# 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 196 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

**URL:** <https://sorumatik.co/t/10-sinif-turk-dili-ve-edebiyati-ders-kitabi-sayfa-196-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679948>\
**Category:** 10. Sınıf\
**Tags:** dk-donem-2025-2026, dk-materyal-ders-kit, dk-yayinevi-meb, dk-ders-turk-dili-ve\
**Created:** [Ağustos 6, 2026, 9:13öö UTC](https://sorumatik.co/t/10-sinif-turk-dili-ve-edebiyati-ders-kitabi-sayfa-196-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679948 "2026-08-06T09:13:31Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 6, 2026, 9:13öö UTC](https://sorumatik.co/t/10-sinif-turk-dili-ve-edebiyati-ders-kitabi-sayfa-196-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679948/1 "2026-08-06T09:13:31Z")

</div>

## Soru 1

### Örnek cevap / çözüm yolu

- **Eşek:**
  - **Kişilerin özellikleri (fiziksel ve ruhsal):** Zayıf, cılız, yük taşımaktan bitkin düşmüş; ruhsal olarak kanaatsiz, hırslı ve özenici.
  - **Kişilerin olaylarla ilişkileri:** Öküzlere özenerek onlar gibi semiz olmak ister, ekin tarlasına girer, ekin sahibi tarafından dövülüp kulağı ve kuyruğu kesilir.

- **Bilge eşek:**
  - **Kişilerin özellikleri (fiziksel ve ruhsal):** Yaşlı, tecrübeli, akıllı, gerçekçi ve yol gösterici.
  - **Kişilerin olaylarla ilişkileri:** Eşeğe öküzlerin o konuma çalışarak ve yük çekerek geldiğini anlatır, kanaat etmesi gerektiğini öğütler.

- **Öküzler:**
  - **Kişilerin özellikleri (fiziksel ve ruhsal):** Semiz, güçlü, besili ve halinden memnun.
  - **Kişilerin olaylarla ilişkileri:** Eşeğin imrendiği ve benzemek istediği konumu temsil ederler.

- **Ekin sahibi:**
  - **Kişilerin özellikleri (fiziksel ve ruhsal):** Öfkeli, malını koruyan, sert ve cezalandırıcı.
  - **Kişilerin olaylarla ilişkileri:** Ekinini yiyen eşeği sopayla döver, kulağını ve kuyruğunu keserek cezalandırır.

- **Eşeğin sahibi:**
  - **Kişilerin özellikleri (fiziksel ve ruhsal):** Eşeği ağır işlerde çalıştıran, ilgisiz ve faydacı.
  - **Kişilerin olaylarla ilişkileri:** Eşeğe ağır yükler yükleyerek onun zayıf ve bakımsız kalmasına neden olur.

**Çözüm kontrolü:** Metindeki karakterlerin fiziksel/ruhsal durumları ile olay akışındaki rolleri tablodaki sütunlara uygun şekilde eşleştirilmiştir.

## Soru 2

### Kısa cevap

Eşeğin durumunu yansıtan deyim ve atasözleri:

- [✔] Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak
- [✔] Akılsız başın cezasını (veya zahmetini) ayaklar çeker.
- [✔] Gözünü hırs bürümek
- [✔] Kanaat gibi devlet olmaz.
- [✔] Aklı başına gelmek

**Çözüm kontrolü:** Eşeğin öküzlere özenip hırslanması, boynuz ararken kulak ve kuyruğundan olması, kanaatsizliği ve sonrasındaki pişmanlığı bu deyim ve atasözleriyle doğrudan örtüşmektedir.

## Soru 3

### Örnek cevap / çözüm yolu

Körü körüne taklitçilik ve başka bir kültüre veya özelliğe bilinçsizce özenmek, bireyleri ve toplumları kendi öz değerlerinden koparır. _Harnâme_’deki eşek, kendi yapısını ve imkânlarını göz ardı edip öküzlerin semizliğine özenmiş; neticesinde elindeki kulak ve kuyruktan da olmuştur. Başka bir kültürü veya yaşam tarzını hazmetmeden, kendi gerçekliğiyle bağdaştırmadan taklit eden toplumlar da tıpkı eşek gibi kendi kimliklerini yitirir ve zarara uğrarlar.

**Çözüm kontrolü:** Metindeki alegorik unsurlar ile toplumların taklitçilik karşısındaki durumu arasında çıkarım yapılarak açıklama tamamlanmıştır.

## Soru 4

### Kısa cevap

- **Eşek:** Hırs, kanaatsizlik, cehalet, körü körüne özenme ve taklitçilik tutumlarını temsil eder.
- **Bilge eşek:** Akıl, tecrübe, bilgelik, mantık ve kanaatkârlığı temsil eder.
- **Öküzler:** Emeğin karşılığı, hak edilmiş refah, çalışkanlık ve üretkenliği temsil eder.

**Çözüm kontrolü:** _Harnâme_ alegorik bir eser olduğu için kahramanların temsil ettiği evrensel değerler metnin temasıyla uyumlu olarak belirtilmiştir.

## Soru 5

### Örnek cevap / çözüm yolu

Verilen parçadaki “metnin anlamının okuyucunun bağlamına ve alıcının durumuna göre yeniden şekillenmesi” düşüncesi, _Harnâme_’nin yapı unsurları ile dil ve anlatımı arasındaki ilişkiyi açıklar. Metinde teşbih ve istiare gibi söz sanatlarıyla zenginleştirilmiş mizahi ve öğretici bir dil kullanılmıştır. Kişilerin (eşek, bilge eşek, öküzler) alegorik niteliği, olayın geçtiği mekân ve zamanla birleşerek okuyucuya kendi sosyal durumuna göre çıkarım yapma olanağı tanır. Okuyucu, kişilerin eylemlerinden ve olay örgüsünden hareketle metni kendi yaşam bağlamında yeniden anlamlandırır.

**Çözüm kontrolü:** Metin türü (mesnevi/fabl), yapı unsurları ve bağlam ilişkisi verilen kuramsal parçadaki düşüncelerle doğrulanarak açıklanmıştır.

* * *

### Kitapta kolayca gezin

[← **Önceki sayfa: 195**](https://sorumatik.co/t/10-sinif-turk-dili-ve-edebiyati-ders-kitabi-sayfa-195-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679947) · [📘 **Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı cevapları**](https://sorumatik.co/t/10-sinif-turk-dili-ve-edebiyati-ders-kitabi-cevaplari-sayfa-sayfa-cozumler-2025-2026/677743) · [**Sonraki sayfa: 197** →](https://sorumatik.co/t/10-sinif-turk-dili-ve-edebiyati-ders-kitabi-sayfa-197-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679949)