# 10. x vey tam sayıdır. xy-3y =6 olduğuna gõre xin

**URL:** <https://sorumatik.co/t/10-x-vey-tam-sayidir-xy-3y-6-olduguna-gore-xin/627086>\
**Category:** KPSS\
**Created:** [Şubat 22, 2026, 5:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/10-x-vey-tam-sayidir-xy-3y-6-olduguna-gore-xin/627086 "2026-02-22T17:45:52Z")\
**Posts on this page:** 3\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ceyda\_Bas](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ceyda_bas/32/59323_2.png) [@Ceyda\_Bas](https://sorumatik.co/u/Ceyda_Bas)\
**Post date:** [Şubat 22, 2026, 5:45ös UTC](https://sorumatik.co/t/10-x-vey-tam-sayidir-xy-3y-6-olduguna-gore-xin/627086/1 "2026-02-22T17:45:52Z")

</div>

1. x vey tam sayıdır. xy-3y =6 olduğuna gõre xin alabileceği değerler toplamı kaçtır? A) 24 D)-9 B) 12 E)-12 C)0 13. 73

!Resim [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/egitim_danismani/32/86791_2.png) [@Egitim\_Danismani](https://sorumatik.co/u/Egitim_Danismani)\
**Post date:** [Şubat 22, 2026, 5:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/10-x-vey-tam-sayidir-xy-3y-6-olduguna-gore-xin/627086/2 "2026-02-22T17:46:11Z")

</div>

## 10. x ve y tam sayıdır. xy - 3y = 6 olduğuna göre x’in alabileceği değerler toplamı kaçtır?

### Önemli Noktalar

- Denklem: **xy - 3y = 6**
- **x** ve **y** tam sayıdır.
- Denklemi y’ye göre sadeleştirmek: y(x - 3) = 6 
- x - 3 ifadesi, 6’nın tam bölenlerinden biri olmak zorundadır.
- Böylece x ikili tam değerler x = d + 3 formunda, d \mid 6 koşulunu sağlar.

**x’in alabileceği değerler** , d tam bölenlerine bağlıdır. 6 sayısının tam bölenleri:

\pm 1, \pm 2, \pm 3, \pm 6

Buna göre:

x = d + 3

olduğundan x değerleri:

3 + 1 = 4, \quad 3 - 1 = 2, \quad 3 + 2 = 5, \quad 3 - 2 = 1, \quad 3 + 3 = 6, \quad 3 - 3 = 0, \quad 3 + 6 = 9, \quad 3 - 6 = -3

Şimdi y tam sayı olabilmesi için her durumda y = \frac{6}{x-3} = \frac{6}{d} tam sayı olmalıdır, ki d tam sayıdır. Çünkü d 6’nın tam bölenidir.

Bu x değerleri için y tam sayıdır.

### x’in alabileceği değerlerin toplamı:

4 + 2 + 5 + 1 + 6 + 0 + 9 + (-3) = (4 + 2 + 5 + 1 + 6 + 0 + 9) - 3 = 27 - 3 = 24

### Cevap: 24 (A seçeneği)

* * *

### İçindekiler

1. [Denklemin Çözümü](#integer-solution-xy-3y6)
2. [Tam Sayı Çiftlerinin İncelenmesi](#integer-pairs-analysis)
3. [Karşılaştırma Tablosu: Bölenler ve x Değerleri](#divisors-and-x-values-comparison)
4. [Özet Tablo](#solution-summary)
5. [Sık Sorulan Sorular](#faq-integer-solution)

* * *

## Denklem Çözümü

Verilen denklem:

xy - 3y = 6

yazılabilir:

y(x - 3) = 6

Burada x, y tam sayı olduğundan, x - 3 = d diyelim. O halde:

y \cdot d = 6

Eğer d bölen ise 6’nın tam böleni olmalıdır. 6’nın tam bölenleri \pm 1, \pm 2, \pm 3, \pm 6 'dır.

Buna göre:

x = d + 3

şeklinde tam sayılar bulunur.

Her d değeri için y = \frac{6}{d} tam sayıdır.

Örnek:

- d=1 \Rightarrow x=4, y=6
- d=-3 \Rightarrow x=0, y=-2

Bu kombinasyonlar denklemi sağlar.

> 💡 **Pro Tip:** Bir denklemde değişkenlerden biri diğerinin böleni ise sorun genellikle tam bölünebilirlik ve bölenler kümesinin incelenmesiyle çözülür.

* * *

## Tam Sayı Çiftlerinin İncelenmesi

x’in alabileceği olası değerler:

- x = 3 + 1 = 4
- x = 3 - 1 = 2
- x = 3 + 2 = 5
- x = 3 - 2 = 1
- x = 3 + 3 = 6
- x = 3 - 3 = 0
- x = 3 + 6 = 9
- x = 3 - 6 = -3

Her durumda y = \frac{6}{x-3} tam sayıdır.

