# 10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

**URL:** <https://sorumatik.co/t/10-sinif-cografya-ders-kitabi-sayfa-48-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/677989>\
**Category:** 10. Sınıf\
**Tags:** dk-donem-2025-2026, dk-materyal-ders-kit, dk-yayinevi-meb, dk-ders-cografya\
**Created:** [Ağustos 6, 2026, 7:58öö UTC](https://sorumatik.co/t/10-sinif-cografya-ders-kitabi-sayfa-48-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/677989 "2026-08-06T07:58:26Z")\
**Posts on this page:** 1\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Dersnotu](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/dersnotu/32/3037_2.png) [@Dersnotu](https://sorumatik.co/u/Dersnotu)\
**Post date:** [Ağustos 6, 2026, 7:58öö UTC](https://sorumatik.co/t/10-sinif-cografya-ders-kitabi-sayfa-48-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/677989/1 "2026-08-06T07:58:26Z")

</div>

## Soru 1

Bilim insanları yerkürenin yapısı hakkındaki bilgilere ulaşmada hangi bulgulardan yararlanmış olabilir?

### Örnek cevap / çözüm yolu

Dünya’nın iç yapısına doğrudan ulaşmak mümkün olmadığı için bilim insanları dolaylı bulgulardan yararlanmıştır. Bu bulgular şunlardır:

- Deprem (sismik) dalgalarının hızı ve katmanlardan geçerken kıvrılma/kırılma davranışları,
- Volkanik püskürmeler sırasında yeryüzüne çıkan magma ve lav örnekleri,
- Maden ocakları ve derin sondaj çalışmalarından elde edilen kayaç örnekleri,
- Yerkürenin kütle çekim ve manyetik alan ölçümleri,
- Gök taşlarının incelemesi ve magmatik kayaçların kimyasal bileşimleri.

Deprem dalgalarının farklı yoğunluktaki katmanlarda farklı hızlarla ilerlemesi, Dünya’nın katmanlı yapısının ve bu katmanların fiziksel durumlarının (katı veya eriyik) belirlenmesindeki en temel bulgudur.

## Soru 2

Yerküreyi oluşturan katmanlar hangi özellikleriyle birbirinden ayrılır?

### Örnek cevap / çözüm yolu

Metin ve görsel incelendiğinde yerküreyi oluşturan katmanların (yer kabuğu, manto, çekirdek) şu özellikleriyle birbirinden ayrıldığı görülmektedir:

- **Yoğunluk:** Derinlere inildikçe yoğunluk belirgin şekilde artar. Kıtasal kabuk (2,7 gr/cm³) ve okyanusal kabuktan (3,3 gr/cm³) başlayarak üst manto (3,3-4,7 gr/cm³), alt manto (4,8-5,7 gr/cm³), dış çekirdek (10 gr/cm³) ve iç çekirdeğe (13 gr/cm³) doğru yükselir.
- **Fiziksel Hâl (Durum):** Yerkürenin en dışındaki yer kabuğu ile en merkezindeki iç çekirdek katı hâldedir. Arada kalan astenosfer, manto ve dış çekirdek ise yüksek sıcaklıktan dolayı eriyik veya plastik (akışkan) hâldedir.
- **Derinlik ve Sınır Seviyeleri:** Yer kabuğu 0-70 km arası, manto 70-2.900 km arası, çekirdek ise 2.900-6.378 km derinlik sınırları arasında yer alır.
- **Bileşim ve Kimyasal Yapı:** Kabukta silisyum, alüminyum ve magnezyum gibi hafif elementler (Sial ve Sima) bulunurken, çekirdeğe doğru demir ve nikel gibi ağır metaller baskın hâle gelir.

Görseldeki katman kesiti, merkeze doğru gidildikçe hem katman kalınlıklarının hem de maddelerin yoğunluk değerlerinin katman bazında belirgin farklılıklar gösterdiğini doğrulamaktadır.

## Soru 3

Yerkürenin iç yapısı, kıtaların konumlarının zamanla yer değiştirmesinde nasıl bir rol oynar?

### Örnek cevap / çözüm yolu

Yerkürenin üst manto (astenosfer) katmanı yüksek sıcaklık ve basınç nedeniyle eriyik ve akışkan bir yapıdadır. Çekirdekten gelen yüksek sıcaklık etkisiyle astenosferde konveksiyonel akıntılar (ısının yükselip soğuyarak tekrar alçalmasıyla oluşan dairesel hareketler) meydana gelir.

Bu konveksiyonel akıntılar, üzerinde duran katı hâldeki yer kabuğu parçalarını (levhaları) yavaşça sürükler. Levhaların bu hareketi sonucunda kıtalar jeolojik zaman içinde birbirinden uzaklaşır, birbirine yaklaşır veya yanal olarak kayarak konum değiştirir.

Manto katmanındaki konveksiyonel akıntılar, kıtaların ve levhaların hareket etmesini sağlayan temel motor güçtür.

* * *

### Kitapta kolayca gezin

[← **Önceki sayfa: 47**](https://sorumatik.co/t/10-sinif-cografya-ders-kitabi-sayfa-47-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/677988) · [📘 **Coğrafya Ders Kitabı cevapları**](https://sorumatik.co/t/10-sinif-cografya-ders-kitabi-cevaplari-sayfa-sayfa-cozumler-2025-2026/677737) · [**Sonraki sayfa: 49** →](https://sorumatik.co/t/10-sinif-cografya-ders-kitabi-sayfa-49-cevaplari-ve-cozumleri-2025-2026/677990)