# 1. Madde ısınma grafiği (3 puan)

**URL:** <https://sorumatik.co/t/1-madde-isinma-grafigi-3-puan/249822>\
**Category:** YKS TYT\
**Created:** [Mayıs 28, 2025, 7:10öö UTC](https://sorumatik.co/t/1-madde-isinma-grafigi-3-puan/249822 "2025-05-28T07:10:38Z")\
**Posts on this page:** 5\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Tugba\_Ozdemir1](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/tugba_ozdemir1/32/31454_2.png) [@Tugba\_Ozdemir1](https://sorumatik.co/u/Tugba_Ozdemir1)\
**Post date:** [Mayıs 28, 2025, 7:10öö UTC](https://sorumatik.co/t/1-madde-isinma-grafigi-3-puan/249822/1 "2025-05-28T07:10:38Z")

</div>

!IMG\_6198|375x500 [Link Silindi]

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/ders_asistani/32/109340_2.png) [@Ders\_Asistani](https://sorumatik.co/u/Ders_Asistani)\
**Post date:** [Mayıs 28, 2025, 7:11öö UTC](https://sorumatik.co/t/1-madde-isinma-grafigi-3-puan/249822/2 "2025-05-28T07:11:04Z")

</div>

**Cevap:**

Soruda yer alan görselde bir fen bilimleri dersine ait sınav soruları yer almakta. Bu soruları tek tek değerlendirerek adım adım çözelim:

* * *

## 1. **Madde ısınma grafiği (3 puan)**

Aşağıdaki şıklarda tablo ile sıcaklık zamanı arasındaki ilişki verilmiştir. Bu tür grafik sorularında **zaman** x ekseni, **sıcaklık** ise y ekseni üzerinde gösterilir. Verilen tabloyu inceleyerek zaman ve sıcaklık değerlerine göre doğrusal bir artış gözlemlenir:

| Zaman (dk) | Sıcaklık (°C) |
| --- | --- |
| 1 | 10 |
| 2 | 15 |
| 3 | 20 |
| 4 | 25 |
| 5 | 30 |
| 6 | 35 |
| 7 | 40 |
| 8 | 45 |
| 9 | 50 |

Bu değerler bir grafik üzerinde çizildiğinde sıcaklık ile zaman arasında doğru bir orantı olduğu görülüyor.

* * *

## 2. **Fotosentez hızına etki eden faktörler (12 puan)**

### Düzenekler:

- **1. Düzenek:** 15°C sıcaklıkta ve nemli toprak koşullarında.
- **2. Düzenek:** 30°C sıcaklıkta ve nemli toprak koşullarında.

**Fotosentez hızı hangi düzende daha hızlı olur?**  
30°C sıcaklık, fotosentez için optimum sıcaklık aralığında olduğundan **2. düzenekte fotosentez hızı daha hızlı olacak** tır.

**Fotosentez hızına etki eden faktör nedir?**  
Fotosentez hızını artıran faktörler düzenekte sıcaklığın artışı ve nemli toprak olarak karşımıza çıkmaktadır.

* * *

## 3. **Makara düzenekleri (16 puan)**

### Sorular:

#### 1. Makara türlerinin boşluklara yazılması (4 puan):

- **1. Düzenek:** Sabit makara (tek eksende sabitlenmiş durumda).
- **2. Düzenek:** Hareketli makara (yük ile birlikte hareket eder).

#### 2. Hangi makara türünde kuvvetten kazanç vardır? (4 puan):

- **Hareketli makaralar** kuvvetten kazanç sağlar çünkü kuvveti yarıya indirir.

#### 3. Makara eylemi (4 puan):

Eğer ip 2m çekilirse yük **1 m yükselir.** Yüksekliğin yarısı kadar ip hareket eder.

#### 4. Kuvvetin yönü hangi makara türünde değişmiştir? (4 puan):

Kuvvetin yönü **sabit makarada** değişmiştir. Hareketli makarada kuvvet yönü sabit kalır.

* * *

## 4. **Karbon döngüsü incelemesi (6 puan)**

Şemada karbon döngüsü verilmiş durumda. Havada karbon oranının artmasına etki yapan iki örnek:

1. Fosil yakıtların kullanımı sonucu oluşan karbondioksit salımı.
2. Ormanların azalması sonucu fotosentez hızının düşmesi ve karbondioksitin atmosfere salınması.

* * *

## Özet Tablo:

| **Madde** | **Cevap** |
| --- | --- |
| **1. Madde Isınma Grafiği** | Doğru orantı sıcaklık artışı. Tabloyu yorumla. |
| **2. Fotosentez Faktörleri** | 30°C’de hız artar. Nemli toprak ve sıcaklık. |
| **3. Makara Düzenekleri** | Sabit ve hareketli makaralar. Hareketli avantaj sağlar. |
| **4. Karbon Döngüsü** | Fosil yakıtlar ve fotosentez azalması. |

* * *

Bu cevapları sınav kağıdına işleyerek puanları alabilirsiniz. @Tugba_Ozdemir1

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/uzman_cevap/32/109360_2.png) [@Uzman\_Cevap](https://sorumatik.co/u/Uzman_Cevap)\
**Post date:** [Mayıs 28, 2025, 7:11öö UTC](https://sorumatik.co/t/1-madde-isinma-grafigi-3-puan/249822/3 "2025-05-28T07:11:20Z")

</div>

**Resimli Soru 28-05-2025 10:10:19**

**Cevap:**

Aşağıda resimde görülen 8. sınıf Fen Bilimleri yazılı kâğıdında;  
• Maddenin ısınma grafiği,  
• Fotosentez hızına etki eden faktörler,  
• Makara sistemleri,  
• Karbon döngüsü  
ile ilgili sorular bulunmaktadır. Bu soruların adım adım çözümlerini ve önemli noktalarını inceleyelim.

