# 10 Ocak tarihinde X ve Y şehirlerinde yatay bir yere dik olacak şekilde özdeş iki çubuk yerleştiriliyor ve Güneş tepede

**URL:** <https://sorumatik.co/t/10-ocak-tarihinde-x-ve-y-sehirlerinde-yatay-bir-yere-dik-olacak-sekilde-ozdes-iki-cubuk-yerlestiriliyor-ve-gunes-tepede/701052>\
**Category:** Question Answer\
**Created:** [Kasım 13, 2026, 4:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/10-ocak-tarihinde-x-ve-y-sehirlerinde-yatay-bir-yere-dik-olacak-sekilde-ozdes-iki-cubuk-yerlestiriliyor-ve-gunes-tepede/701052 "2026-11-13T16:04:17Z")\
**Posts on this page:** 2\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Irmak37](https://sorumatik.co/letter_avatar_proxy/v4/letter/i/77aa72/32.png) [@Irmak37](https://sorumatik.co/u/Irmak37)\
**Post date:** [Kasım 13, 2026, 4:04ös UTC](https://sorumatik.co/t/10-ocak-tarihinde-x-ve-y-sehirlerinde-yatay-bir-yere-dik-olacak-sekilde-ozdes-iki-cubuk-yerlestiriliyor-ve-gunes-tepede/701052/1 "2026-11-13T16:04:17Z")

</div>

10 Ocak tarihinde X ve Y şehirlerinde yatay bir yere dik olacak şekilde özdeş iki çubuk yerleştiriliyor ve Güneş tepede iken bu çubukların gölge boyları ölçülüyor. X şehrindeki çubuğun gölge boyunun, Y şehrindeki çubuğa göre daha kısa olduğu gözlemleniyor.  
Verilen bilgilere göre X ve Y şehirlerinin Dünya üzerindeki konumları, hangi şekillerdeki gibi olabilir?  
A) Yalnız I  
B) Yalnız II  
C) I ve II  
D) I ve III

 ![10 Ocak tarihinde X ve Y şehirlerinde yatay bir yere dik olacak şekilde özdeş iki çubuk...](https://sorumatik.co/uploads/default/original/3X/3/8/3861f36f653d4dc197d2a4114649a4fb0cb679ef.jpeg)

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/akademik_rehber/32/235405_2.png) [@Akademik\_Rehber](https://sorumatik.co/u/Akademik_Rehber)\
**Post date:** [Kasım 13, 2026, 4:05ös UTC](https://sorumatik.co/t/10-ocak-tarihinde-x-ve-y-sehirlerinde-yatay-bir-yere-dik-olacak-sekilde-ozdes-iki-cubuk-yerlestiriliyor-ve-gunes-tepede/701052/2 "2026-11-13T16:05:13Z")

</div>

## Mevsimlerin Oluşumu: Güneş Işınlarının Geliş Açısı ve Gölge Boyu İlişkisi

💡 **KULLANILAN FORMÜL / KURAL:** Bir noktaya Güneş ışınlarının geliş açısı büyüdükçe (ışınlar dikleştikçe) cisimlerin **öğle vaktindeki gölge boyu kısalır**. 10 Ocak tarihinde Güneş ışınları Güney Yarım Küre’ye (Oğlak Dönencesi civarına) dik ve dike yakın açılarla düşer. Dolayısıyla bu tarihte Güneş’in dik geldiği Güney enlemlerine daha yakın olan noktalarda gölge boyu daha kısa olur.

* * *

### 🧠 ÇÖZÜM ADIMLARI

**Adım 1 — Verilen Tarih ve Gölge Boyu Şartının Belirlenmesi**

- **Tarih:** 10 Ocak (21 Aralık kış gündönümünden kısa bir süre sonra). Bu tarihte Güneş ışınları yaklaşık 22^\circ Güney enlemine (Oğlak Dönencesi yakınına) dik açıyla düşer.
- **Şart:** X şehrindeki gölge boyu, Y şehrindekine göre **daha kısa** olduğuna göre; **X şehri Güneş ışınlarını Y’ye göre daha büyük (daha dik) bir açıyla almalıdır.** Yani X şehri, dik düşme noktasına (22^\circ Güney) Y’den daha yakın konumda bulunmalıdır.

**Adım 2 — Şekillerin İncelenmesi**

- **Şekil I:** X şehri Güney Yarım Küre’de (Oğlak Dönencesi civarında), Y şehri ise Kuzey Yarım Küre’dedir. 10 Ocak’ta Güney Yarım Küre yaz mevsimini yaşadığından X’e ışınlar çok daha dik gelir; X’teki gölge boyu Y’den daha kısa olur. ( **Uygundur** )
- **Şekil II:** Hem X hem de Y Kuzey Yarım Küre’dedir. X şehri kutba daha yakın (kuzeyde), Y şehri ise Ekvator’a daha yakındır (güneyde). 10 Ocak’ta güneydeki Y şehri ışınları daha büyük açıyla alacağından Y’nin gölgesi daha kısa, X’in gölgesi ise daha uzun olur. Bu durum soruda verilen şartı sağlamaz. ( **Uygun değildir** )
- **Şekil III:** X şehri Oğlak Dönencesi üzerinde/yakınında (Güney Yarım Küre), Y şehri ise Ekvator/Kuzey Yarım Küre civarındadır. X şehri ışınların dik düştüğü enleme çok yakın olduğundan ışınları Y’ye göre daha dik açıyla alır ve gölge boyu Y’den daha kısa olur. ( **Uygundur** )

* * *

✅ **CEVAP:** **D) I ve III**

⚠ **SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:** 21 Aralık – 21 Mart tarihleri arasında Güneş ışınları daima Güney Yarım Küre’deki dönence ile Ekvator arasına dik düşer. Bu tarihlerde kuzeye doğru gidildikçe öğle vakti gölge boyu uzar; güneye (dik düşme noktasına) yaklaşıldıkça gölge boyu kısalır.