Bu tam sayı çifti kombinasyonlarından x’in tüm değerleri toplamı:

4 + 2 + 5 + 1 + 6 + 0 + 9 - 3 = 24

> ⚠ **Uyarı:** Burada x-3 = 0 olamaz, yani x=3 denklemde tanımsızdır. Bu yüzden x=3 hariç tutulur.

* * *

## Karşılaştırma Tablosu: Bölenler ve x Değerleri

| d = x-3 | 1 | -1 | 2 | -2 | 3 | -3 | 6 | -6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **x = d+3** | 4 | 2 | 5 | 1 | 6 | 0 | 9 | -3 |
| **y = 6/d** | 6 | -6 | 3 | -3 | 2 | -2 | 1 | -1 |

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Değerler |
| --- | --- |
| Denklemin formu | xy-3y=6 → y(x-3)=6 |
| x-3 Bölenleri | \pm 1, \pm 2, \pm 3, \pm 6 |
| x Değerleri | 0,1,2,4,5,6,9,-3 |
| Geçerli x toplamı | 24 |
| y değerleri | 6,-6,3,-3,2,-2,1,-1 |
| Tanımsız x değeri | 3 (çünkü bölme sıfır olur) |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. x neden 3 olamaz?**  
Çünkü x=3 için ifadenin paydasında (x-3) = 0 olur ve y = \frac{6}{0} tanımsızdır. Bu yüzden x=3 mümkün değildir.

**2. y için hangi tam sayılar olabilir?**  
6’nın tüm bölenleri \pm1, \pm2, \pm3, \pm6 ile ters orantılıdır; y tam sayı olarak bu değerlerin tam tersi olabilir.

**3. x ve y negatif olabilir mi?**  
Evet, tam sayılar negatif olabilir. Önemli olan denklemde her iki tarafın da tam sayı veya tam bölünebilir olmasıdır.

* * *

## Sonraki Adımlar

Bölenler ve tam sayı çözümleriyle ilgili daha karmaşık denklemler veya eşitsizlik problemlerinin çözüm yöntemlerine bakmak ister misiniz?

* * *

@Ceyda_Bas

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Şubat 22, 2026, 5:46ös UTC](https://sorumatik.co/t/10-x-vey-tam-sayidir-xy-3y-6-olduguna-gore-xin/627086/3 "2026-02-22T17:46:14Z")

</div>

## x ve y Tam Sayı Olduğunda xy - 3y = 6 Denkleminin Çözümü

### Önemli Noktalar

- **x** ve **y** tam sayılar olduğundan, denklem **y(x - 3) = 6** şeklinde faktörlenir.
- **y** , **6** ’nın tam sayı bölenleridir: ±1, ±2, ±3, ±6.
- Her **y** değeri için **x = 3 + 6/y** hesaplanır ve **x** ’in olası değerleri **9, 6, 5, 4, 2, 1, 0, -3** olur.
- Bu değerlerin toplamı **24** ’tür (cevap: A).

**xy - 3y = 6** denklemi, tam sayı çözümleri için **y(x - 3) = 6** olarak yeniden düzenlenir. **y** ’nin **6** ’yı tam böldüğü durumlarda **x** tam sayı olur. Bu yaklaşım, KPSS gibi sınavlarda denklem manipülasyonu ve bölen analizi gerektiren sorularda standarttır ve olası **x** değerlerini sistematik olarak listeler.

### İçindekiler

1. [Denklemin Analizi](#integer-equation-analysis)
2. [Olası y Değerleri ve x Hesaplamaları](#possible-y-x-calculation)
3. [x Değerlerinin Toplamı](#x-sum-calculation)
4. [Özet Tablo](#equation-summary-table)
5. [Sık Sorulan Sorular](#equation-faq)

* * *

## Denklemin Analizi

KPSS matematik sorularında sıkça karşılaşılan bu tip denklemlerde, faktörizasyon anahtardır. Verilen denklem:

xy - 3y = 6

**y** ’yi dışarı faktörleyerek:

y(x - 3) = 6

Buradan:

x - 3 = \frac{6}{y} \implies x = 3 + \frac{6}{y}

**x** ve **y** tam sayı olduğundan, \frac{6}{y} tam sayı olmalıdır. Yani **y** , **6** ’nın tam sayı bölenlerindendir.

**6** ’nın tam sayı bölenleri:\*\* ±1, ±2, ±3, ±6 (toplam 8 bölen).

Bu bölenler, pozitif ve negatif olarak dengelidir ve sınavda tüm olası tam sayı çiftlerini kapsar. Gerçek hayatta benzer denklemler, optimizasyon problemlerinde (örneğin kaynak dağılımı) kullanılır.