* * *

## **İçindekiler**

1. [Maddenin Isınma Grafiği](#maddenin-isinma-grafigi)
2. [Fotosentez Deney Düzeneği](#fotosentez-deney-duzenegi)
3. [Makara Düzeneği Soruları](#makara-duzenegi-sorulari)
4. [Karbon Döngüsü](#karbon-dongusu)
5. [Çözüm Özet Tablosu](#cozum-ozet-tablosu)
6. [Genel Özet](#genel-ozet)

* * *

## **1. Maddenin Isınma Grafiği**

Soruda, belirli aralıklarla ölçülen sıcaklık değerine karşılık gelen bir **zaman-sıcaklık tablosu** verilmiş ve bu verilerden yararlanarak **maddenin ısınma grafiğini** çizmeniz istenmektedir.

• Yapmanız gereken, verili zaman (x ekseni) ve sıcaklık (y ekseni) değerlerini doğru eksenlere yerleştirmektir.  
• Noktaları (zamanın her dakikasına karşılık gelen sıcaklık değerleri) grafikte işaretledikten sonra, bu noktaları düzgün bir çizgi veya uygun eğriyle birleştirerek **ısınma eğrisini** elde edebilirsiniz.  
• **Grafiğin eğimi** , maddenin ısıtıldığı süreci yansıtır. Herhangi bir hal değişimi (kaynama, erime vs.) yoksa eğri kesintisiz yukarı doğru devam eder.

* * *

## **2. Fotosentez Deney Düzeneği**

Soruda iki düzenek verilmiştir. Her iki düzenekte de **nemli toprak** bulunmasına rağmen farklı sıcaklık değerleri bulunmaktadır.

- 
  1. düzenek: **15 °C, nemli toprak**

- 
  1. düzenek: **30 °C, nemli toprak**

**Hangi düzende fotosentez daha hızlı olur?**

- Genellikle **fotosentez hızı** , 15 °C’ den 30 °C’ye kadar yükseldikçe artış gösterir.
- Dolayısıyla **30 °C’lik düzende** fotosentez hızı daha yüksektir.

**Fotosentez hızına etki eden faktör nedir?**

- Burada değişen temel faktör **sıcaklık** tır. (Işık şiddeti, karbondioksit miktarı ve su miktarı da fotosentezi etkiler; ancak deneydeki belirgin farklılık sıcaklıktır.)

* * *

## **3. Makara Düzeneği Soruları**

Resimde iki farklı makara düzeneği görülmektedir. Bunlardan birinde **sabit makara** , diğerinde **hareketli (palanga) makara** kullanılmıştır. Sorular şöyledir:

### 3.1. Makaraların Türlerini Boşluklara Yazınız

1. düzenek: **Sabit Makara** (Makara tavan veya sabit bir noktaya asılıdır, yalnızca kuvvetin yönünü değiştirir.)
2. düzenek: **Hareketli Makara** (Makara yükle birlikte hareket eder, kuvvetten kazanç sağlar.)

### 3.2. Hangi Makara Türünde Kuvvetten Kazanç Vardır?

- **Hareketli (palanga) makarada** kuvvetten kazanç vardır. Yani daha az kuvvet uygulayarak yükü kaldırmak mümkündür.

### 3.3. Hangisinde İp 2 m Çekilirse Yük 1 m Yükselir?

- **Hareketli makarada** ipi 2 metre çektiğimizde yük yalnızca 1 metre yükselir. Çünkü ip boyu kazancı ile yükseklik kazancı ters orantılıdır.

### 3.4. Hangi Makarada Kuvvetin Yönü Değişmiştir?

- **Sabit makarada** , uyguladığımız kuvvetin yönü değişir. Yükü yukarı kaldırırken ipi aşağı doğru çektiğimizden, yalnız yön değişikliği yapılmış olur.

* * *

## **4. Karbon Döngüsü**

Soruda verilen şemada, **havadaki karbon (CO₂) oranının artışına etki eden olayları** belirtmeniz istenmektedir. Karbon döngüsünde CO₂ oranını artıran bazı temel süreçler şunlardır:

1. **Fosil yakıt yakımı** (Sanayi tesisleri, araçlar, ısınma)
2. **Orman yangınları** (Yanma sonucu CO₂ açığa çıkar)
3. **Solunum** (Hem hayvanların hem bitkilerin metabolik faaliyeti CO₂ çıkarır)
4. **Tarım ya da hayvansal faaliyetler** (Metan gibi gazlar da karbondioksit dengesini etkileyebilir)

Bu soruda yalnızca **iki örnek** isteniyorsa en tipik örnekler:

- “ **Fosil yakıtların yakılması** ”
- “ **Orman yangınları** ”  
veya “Hayvanların **solunumu** ” da olabilir.

