# 10. Sınıf Tarih Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

**URL:** <https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-39-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679479>\
**Category:** 10. Sınıf\
**Tags:** dk-donem-2025-2026, dk-materyal-ders-kit, dk-ders-tarih, dk-yayinevi-meb\
**Created:** [Ağustos 6, 2026, 8:54öö UTC](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-39-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679479 "2026-08-06T08:54:09Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 6, 2026, 8:54öö UTC](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-39-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679479/1 "2026-08-06T08:54:09Z")

</div>

## Sayfa rehberi

Bu sayfadaki “Büyük Selçuklu Devleti Yönetim Yapısı” başlıklı bilgi görseli, 1040-1299 dönemi Türk İslam medeniyeti devlet teşkilatlanmasını şematik olarak gösteren bir tarihî kanıt niteliğindedir. Şemadaki bilgiler Selçuklu idari yapısının merkez, taşra, adalet ve ordu kolları altında nasıl örgütlendiğini gösterir.

### 1. Hükümdar ve Saray Teşkilatı (Bârgâh)

- **Hükümdar (es-Sultanü’l-A’zâm / Büyük Sultan):** Merkezi otoritenin başıdır.
- **Saray (Bârgâh):** Hükümdarın ailesiyle birlikte yaşadığı ve devleti idare ettiği temel yönetim merkezidir.
- **Hâcilbü’l-Hüccâb:** Sarayda hükümdar ve vezirden sonraki en yetkili kişi olup saraydaki tüm haciblerin başıdır.
- **Saray Görevlileri:** Hâcib (halk ve devlet adamlarıyla iletişim), Emir-i Candar (saray muhafızı), Emir-i Silah (silahlardan sorumlu), Emir-i Şikâr (av merasimleri), Emir-i Alem (sancak), Emir-i Âhur (ahırlar), Emir-i Çeşnigîr (sofra denetimi/tadımlık), İdişçibaşı (meşrubat), Câmedar (giyim kuşam), Hansâlâr (aşçıbaşı/mutfak).

### 2. Merkez Teşkilatı (Divan-ı A’lâ / Büyük Divan)

- **Başkan:** Sahib-i Divan-ı Vezâret (Sahib-i A’zâm / Vezir).
- **Divan-ı Tuğra (İnşa):** İç ve dış yazışmaları yürütür.
- **Divan-ı İstifâ:** Devletin mali işlerinden sorumludur.
- **Divan-ı Arz (Ceyş):** Askerî işleri düzenler.
- **Divan-ı İşrâf:** İdari ve mali işleri teftiş eder.

### 3. Taşra Teşkilatı

- **Melik (Şehzade):** Hükümdarın erkek çocuğudur. Melikleri yetiştiren eğitmene **Atabey** denir.
- **Şıhne (Şahne):** Taşrada görev yapan askerî validir.

### 4. Adalet Teşkilatı

- **Kâdılkudât (Başkadı):** Şeri yargının başıdır.
- **Emir-i Dâd:** Örfî yargıdan sorumludur.

### 5. Ordu Teşkilatı

- Devletin savunma ve güvenlik mekanizmasını oluşturan ana unsurdur.

Bu şematik yapı, Türk devlet geleneğindeki değişim ve süreklilik bağlamında Selçukluların önceki İslam devleti kurumlarını geliştirerek uzmanlaşmış bir bürokrasi ve yargı sistemi kurduğunu göstermektedir.

* * *

### Kitapta kolayca gezin

[← **Önceki sayfa: 38**](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-38-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679478) · [📘 **Tarih Ders Kitabı cevapları**](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-cevaplari-sayfa-sayfa-cozumler-2025-2026/677742) · [**Sonraki sayfa: 40** →](https://sorumatik.co/t/10-sinif-tarih-ders-kitabi-sayfa-40-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/679480)
