# 10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 72 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

**URL:** <https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-72-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679512>\
**Category:** 10. Sınıf\
**Tags:** dk-donem-2025-2026, dk-materyal-ders-kit, dk-ders-tarih, dk-yayinevi-meb\
**Created:** [Ağustos 6, 2026, 8:55öö UTC](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-72-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679512 "2026-08-06T08:55:41Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 6, 2026, 8:55öö UTC](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-72-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679512/1 "2026-08-06T08:55:41Z")

</div>

## Soru 1

XI-XIII. yüzyıllarda Türk-İslam ve Batı medeniyetlerindeki yükseköğretim yapılanmalarını karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini açıklayınız.

### Örnek cevap / çözüm yolu

**Benzer Yönler:**

- **Zaman Dilimi ve Kurumsallaşma (Kronoloji):** Her iki medeniyette de yükseköğretim kurumları XI. yüzyıldan itibaren (örneğin 1066 Nizamiye Medresesi, 1088 Bologna Üniversitesi) sistemli biçimde ortaya çıkmış ve hızla yaygınlaşmıştır.
- **Toplumsal ve İdari İşlev:** Hem medreseler hem de üniversiteler dönemin dini, hukuki, bilimsel ve idari kadro ihtiyacını karşılamak; hukuk, felsefe, tıp ve matematik gibi alanlarda uzmanlar yetiştirmek amacıyla kurulmuştur.
- **Eğitimdeki Süreklilik:** Her iki yapıda da lisans düzeyinde öğretim verilmiş, öğrencilerin yetiştirilmesi ve akademik hiyerarşinin korunması temel amaç edinilmiştir.

**Farklı Yönler:**

- **Finansman ve Kurumsal Yapı (Vakıf - Lonca İlişkisi):** Türk-İslam medeniyetinde medreseler devlet adamları (sultan, vezir vb.) tarafından vakıf sistemiyle tesis edilmiştir. Öğrencilerin yemek, barınma ve burs masrafları ile müderris maaşları vakıf bütçesinden karşılanmıştır. Batı’da ise üniversiteler katedral okullarından, öğrenci ve öğretmenlerin oluşturduğu lonca tipi özerk derneklerden doğmuş; öğretmen maaşları başlangıçta doğrudan öğrenciler tarafından ödenmiştir.
- **Devlet ve İdeoloji Etkisi:** Türk-İslam dünyasında medreseler, devletin yanında ilim insanlarını tutmak ve zararlı fikir akımlarına karşı fikrî mücadele vermek amacıyla devlet desteğiyle yaygınlaştırılmıştır. Batı’da ise üniversiteler Papalık izni veya kralların beraatiyle kurulmuş, lonca örgütlenmesine dayalı bir özerklik kazanmıştır.

**Çözüm ve Kontrol:**  
Tarihî kaynak ve görsel kanıtlar incelendiğinde, XI-XIII. yüzyıllar arasında Türk-İslam ve Batı medeniyetlerinin yükseköğretim alanında eş zamanlı bir gelişim gösterdiği anlaşılmaktadır. Medreselerin vakıf sistemiyle sosyal devlet anlayışını yansıtması, Batı üniversitelerinin ise lonca yapılanmasıyla özerk bir nitelik kazanması, iki medeniyet arasındaki kurumsal ve sosyo-ekonomik farklılıkların bir sonucudur.

* * *

### Kitapta kolayca gezin

[← **Önceki sayfa: 71**](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-71-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679511) · [📘 **Tarih Ders Kitabı cevapları**](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-cevaplari-sayfa-sayfa-cozumler-2025-2026/677742) · [**Sonraki sayfa: 73** →](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-73-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679513)