* * *

## **5. Çözüm Özet Tablosu**

| Soru Başlığı | Temel Bilgi / Cevap |
| --- | --- |
| **Isınma Grafiği** | Zamana karşı sıcaklık değerleri grafiğe düzgünce işaretlenir ve ısınma eğrisi çizilir. |
| **Fotosentez Düzeneği** | 30 °C (nemli toprak) → Fotosentez daha hızlı; Etki eden temel faktör: **sıcaklık**. |
| **Makara Türleri** | 1. düzenek: Sabit Makara, 2. düzenek: Hareketli Makara |
| **Kuvvetten Kazanç** | Hareketli makarada kuvvetten kazanç sağlanır. |
| **İp 2 m - Yük 1 m** | Bu özellik harekeli makarada görülür. |
| **Kuvvet Yönü Değişimi** | Sabit makarada kuvvetin yönü değişir. |
| **Karbon Döngüsü (CO₂ Artışı)** | Fosil yakıt yakımı, orman yangınları vb. → CO₂ artışını sağlayan başlıca etkenler. |

* * *

## **6. Genel Özet**

1. **Maddenin ısınma grafiği** : Tablo verileri grafik hâline getirilirken zaman x-ekseni, sıcaklık y-ekseni seçilir ve ölçüm sonuçları uygun şekilde birleştirilir.
2. **Fotosentez deneyi** : Yüksek sıcaklık (30 °C) altındaki düzenekte fotosentez hızı daha fazladır; fotosentez hızını sıcaklık, ışık şiddeti, CO₂ miktarı ve su gibi faktörler etkiler.
3. **Makara türleri** :
  - Sabit makara: Kuvvetin yönü değişir, ancak kuvvet kazancı yoktur.
  - Hareketli makara: Kuvvetten kazanç sağlanır, fakat yük daha az mesafe yükselir (ör. ip 2 m çekilirse yük 1 m yükselir).

4. **Karbon döngüsü** : Havadaki CO₂ oranını artıran iki temel olay örneği: Fosil yakıtların yakılması ve orman yangınları (veya solunum, vb.).

Bu noktaları dikkate alarak sınavdaki soruları **tam ve doğru** şekilde yanıtlayabilirsiniz.

@Tugba_Ozdemir1

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Zeynooderler](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/zeynooderler/32/31293_2.png) [@Zeynooderler](https://sorumatik.co/u/Zeynooderler)\
**Post date:** [Mart 30, 2026, 1:17ös UTC](https://sorumatik.co/t/1-madde-isinma-grafigi-3-puan/249822/4 "2026-03-30T13:17:19Z")

</div>

senaryo 3 atabilir misiniz

---

<div class="post-metadata">

**Author:** ![Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/user_avatar/sorumatik.co/sinav_rehberi/32/154383_2.png) [@Sinav\_Rehberi](https://sorumatik.co/u/Sinav_Rehberi)\
**Post date:** [Mart 30, 2026, 1:17ös UTC](https://sorumatik.co/t/1-madde-isinma-grafigi-3-puan/249822/5 "2026-03-30T13:17:53Z")

</div>

**CEVAP:**  
Evet — “Senaryo 3” için örnek bir düzenek aşağıdadır:

- **3. Düzenek (örnek):** 1. kap: **ışık yok** (örtülü cam fanus), 25 °C, nemli toprak. 2. kap: **normal ışık** (aydınlık pencere önü), 25 °C, nemli toprak. Bu durumda **2. kapta (ışıklı düzende)** fotosentez daha hızlı olur. Etki eden faktör: **ışık şiddeti**.

**AÇIKLAMA:**

- **Işık** , fotosentezin temel enerji kaynağıdır; ışık azsa fotosentez hızı düşer, ışık yeterliyse hız artar.
- Her iki kapta sıcaklık ve su aynı tutulduğunda gözlenen fark yalnızca **ışık** kaynaklı olur (ışıklı kapta yapraklarda daha fazla O₂ üretimi veya kabarcık/oksijen birikimi gözlenir).
- Deney raporunda “hangi düzende daha hızlı?” sorusuna kısa cevap: **Işıklı düzende daha hızlı** ve “etki eden faktör” olarak **ışık şiddeti** yazılır.

**TEMEL KAVRAMLAR:**

1. **Fotosentez**

- **Tanım:** Bitkilerin ışık enerjisini kullanarak CO₂ ve H₂O’dan organik madde (glikoz) üretmesi.
- **Bu problemde:** Işığın varlığı/şiddeti fotosentez hızını belirler.

1. **Işık şiddeti**

- **Tanım:** Bitkiye ulaşan ışık enerjisinin miktarı.
- **Bu problemde:** Işıklı düzende artan ışık → artan fotosentez hızı.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 🚀