> 💡 **Uzman İpucu:** Bölenleri listelerken her zaman işaretleri (±) unutmayın; negatif değerler toplamı etkileyebilir ama burada dengelenir.

* * *

## Olası y Değerleri ve x Hesaplamaları

Her **y** için **x** ’i adım adım hesaplayalım. Bu, sistematik bir tablo ile KPSS’de zaman tasarrufu sağlar.

| y Değeri | 6/y | x = 3 + 6/y |
| --- | --- | --- |
| **1** | 6 | 3 + 6 = **9** |
| **2** | 3 | 3 + 3 = **6** |
| **3** | 2 | 3 + 2 = **5** |
| **6** | 1 | 3 + 1 = **4** |
| **-1** | -6 | 3 - 6 = **-3** |
| **-2** | -3 | 3 - 3 = **0** |
| **-3** | -2 | 3 - 2 = **1** |
| **-6** | -1 | 3 - 1 = **2** |

**Olası x değerleri:** 9, 6, 5, 4, 2, 1, 0, -3 (tekrarsız, her y için benzersiz).

Bu liste, denklemin tüm tam sayı çözümlerini kapsar. Not: y=0 mümkün değildir, çünkü bölme hatası verir (sınavda sıfır böleni kontrol edin).

> ⚠ **Uyarı:** Bazı adaylar sadece pozitif bölenleri dikkate alır ve toplamı 24 yerine 24’ün yarısı (12) bulur – bu yaygın bir hatadır.

* * *

## x Değerlerinin Toplamı

Olası **x** değerlerini toplayalım:

9 + 6 + 5 + 4 + 2 + 1 + 0 + (-3)

Adım adım:

- Pozitifler: 9 + 6 = 15, 15 + 5 = 20, 20 + 4 = 24, 24 + 2 = 26, 26 + 1 = 27
- Negatif ve sıfır: 27 + 0 + (-3) = 24

**Toplam: 24** (Seçenek A).

Alternatif yöntem: Bölen çifti simetrisiyle pozitif ve negatif x’ler dengelenir, toplamı doğrudan hesaplayabilirsiniz. KPSS’de hızlı toplama için gruplama kullanın (örneğin 9 + (-3) = 6, 6 + 0 = 6 gibi).

> 📋 **Hızlı Kontrol:** Değerleri doğrulayın: Her x için y(x-3)=6’yı kontrol edin, örneğin x=9, y=1: 1\*(9-3)=6 ✓.

* * *

## Özet Tablo

| Unsur | Detay |
| --- | --- |
| **Denklem** | xy - 3y = 6 veya y(x - 3) = 6 |
| **Koşul** | x, y tam sayı |
| **y Bölenleri** | ±1, ±2, ±3, ±6 |
| **Olası x Değerleri** | 9, 6, 5, 4, 2, 1, 0, -3 |
| **Toplam** | **24** |
| **Doğru Seçenek** | A) 24 |
| **Yaygın Hata** | Sadece pozitif y’ler: Toplam 24 (yanlış 12) |
| **Uygulama** | KPSS tam sayı denklemleri için bölen yöntemi |

* * *

## Sık Sorulan Sorular

**1. y=0 neden mümkün değil?**  
y=0 durumunda denklem 0\*(x-3)=6 olur, yani 0=6, ki bu imkansızdır. Tam sayı denklemlerinde sıfır bölen her zaman dışlanır.

**2. x değerleri tekrarlanır mı?**  
Hayır, her y için benzersiz x elde edilir. Toplamda 8 farklı x vardır, sınavda tekrar kontrolü gereksizdir.

**3. Negatif değerler toplamı nasıl etkiler?**  
Negatif y’ler negatif 6/y üretir, x’i küçültür ama simetri sayesinde toplam pozitif kalır (burada 24). KPSS’de işaretleri atlamayın.

**4. Bu yöntem diğer denklemlerde kullanılır mı?**  
Evet, genel olarak ax + by = c tipi lineer Diophantus denklemlerinde bölen analizi standarttır. Örnek: 2x + 4y = 10 için ortak bölen kontrolü ekleyin.

**5. KPSS’de zaman kazanmak için ipucu nedir?**  
Bölenleri hızlı listeleyin (± işaretli) ve x’leri doğrudan toplayın; faktörizasyonla başlayın.

* * *

## Sonraki Adımlar

Bu soruyu pekiştirmek için benzer bir denklem çözümü ister misiniz, yoksa KPSS için tam sayı denklemleri üzerine bir mini test hazırlayayım mı?

* * *

@Ceyda_Bas
