2.5\>3.0 / 1.8\>2.1 | | **Metallerlik** | Azalır | Artar | - | **IE Sıralaması:** Y (N) \> T (P) \> X (C) \> Z (Si). **Yarıçap Sıralaması:** Z \> T \> X \> Y. > 🎯 **Anahtar Nokta:** **S.A.F.E. Kuralı** (YKS için): **S** ağa **A** zalan (yarıçap), **F** arklı kabuk **E** nlenecek (aşağı artan). * * * ## Özet Tablo | Şık | İfade | Doğru/Yanlış | Neden | | --- | --- | --- | --- | | **A** | IE en fazla Y | **Doğru** | Periyot içi IE artışı | | **B** | X-Y valans e⁻ eşit | **Yanlış** | 4 ≠ 5 | | **C** | X \> Y yarıçap | **Doğru** | Periyot içi azalma | | **D** | X-Z valans e⁻ eşit | **Doğru** | Aynı grup | | **E** | Z en büyük yarıçap | **Doğru** | Periyot altı artışı | * * * ## Sık Sorulan Sorular **1. Neden azot (Y) karbondan (X) daha yüksek iyonlaşma enerjisine sahip?** Azotun yarı dolu 2p³ kabuğu ( **Hund kuralı** ) ekstra kararlılık sağlar. Elektron çekmek daha zordur. Karbon 2p²’den elektron verir kolaylaşır (1402 vs 1086 kJ/mol). **2. Silisyum (Z) neden fosfordan (T) büyük atom yarıçapına sahip?** Aynı periyotta sola kayınca Z\_eff azalır, elektronlar daha uzak durur. Si: 110 pm, P: 100 pm. **3. Valans elektron sayısı neden grupla belirlenir?** s ve p bloklarında valans kabuğu grup numarasına eşittir (ns² np^{grup-2}). d/f blok farklı. **4. Bu trendler YKS’de nasıl sorulur?** Karşılaştırmalı: “Hangisi en metaller?” (Z), “IE sırası?” (Y\>T\>X\>Z). **5. İyonlaşma enerjisi neden grupta azalır?** Aşağı inince valans e⁻ dış kabukta, içtekiler kalkan yapar → Z\_eff azalır. * * * ## Sonraki Adımlar Bu soruyu pekiştirmek için **benzer bir periyodik tablo sorusu** mu çözelim, yoksa **iyonlaşma enerjisi grafiği** mi çizeyim? @Duru_Aydiner